Księga Psalmów 105:8 – znaczenie i zastosowanie

Uczymy się tutaj, że chwaląc Boga, warto spojrzeć daleko wstecz i uznać Jego dzieła dokonane dla wspólnoty wierzących w dawnych czasach. Szczególnie dotyczy to okresu, w którym Bóg ją kształtował i budował, ponieważ późniejsze pokolenia wierzących korzystają z owoców tych wczesnych dzieł i powinny za nie dziękować. Słusznie możemy czerpać powody do uwielbienia z Ewangelii i Dziejów Apostolskich, które opisują narodziny Kościoła chrześcijańskiego, podobnie jak psalmista czerpie je z Księgi Rodzaju i Księgi Wyjścia, opowiadających o początkach ludu Izraela. Historia Kościoła chrześcijańskiego jest jednak znacznie bogatsza.

Są tu dwa powody do uwielbienia: obietnica Boga dana patriarchom oraz Jego troska o nich, gdy czekali na jej spełnienie. Wielka obietnica mówiła, że ich potomkowie otrzymają ziemię Kanaan w dziedzictwo. Zapowiadała ona większą obietnicę: życie wieczne w Chrystusie dla wszystkich wierzących. We wszystkich niezwykłych dziełach, których Bóg dokonał dla Izraela, pamiętał o swoim przymierzu (Księga Psalmów 105:8) i będzie o nim pamiętał na zawsze. Chodzi o słowo, które ustanowił dla tysiąca pokoleń. Pokazuje to moc obietnicy: jest ona słowem ustanowionym przez samego Boga, więc z pewnością się spełni. Pokazuje też jej trwałość: obejmuje tysiąc pokoleń, a linia tych, którzy dziedziczą obietnicę, nigdy się nie skończy.

W paralelnym fragmencie znajdujemy także nasze zobowiązanie: mamy na zawsze pamiętać o Jego przymierzu (Pierwsza Księga Kronik 16:15). Bóg o nim nie zapomni, więc i my nie możemy. Obietnica została nazwana przymierzem, ponieważ obejmowała zarówno to, czego wymagano od człowieka, jak i to, co obiecał Bóg. Przymierze zawarł z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem — dziadkiem, ojcem i synem, z których każdy był wybitnym człowiekiem wiary (List do Hebrajczyków 11:8–9). Zostało ono umocnione na wszelkie święte sposoby. Przysięga czyni obietnicę pewną, a tę Bóg potwierdził przysięgą daną Izaakowi i Abrahamowi (List do Hebrajczyków 6:13–14). Pewność przynosi także ustanowienie prawa, a Bóg potwierdził tę obietnicę jako prawo, które nigdy nie zostanie uchylone. Pewność daje również wzajemne zobowiązanie, a tutaj obietnica została potwierdzona jako wieczne, nierozerwalne przymierze.

Treść przymierza była następująca: Bóg da im ziemię Kanaan (Księga Psalmów 105:11). Patriarchowie mieli do niej prawo nie na mocy zwykłego biegu wydarzeń, lecz dzięki obietnicy. Ich potomkowie mieli ją posiąść nie tak, jak narody zwykle zdobywają ziemię, lecz dzięki cudom. Sam Bóg miał im ją dać, jakby własną ręką. Miała być im przydzielona jako część dziedzictwa wyznaczona przez Boga. Mieli ją otrzymać z racji urodzenia, nie kupna, dzięki Bożej łasce, nie własnym zasługom. Naszym dziedzictwem jest niebo (List do Efezjan 1:11). Obietnicą, którą Bóg dał nam, tak jak im obiecał Kanaan, jest życie wieczne (Pierwszy List Jana 2:25; List do Tytusa 1:2).

Drugim powodem do uwielbienia jest Boża opatrzność — Jego mądra i pełna miłości troska o patriarchów, gdy czekali na spełnienie obietnicy. Te wydarzenia pokazują również, jak Bóg troszczy się o swój lud w tym świecie, zanim znajdzie się on po drugiej stronie niebiańskiego Kanaanu. Stały się przykładem i zachętą dla wszystkich dziedziczących obietnicę, by żyli wiarą tak jak patriarchowie.

