Księga Psalmów 104:19 – znaczenie i zastosowanie

Uczy nas to, by wielbić Boga i oddawać Mu cześć za niezmienny cykl dnia i nocy oraz za to, że słońce i księżyc wyznaczają ich rytm. Narody otaczające Izrael były tak poruszone światłem i pożytkiem płynącym ze słońca i księżyca, że czciły je jak bogów. Dlatego Pismo Święte często pokazuje, że to, co ludzie otaczają czcią, jest w rzeczywistości jedynie stworzeniem i sługą prawdziwego Boga (Księga Psalmów 104:19). Bóg wyznaczył księżycowi rolę w oznaczaniu pór roku, odmierzaniu miesięcy oraz wskazywaniu czasu prac rolniczych i przypływów oraz odpływów. Księżyc przybywa i ubywa dokładnie według polecenia Stwórcy, a słońce również wschodzi i zachodzi tak regularnie, jakby wiedziało, co ma czynić.

Bóg porządkuje to wszystko dla ludzkiego dobra. Wieczorne cienie pomagają nam odpoczywać w nocy (Księga Psalmów 104:20). Ciemność, choć głęboka, dodaje światu piękna i sprawia, że światło dnia jaśnieje wyraźniej. Pod osłoną nocy dzikie zwierzęta wychodzą na żer, ponieważ za dnia boją się to robić. Bóg wzbudził w zwierzętach ziemi lęk przed człowiekiem (Księga Rodzaju 9:2), co zarówno chroni ludzi, jak i stanowi wyraz ich wyróżnionej pozycji.

To przypomina nam również o niebezpieczeństwie życia w ciemności duszy, spowodowanej niewiedzą lub smutkiem. Ci, którzy czekają na zmierzch (Księga Hioba 24:15) i mają udział w uczynkach ciemności, są duchowo podobni do dzikich zwierząt wędrujących nocą. W takiej ciemności pokusy szatana mocniej naciskają i łatwiej zdobywają grunt. Noc może stać się obrazem zagrożenia duszy pozbawionej światła i przewodnictwa.

Wtedy młode lwy ryczą, szukając zdobyczy. Przyrodnicy twierdzą, że ich ryk tak przeraża słabsze zwierzęta, iż te nie potrafią uciec, przez co stają się dla lwów łatwym łupem. Pismo Święte mówi jednak, że lwy szukają pożywienia u Boga, bo nie zdobywają go dzięki ludzkim staraniom, lecz otrzymują je z Bożej opieki. Ich ryk jest przedstawiony jak wołanie o pokarm, podobne do krzyku młodych kruków. Jeśli Bóg słyszy i życzliwie rozumie głos samej natury, nawet u dzikich stworzeń, czy tym bardziej nie przyjmie słabych i złamanych modlitw swojego ludu?

Poranne światło również spełnia pożyteczną rolę (Księga Psalmów 104:22–23). Słońce wschodzi i, dzięki Bogu, równie wiernie wschodzi, jak zachodzi. Wtedy dzikie zwierzęta wracają na odpoczynek. Zbierają się i kładą w swoich legowiskach. To miłosierdzie dla ludzi, bo dzięki temu podróżujący są bezpieczni za dnia. Nikt nie ma więc dobrej wymówki, by być leniwym i twierdzić, że na drodze stoi lew. Nadeszła pora pracy.

Człowiek wychodzi więc do swoich zajęć. Drapieżne zwierzęta wychodzą z lękiem, człowiek zaś idzie odważnie, jako ten, któremu powierzono panowanie. Zwierzęta wychodzą, by łupić i wyrządzać szkodę, człowiek zaś, by pracować i czynić dobro. Każdy dzień ma swoje zadania i należy je wykonywać we właściwym czasie. Światło zostało dane do pracy, a nie do bezczynności, dlatego powinniśmy trudzić się aż do wieczora. Na odpoczynek będzie dość czasu, gdy nadejdzie noc, a wtedy nikt nie może pracować.

Mamy też wielbić Boga za to, jak napełnia morze (Księga Psalmów 104:25–26). Tak jak ziemia pełna jest Bożych darów i obfituje w zwierzęta, tak i rozległe morze jest pełne Jego mądrości i troski, choć niektórym może się wydawać, że zajmuje więcej miejsca, niż przynosi pożytku. Bóg wyznaczył mu miejsce i uczynił je użytecznym dla ludzi: służy żegludze i handlowi, a także jest skarbnicą ryb. Morze nie zostało stworzone na próżno, tak samo jak ziemia. Zostało przeznaczone do zamieszkania, bo kryje niezliczone stworzenia, małe i wielkie, które dostarczają ludziom pożywienia.

