Księga Psalmów 26:1 – znaczenie i zastosowanie

Prawdopodobnie Dawid napisał ten psalm, gdy Saul i jego stronnicy go prześladowali. Aby usprawiedliwić swój niesprawiedliwy gniew, przedstawiali go jako człowieka bardzo złego i fałszywie oskarżali o poważne przestępstwa. Niewinność może chronić serce, ale nie zawsze uchroni dobre imię przed kłamstwami. Pod tym względem Dawid był zapowiedzią Chrystusa, który stał się celem szyderstw i ostrzegał swoich naśladowców, że ludzie będą fałszywie mówić o nich wszelkie zło.

Pierwszą odpowiedzią Dawida jest odwołanie się do sprawiedliwego sądu Boga: „Boże, osądź mnie” (Księga Psalmów 26:1). Prosi Boga, by stanął między nim a jego oskarżycielami, między prześladowcą a biednym więźniem, oczyścił jego imię i zawstydził tych, którzy go okłamali. Saul był najwyższym sędzią w Izraelu, więc Dawid nie miał już do kogo odwołać się na ziemi. Gdy chodzi o jego grzechy przed Bogiem, Dawid prosi o miłosierdzie, mówiąc w innym miejscu: „Nie pozywaj mnie na sąd” (Księga Psalmów 143:2) oraz: „Nie pamiętaj o moich grzechach” (Księga Psalmów 25:7). Natomiast wobec fałszywych oskarżeń Saula odwołuje się do Bożej sprawiedliwości i prosi Boga, by stanął w jego obronie (Księga Psalmów 43:1).

Dawid nie może twierdzić, że jest bez grzechu. Wie, że jego wina przed Bogiem jest wielka i że byłby zgubiony, gdyby Bóg nie przebaczył mu w swoim miłosierdziu. Może jednak zaprzeczyć zarzutowi obłudy i ma podstawy, by ufać, że dzięki przymierzu łaski należy do tych, którzy znajdą łaskę u Boga. Hiob często postępował podobnie: uznawał swoje grzechy, a zarazem trwał przy swojej prawości. To pocieszenie dla ludzi fałszywie oskarżanych, bo sprawiedliwy Bóg z czasem oczyści niewinnego z zarzutów. To także pocieszenie dla szczerych wierzących, ponieważ sam Bóg widzi ich uczciwość.

Dawid prosi następnie Boga, by dokładnie go zbadał: „Badaj mnie, Panie, i doświadczaj” (Księga Psalmów 26:2). Chce, by Bóg poddał go próbie, tak jak sprawdza się złoto, aby przekonać się, czy jest prawdziwe i czyste. Bóg zna prawdziwy charakter każdego człowieka, bo widzi myśli i zamiary serca i nie da się zwieść pozorom. Dawid mówi w istocie, że zaprasza Boga do takiego badania. Był tak szczery w oddawaniu czci Bogu i lojalny wobec swojego króla, choć inni w to wątpili, że chciałby, aby wszyscy mogli zajrzeć w jego serce.

Otwarcie mówi też o swojej prawości: „Postępowałem nienagannie” (Księga Psalmów 26:1). Jego życie odpowiadało temu, co wyznawał, a różne części jego postępowania były ze sobą zgodne. Nikt jednak nie powinien chlubić się prawością, jeśli Boża łaska naprawdę nie pomogła mu tak żyć i jeśli jego życie nie świadczy o wyraźnej, stałej szczerości. Dawid podaje kilka powodów, dla których ufał, że Bóg jako sprawiedliwy Sędzia będzie go bronił i przywróci mu dobre imię. Był pewien, że się nie zachwieje, czyli nie porzuci wiary, a jego wrogowie nie zdołają go strącić z zajmowanej pozycji ani pozbawić korony (Księga Psalmów 62:4).