Jak ujmują to żydowscy pisarze, patriarchowie byli w niezwykły sposób chronieni i osłaniani, zgromadzeni pod skrzydłami Boskiego Majestatu. Wyjaśniają to wersety Księgi Psalmów 105:12–15. Po pierwsze, widzimy, jak bardzo byli narażeni na krzywdę ze strony innych ludzi. Abraham, Izaak i Jakub otrzymali od Boga wspaniałe obietnice, a Bóg wielokrotnie zapewniał ich, że będzie ich Bogiem. Jednak Jego widoczne działanie w ich życiu na tym świecie nie wydawało się odpowiadać tym obietnicom. Gdyby nie przygotował dla nich miasta w przyszłym świecie, zdawałoby się, że wstydzi się być nazywany ich Bogiem (List do Hebrajczyków 11:16). Bóg zawsze jest hojny. Nie opuścił ich także w tym życiu, ale ponieważ chciał okazać im wyjątkową troskę, pozwolił im przejść przez wyjątkowe próby.

Było ich niewielu, bardzo niewielu. Abrahama nazwano samotnym (Księga Izajasza 51:2). Miał tylko dwóch synów, z których jednego odesłał. Izaak miał tylko dwóch synów, a jeden z nich musiał na wiele lat opuścić swój kraj. Jakub miał więcej synów, lecz niektórzy zamiast go bronić, narazili go na niebezpieczeństwo. Miał rację, gdy mówił, że jest nieliczny i że jeśli przeciwnicy wystąpią przeciw niemu, zniszczą jego i jego dom (Księga Rodzaju 34:30). Wybrany lud Boży to mała trzódka — nieliczna, bardzo nieliczna, a jednak podtrzymywana przez Boga.

Byli przybyszami, a przybysze często są źle traktowani i nie mogą łatwo się bronić. Z powodu swojej religii byli uważani za obcych (Pierwszy List Piotra 4:4) i wyśmiewani jak ptak o nakrapianym upierzeniu (Księga Jeremiasza 12:9). Chociaż obiecano im całą tę ziemię, nie rościli sobie do niej prawa własności. Przyznawali raczej, że są na niej przybyszami (List do Hebrajczyków 11:13).

Nie mieli też stałego miejsca pobytu. Przemieszczali się z jednego narodu do drugiego i z jednej części kraju do drugiej, bo Kanaan zamieszkiwało wówczas wiele ludów (Księga Rodzaju 12:8; Księga Rodzaju 13:3; Księga Rodzaju 13:18). Przenosili się nawet z jednego królestwa do innego ludu — z Kanaanu do Egiptu, a potem z Egiptu do ziemi Filistynów. Takie wędrówki mogły jedynie osłabiać ich i narażać na większe niebezpieczeństwo, lecz zmusił ich do nich głód. Częste przeprowadzki nie zawsze są pożądane ani rozsądne, ale czasem stoją za nimi słuszne i konieczne powody. Taki los może spotkać także dobrych ludzi.

Po drugie, widzimy, jak Bóg strzegł ich dzięki szczególnej trosce. Mądrość i moc tej opieki są tym bardziej widoczne, że patriarchowie byli narażeni na niebezpieczeństwo na tak wiele sposobów (Księga Psalmów 105:14–15). Nie mogli sami się obronić, a jednak nikomu nie pozwolono ich skrzywdzić. Nawet ci, którzy ich nienawidzili i chętnie wyrządziliby im krzywdę, mieli związane ręce i nie mogli zrobić tego, co zamierzali. Może do tego nawiązuje Księga Rodzaju 35:5, gdzie strach przed Bogiem ogarnął okoliczne miasta. Choć ich mieszkańcy mieli powody do gniewu, nie ścigali synów Jakuba.