Wieloryb, nazwany tutaj lewiatanem, pojawia się również w opisie stworzenia (Księga Rodzaju 1:21) oraz w Księdze Hioba 41:1. Mówi się, że bawi się w morzu, ponieważ nie ma pracy takiej jak człowiek ani nie odczuwa lęku jak zwierzęta kryjące się w legowiskach. Swobodnie porusza się w wodzie. Smutne byłoby, gdyby ludzie, obdarzeni większymi zdolnościami i stworzeni do wznioślejszych celów, żyli tak, jakby ich jedynym przeznaczeniem była rozrywka, niczym lewiatan w wodach. Lewiatan może bawić się w morzu, bo jest tak dobrze chroniony, że śmieje się z niebezpieczeństwa, nawet z potrząsania włócznią (Księga Hioba 41:29).

Mamy także wielbić Boga za to, że we właściwym czasie obficie zaopatruje wszystkie stworzenia (Księga Psalmów 104:27–28). Bóg jest hojnym Dawcą. Daje im pokarm, otwiera swoją dłoń i napełnia je dobrem. Podtrzymuje zastępy nieba i ziemi. Żadne stworzenie, nawet najmniejsze, nie jest poza Jego troską. Daje z otwartą dłonią, jak dobry gospodarz, który zaopatruje bardzo liczną rodzinę.

Stworzenia cierpliwie na Niego czekają. Szukają pokarmu dzięki instynktowi, który dał im Bóg, i robią to we właściwej porze. Same podejmują wysiłek, by go zdobyć. Zbierają to, co daje im Bóg, i nie oczekują, że opatrzność włoży im jedzenie prosto do pyszczków. Potem zadowalają się tym, co zebrały, i są napełnione dobrem. Nie pragną więcej, niż Bóg uznaje za stosowne im dać. Powinno to studzić nasze narzekanie i niezadowolenie z tego, co mamy.

Widzimy też pełnię władzy i panowania Boga nad wszystkimi stworzeniami. Dzięki temu każdy gatunek trwa, choć poszczególne jego osobniki umierają i odchodzą. Gdy Bóg zakrywa swoje oblicze, czyli wycofuje podtrzymującą moc i hojną opiekę, stworzenia natychmiast doświadczają niepokoju (Księga Psalmów 104:29). Każde stworzenie jest zależne od Bożej przychylności, tak jak każdy święty wie, że od Niego zależy, i mówi za Dawidem: „Zakryłeś swoje oblicze, a ja się zatrwożyłem” (Księga Psalmów 30:7). Nieprzychylność Boga wobec tego niższego świata, będąca skutkiem ludzkiego grzechu, jest przyczyną pustki i ciężaru, które odczuwa całe stworzenie.

Bóg odbiera stworzeniom oddech, a one umierają i wracają do prochu, do pierwotnego stanu. Życie zwierzęcia, które zdaje się zmierzać ku dołowi, podlega Bożemu panowaniu tak samo jak życie człowieka, które zdaje się wznosić ku górze. Śmierć bydła była jedną z plag zesłanych na Egipt i została szczególnie wspomniana również w opisie zagłady świata podczas potopu.

Mimo to wszystkie stworzenia są zachowywane dzięki nieustannej wymianie pokoleń. „Zsyłasz swojego Ducha, a stworzenia powstają” (Księga Psalmów 104:30). Ten sam Duch, czyli ta sama Boża wola i moc, dzięki którym wszystkie stworzenia zostały powołane do istnienia, wciąż zachowuje przy życiu każdy gatunek, utrzymując go na właściwym miejscu i sprawiając, że spełnia swoją rolę. Dlatego choć jedno pokolenie przemija, przychodzi kolejne i w tym sensie stworzenia są nieustannie powoływane do istnienia. Ziemia odnawia się każdego dnia dzięki światłu słońca, które każdego ranka na nowo ją upiększa, a z roku na rok dzięki plonom i roślinom, które każdej wiosny nadają jej świeży wygląd.

Świat jest pełen żywych stworzeń, jak gdyby żadne nie umarło, bo miejsce tych, które odchodzą, zajmują kolejne. Żydzi widzą w tym zapowiedź zmartwychwstania, którego obrazem jest każda wiosna, gdy z pozostałości starego świata powstaje nowy. Pośród tych rozważań psalmista wybucha zachwytem nad dziełami Boga: „Panie, jak liczne są Twoje dzieła!” (Księga Psalmów 104:24). Jest ich wiele, są różnorodne i wszelkiego rodzaju, a jednak Bóg stworzył je wszystkie w mądrości.

Kiedy ludzie próbują robić wiele różnych rzeczy, zwykle niektóre zaniedbują albo wykonują niedbale. Dzieła Boga, choć liczne i różnorodne, są stworzone z mądrością i doskonałą troską. Nie ma w nich żadnej skazy ani braku. Im dokładniej ludzie oglądają dzieła sztuki pod mikroskopem, tym bardziej wydają się chropowate. Dzieła natury, badane w ten sam sposób, ukazują jeszcze większą finezję i precyzję. Wszystko zostało stworzone w mądrości, bo każde stworzenie spełnia cel, dla którego powstało: służy dobru całego wszechświata, a przez to chwale jego wielkiego Króla.