Jednym z dowodów jego prawości było to, że stale pamiętał o Bogu i Jego łasce: „Mam przed oczami Twoją łaskawość” (Księga Psalmów 26:3). O szczerości świadczy to, że pobożność człowieka wyrasta z miłości do Boga, wdzięcznej pamięci o Jego dobroci i pragnienia, by zachować Jego przychylność. Świadczy o niej także stawianie Bożej łaskawości przed sobą jako wzoru do naśladowania i mocnego powodu do posłuszeństwa. Dawid mówi również: „Postępowałem w Twojej prawdzie”, czyli żył zgodnie z Bożym prawem, bo Boże prawo jest prawdą. Ci, którzy chcą korzystać z Bożej łaskawości, powinni żyć zgodnie z Jego prawdą i przykazaniami. Niektórzy rozumieją te słowa również tak, że Dawid starał się naśladować Bożą prawdomówność i wierność, a także Jego dobroć i życzliwość. Dobrą drogą idą ci, którzy naśladują Boga jak ukochane dzieci.

Kolejnym dowodem było to, że Dawid unikał towarzystwa złych ludzi i nie brał udziału w ich niegodziwych czynach (Księga Psalmów 26:4–5). Świadczyło to o jego lojalności wobec króla: nie zasiadał z przeciwnikami władzy Saula ani z nikczemnymi ludźmi, „synami Beliala”, którzy nim gardzili (Pierwsza Księga Samuela 10:27). Nie brał udziału w ich spiskach ani intrygach. Dowodziło to również jego wierności Bogu, bo nie trzymał się blisko ludzi wrogo nastawionych do wiary ani tych, którzy udawali przyjaciół, a w rzeczywistości sprzeciwiali się jej prawdziwym sprawom. Staranne unikanie złego towarzystwa jest zarówno oznaką prawości, jak i sposobem, by ją zachować.

Słowa Dawida odnoszą się do przeszłości i przyszłości. Mówi: „Nie zasiadałem z nimi i nie będę się do nich przyłączał”. Dobre postępowanie w przeszłości jest mocnym dowodem prawości, jeśli towarzyszy mu stanowcze postanowienie, by z Bożą pomocą wytrwać do końca. Dobre postanowienia na przyszłość dają najwięcej otuchy, gdy są dalszym ciągiem życia już przeżytego w posłuszeństwie. Dawid unikał nie tylko ludzi niegodziwych, lecz także próżnych, którzy żyli wyłącznie dla błahych przyjemności i nie mieli w sobie niczego poważnego ani trwałego. Takie towarzystwo może być szczególnie niebezpieczne, bo człowiek prawy może nie strzec się pustki i próżności tak uważnie jak jawnego zła. Dawid za niebezpiecznych towarzyszy uważał również obłudników, którzy udają przyjaźń, skrywając złe zamiary. Złoczyńcy mogą mówić życzliwie, ale nie należy ufać ich miłym słowom. Nawet gdy Dawid nie mógł uniknąć ich obecności, nie wybierał ich na towarzyszy ani nie zabiegał o ich przyjaźń.

Mógł spotkać się z nimi przypadkiem, ale nie zamierzał do nich dołączać. Jeśli znalazł się w ich towarzystwie, nie zasiadał z nimi ani nie zostawał na dłużej. Przebywał z nimi tylko tak długo, jak wymagały tego jego sprawy, nie zgadzał się z nimi ani nie postępował tak jak oni, jak ci, którzy zasiadają na miejscu szyderców (Księga Psalmów 1:1). Nie zasiadał z nimi, by obmyślać niegodziwe postępki ani by osądzać i potępiać prawych ludzi.

Nie wystarczy w praktyce unikać złego towarzystwa. Powinniśmy także odrzucać je w myślach i w sercu. Dawid mówi nie tylko: „Trzymałem się od nich z dala”, ale również: „Miałem ich w nienawiści” (Księga Psalmów 139:21). Zgromadzenie złych ludzi, ich wspólnota i sojusz, budzą w ludziach prawych szczególną odrazę. Dawny przekład łaciński mówi o „zgromadzeniu złośliwych”. Tak jak dobrzy ludzie pomagają sobie nawzajem i wspólnie czynią więcej dobra, tak niegodziwi, gdy się jednoczą, wzajemnie się pogarszają i wyrządzają więcej szkody.

Pod tym względem Dawid był zapowiedzią Chrystusa, który przyjmował grzeszników i jadał z nimi, by ich pouczać i im pomagać, a zarazem był święty, niewinny, czysty i oddzielony od grzeszników, zwłaszcza od faryzeuszów, którzy byli obłudnikami. Był też przykładem dla chrześcijan. Gdy łączą się z Chrystusem, powinni ratować się z przewrotnego pokolenia (Dzieje Apostolskie 2:40).