Królowie, którzy próbowali ich skrzywdzić, nie tylko otrzymywali ostrzeżenia i napomnienia, lecz także byli powstrzymywani i udaremniano ich zamiary. Bóg napominał ich przez sny i widzenia, mówiąc, by nie krzywdzili Jego pomazańców ani Jego proroków. Faraon, król Egiptu, został dotknięty plagami (Księga Rodzaju 12:17), a Abimelek, król Geraru, otrzymał surowe napomnienie za krzywdę wyrządzoną Abrahamowi (Księga Rodzaju 20:6). Po pierwsze, nawet królowie odpowiadają przed Bogiem, gdy postępują źle. Po drugie, prorocy Boga są Jego pomazańcami, ponieważ zostali namaszczeni przez Ducha, olejem radości (Pierwszy List Jana 2:27). Po trzecie, ci, którzy próbują skrzywdzić proroków Boga, prędzej czy później poniosą tego konsekwencje. Bóg gorliwie strzeże swoich proroków, a kto ich dotyka, ten dotyka źrenicy Jego oka. Po czwarte, ci, którzy dotykają proroków, a nawet ich zabijają, jak wielu to uczyniło, nie mogą naprawdę ich skrzywdzić.

Pomazańcy Boga, którzy są Jego prorokami, są Mu drożsi niż namaszczeni królowie. Gdy Jeroboam, król Izraela, wyciągnął rękę przeciw prorokowi, jego ręka natychmiast uschła. Bóg strzeże tych, którzy przemawiają w Jego imieniu.

Lud Boży otrzymywał także niezwykłą opiekę i zaopatrzenie. Najpierw jednak Bóg doprowadził go do wielkiej potrzeby. Nawet w Kanaanie, ziemi obiecanej, zesłał głód (Księga Psalmów 105:16). Pokazuje to, że wszelkie sądy zależą od Bożego rozkazu i żadna ziemia nie jest od nich wolna, gdy On je zsyła. Aby wypróbować wiarę patriarchów, ojców Izraela, odciął im w tej dobrej ziemi wszelką podporę w postaci chleba. Dzięki temu mogli wyraźnie zobaczyć, że prowadzi ich do lepszego kraju.

Zarazem Bóg łaskawie przyniósł im pomoc. Żyli w Kanaanie, bo byli posłuszni Jego nakazowi i ufali Jego obietnicy, dlatego nie mógł dopuścić, by spotkała ich prawdziwa krzywda albo by zabrakło im tego, czego potrzebowali. Powstrzymał jednego faraona, króla Egiptu, by ich nie krzywdził, a potem wzbudził innego, który okazał im życzliwość, wynosząc Józefa na wysokie stanowisko. Historia Józefa krótko ukazuje, jak Bóg ocalił swój lud.

Józef miał być pasterzem i skałą Izraela, czyli tym, który będzie go prowadził i podtrzymywał, a także ocali świętą rodzinę (Księga Rodzaju 49:24; Księga Rodzaju 50:20). Aby tego dokonać, najpierw został strącony bardzo nisko (Księga Psalmów 105:17; Księga Psalmów 105:18). Bóg posłał przed nimi człowieka — Józefa. Wiele lat przed nadejściem głodu posłał go naprzód, by w czasie głodu zapewnił im pożywienie. Mądre plany Boga sięgają daleko w przyszłość i spełniają się przez długi czas.

Jak Józef trafił do Egiptu, gdzie później miał troszczyć się o lud Boży? Nie przybył tam jako wysłannik, przedstawiciel handlowy ani dostojnik. Sprzedano go i przywieziono jako sługę, niewolnika na całe życie, bez nadziei na wolność. Jego położenie było już bardzo niskie i zdawało się nie pozostawiać żadnej szansy, że kiedykolwiek osiągnie wielkość. A jednak upokorzono go jeszcze bardziej: został uwięziony (Księga Psalmów 105:18).

