Księga Psalmów 101:4 – znaczenie i zastosowanie

„Przewrotne serce będzie z dala ode mnie; tego, co jest złe, nawet nie chcę znać.” Te słowa z Księgi Psalmów 101:4 brzmią jak postanowienie wypowiedziane szczerze, prawie z drżeniem. Słychać w nich tęsknotę za czystym wnętrzem i zmęczenie tym, że zło potrafi zakraść się do serca niepostrzeżenie. Psalmista mówi o tym, czego nie zrobi, ale też o tym, co nie ma wstępu do jego wnętrza. Warto zauważyć, że to wyznanie pada w pierwszej osobie i wyrasta z całego psalmu o sprawiedliwości i wierności, a nie z lęku przed ludźmi. Autor nie opisuje, jak łatwo mu to przychodzi, i nie obiecuje, że pokusa już go nie dotknie. Zostawia obraz serca, które pragnie być blisko Boga i dlatego świadomie odsuwa od siebie to, co je rani. Dla kogoś, kto dziś zmaga się z ciężarem własnych myśli, ten werset może być cichym potwierdzeniem, że pragnienie czystości nie jest słabością. Ta tęsknota potrafi być bardzo czuła, nawet wtedy, gdy wydaje się surowa. W tym jednym zdaniu czułość wobec własnego wnętrza łączy się z wiernością, a jedno nie wyklucza drugiego.

„Przewrotne serce będzie z dala ode mnie” wyraża zdecydowane odrzucenie zła, nie zaś przekonanie, że człowiek może osiągnąć bezbłędność. Werset należy do psalmu Dawida o sprawiedliwości i łasce oraz o pragnieniu życia „drogą nieskalaną”, również we własnym domu (Księga Psalmów 101:1–2). To deklaracja władcy, który opisuje, jakiego postępowania nie chce tolerować w swoim otoczeniu. „Tego, co jest złe, nawet nie chcę znać” nie oznacza niewiedzy o złu ani obojętności wobec krzywdy. W sąsiednich wersetach psalm wymienia konkretne postawy: potajemne oczernianie bliźniego, pychę, podstęp i kłamstwo (Księga Psalmów 101:5–7). Chodzi więc o odmowę uznania ich za coś zwyczajnego i dopuszczalnego, a nie o ucieczkę od wiedzy potrzebnej do rozpoznawania niesprawiedliwości. Jest tu także napięcie: psalm mówi o osobistym dążeniu do prawości, ale zarazem o odpowiedzialności za sprawowanie władzy. Werset nie daje każdemu prawa do surowego osądzania innych. Pokazuje raczej, że sprawiedliwe rządy zaczynają się od jasnego odrzucenia zła, także wtedy, gdy pojawia się ono we własnym domu lub wśród najbliższych współpracowników.

Dawid nie opisuje tu tego, jak zawsze wszystko mu wychodzi. Składa postanowienie przed Bogiem: „Przewrotne serce będzie z dala ode mnie; tego, co jest złe, nawet nie chcę znać” (Księga Psalmów 101:4). Zdanie stoi zaraz po słowach o drodze nieskalanej i o niewinnym sercu w domu, więc granica dotyczy przede wszystkim tego, co wpuszcza się blisko. Najmocniej działa tu słowo „znać”. Odmowa nie kończy się na unikaniu złego czynu. Obejmuje też odmowę zażyłości ze złem. To wymaga więcej niż pilnowania rąk. Wymaga też pilnowania oczu i uwagi. Człowiek może nie zrobić nic nagannego, a mimo to przez lata oswajać się z tym, co zniekształca jego osąd. Dobrze to widać na przykładzie człowieka, który rano ustala, jakich treści nie wpuści do swojego telefonu. Rzadziej staje wtedy w chwili pokusy przed trudnym wyborem. Jego serce nie jest wcale mocniejsze od cudzego. Po prostu wcześniej wyznaczył odległość. Ten psalm pokazuje też, że czujność dotyczy wspólnoty. Dawid szuka wiernych ludzi, by z nimi mieszkać. Wierność rodzi się z tego, z kim i czym dzielimy codzienność, a nie tylko z tego, czego unikamy w samotności.

Słowa „Przewrotne serce będzie z dala ode mnie” wyrastają z psalmu, w którym Dawid śpiewa o sprawiedliwości i łasce, a zarazem mówi o porządku własnego domu. Werset 4 odsłania więc nie abstrakcyjną pogardę dla zła, lecz pragnienie życia, w którym przewrotność nie zyskuje bliskości ani wpływu. „Tego, co jest złe, nawet nie chcę znać” wyraża stanowczą odmowę oswajania zła. Nie chodzi o udawanie, że krzywda nie istnieje, ani o odwracanie wzroku od człowieka, który jej doświadcza. Psalm rozróżnia zło od osoby uwikłanej w zło: odrzuca podstęp, kłamstwo i wyniosłość, a wierność stawia blisko siebie. Takie słowa mają ciężar także dlatego, że wypowiada je władca. Dawid mówi o tym, kogo dopuści do swego domu i otoczenia; jego decyzje mogą chronić wspólnotę, ale mogą też stać się surowe i niesprawiedliwe. Psalm nie daje prawa do przemocy ani do potępiania ludzi według własnego uznania. Pozostawia jednak wyraźną miarę: serce zwrócone ku Bogu nie powinno udzielać schronienia kłamstwu. Bliskość, którą wybiera, ma służyć wierności i sprawiedliwości.