Kajdany raniły mu nogi. Fałszywie oskarżono go o poważne przestępstwo — próbę napaści na żonę jego pana — a żelazo przenikało jego duszę. To kłamliwe oskarżenie, które doprowadziło do jego uwięzienia, głęboko go zasmuciło i przeszyło mu serce. A jednak właśnie ta droga prowadziła do jego wyniesienia.

Józef został później wywyższony. Pozostawał w więzieniu, nie stanął przed sądem ani nie został zwolniony za kaucją, aż nadszedł wyznaczony przez Boga czas jego uwolnienia (Księga Psalmów 105:19). Wtedy spełniło się to, co zapowiedział: okazało się, że jego interpretacje snów były trafne, a wieść o tym dotarła do faraona za pośrednictwem przełożonego podczaszych. W ten sposób słowo Pana oczyściło Józefa z zarzutów. Bóg dał mu moc zapowiadania przyszłości, co dowiodło, że oskarżenia przeciwko niemu były fałszywe.

Słowo Boże poddawało Józefa próbie, wystawiając na próbę jego wiarę i cierpliwość, a potem z mocą otworzyło drzwi więzienia. Bóg wyznaczył czas, gdy Jego słowo przyniesie pociechę wszystkim, którzy mu ufają (Księga Habakuka 2:3). Gdy ten czas nadejdzie, słowo przemówi i nie okaże się kłamstwem.

Bóg dał słowo, a król posłał po Józefa i uwolnił go, bo serce króla jest w ręku Pana. Faraon dostrzegł, że Józef cieszy się przychylnością Boga. Najpierw uwolnił go z więzienia (Księga Psalmów 105:20). Bóg często broni niewinnie uciskanych, działając w nieoczekiwany sposób. Potem faraon powierzył Józefowi najwyższe zaszczytne urzędy (Księga Psalmów 105:21, Księga Psalmów 105:22). Ustanowił go zarządcą swojego domu i całego majątku, najwyższym urzędnikiem państwowym, tym, który mógł pouczać książąt i wydawać im rozkazy, a także władcą nad całym swoim mieniem (Księga Rodzaju 41:40, Księga Rodzaju 41:43, Księga Rodzaju 41:44). Uczynił go również najwyższym sędzią, dając mu władzę nawet nad urzędnikami zasiadającymi w radzie.

Wszystko to miało sprawić, że Józef stanie się ojcem dla ówczesnego Kościoła i ocali dom Izraela od głodu. Został wyniesiony, by służyć innym, szczególnie domowi Bożemu. Wskazywał też na Chrystusa, który uniżył samego siebie i przyjął postać sługi, a potem został wywyższony i powierzono Mu wszelki sąd.

Gdy Józef został posłany wcześniej i otrzymał środki, by zapewnić byt domowi swojego ojca, do Egiptu przybył także Izrael wraz z całą rodziną (Księga Psalmów 105:23). Józef troszczył się tam o swoich bliskich, którzy przez wiele lat żyli w dostatku. Podobnie Kościół Nowego Testamentu ma przygotowane miejsce nawet na pustkowiu, gdzie jest żywiony przez czas, czasy i połowę czasu (Apokalipsa św. Jana 12:14). Z pewnością otrzyma pożywienie.

Bóg także bardzo pomnożył swój lud, dotrzymując obietnicy danej Abrahamowi, że jego potomstwo będzie liczne jak piasek morski (Księga Psalmów 105:24). W Egipcie ich liczba znacznie wzrosła. Rozmnażali się tak szybko, że w krótkim czasie stali się silniejsi od swoich wrogów i zaczęli budzić w nich lęk. Zauważył to faraon, który stwierdził, że Izraelitów jest więcej niż Egipcjan i są od nich silniejsi (Księga Wyjścia 1:9). Gdy Bóg zechce, niewielki naród może stać się wielki. Jego obietnice mogą spełniać się powoli, ale zawsze spełniają się niezawodnie.