Księga Przysłów 9:13 – znaczenie i zastosowanie

Słyszeliśmy, co Chrystus mówi, aby skierować nasze serca ku Bogu i pobożnemu życiu. Można by sądzić, że wszyscy pójdą za Nim, ale Księga Przysłów pokazuje też, jak usilnie kusicielka stara się wciągnąć nieostrożnych ludzi w grzech. Wielu wciąż daje się jej zwieść, a wołanie Mądrości nie zawsze odnosi skutek.

Najpierw przyjrzyjmy się kusicielce. To głupia kobieta, sama Głupota, przeciwstawiona Mądrości. W tym miejscu chodzi prawdopodobnie przede wszystkim o rozkosze cielesne, bo są potężnym wrogiem cnoty i szeroko otwierają drogę do grzechu. Plamią i wypaczają umysł, przytępiają sumienie i gaszą iskry przekonania o wiele skuteczniej niż niemal wszystko inne.

Ta kusicielka jest bardzo nieświadoma. Jest naiwna i nic nie wie, czyli nie ma do zaoferowania żadnych solidnych argumentów. Gdy przejmuje władzę nad czyjąś duszą, wypiera z niej wszelką wiedzę o sprawach świętych, które wkrótce zostają zapomniane i tracą znaczenie. Grzech seksualny, wino i mocne napoje odbierają rozsądek i sprawiają, że ludzie postępują jak głupcy.

Jest też bardzo natarczywa. Nie mając wiele rozsądnego do zaoferowania, naciska jeszcze mocniej i śmiałością próbuje dopiąć swego. Jest głośna i hałaśliwa, nieustannie krąży wśród młodych ludzi ze swoimi pokusami. Siedzi u drzwi swego domu i wypatruje ofiar, w przeciwieństwie do Abrahama, który stał u wejścia do namiotu, szukając okazji, by czynić dobro.

Zasiada na miejscu, a właściwie na tronie, w wyniosłych miejscach miasta, jakby miała prawo ustanawiać prawa. Zachowuje się tak, jakby ciało miało prawo domagać się, by żyć według ciała. Udaje też osobę szanowaną i godną poważania, której należą się zaszczytne miejsca w mieście. Często zdobywa więcej zwolenników, udając modną, niż udając miłą. W istocie mówi: „Czy ludzie wysoko postawieni i wpływowi nie pozwalają sobie na więcej, niż dopuszcza surowa cnota? Dlaczego masz się ograniczać i pozwalać, by dawne zasady Cię powstrzymywały?”. Kusicielka próbuje więc uchodzić zarówno za życzliwą, jak i za ważną.

Po drugie, przyjrzyjmy się tym, którzy są kuszeni. To młodzi ludzie dobrze pouczeni, a właśnie ich kusicielka najbardziej pragnie zgubić. Są opisani jako przechodnie, którzy idą prosto swoją drogą, czyli zostali wychowani w religii i cnocie oraz dobrze rozpoczęli. Wydawało się, że zmierzają ku dobru; nie kierują się ku jej domowi jak młodzieniec z Księgi Przysłów 7:8. To na takich ludzi zastawia pułapki i używa wszelkich swoich uroków, by sprowadzić ich z drogi. Jeśli nadal idą prosto i nie zwracają na nią uwagi, wciąż ich woła, tak usilne są te pokusy.

Przedstawia ich też w fałszywym świetle. Nazywa ich naiwnymi i pozbawionymi zrozumienia, po czym zaprasza do swojej szkoły, jakby mogła uwolnić ich od ograniczeń i „formalności” religii. Teatr często robi to samo i stanowi wymowny obraz tego fragmentu. W sztuce młody człowiek o trzeźwym umyśle, wychowany w dobrych obyczajach, jest przedstawiany jako głupiec, a fabuła ma uczynić go znacznie gorszym od otwarcie grzesznych towarzyszy. Wszystko odbywa się pod pozorem ogładzania go, uszlachetniania i przemieniania w człowieka bystrego i modnego. To, co grzech i bezbożność słusznie nazywają głupotą w Księdze Przysłów 9:4, tutaj niesprawiedliwie przypisuje się cnocie. Czas pokaże jednak, kto naprawdę jest głupcem.

Po trzecie, przyjrzyjmy się temu, co obiecuje pokusa. „Kradziona woda smakuje słodko”. Kusicielka oferuje wodę i chleb, podczas gdy Mądrość podaje przygotowane przez siebie mięso i wino, które sama zmieszała. Chleb i woda są dość proste, gdy ktoś jest głodny i spragniony, ale tutaj mają smakować wyjątkowo dobrze, bo zostały ukradzione i spożywa się je w ukryciu, w obawie przed przyłapaniem. Rozkosze zakazanej pożądliwości przedstawia się jako lepsze niż dozwolona miłość, a nieuczciwy zysk jako lepszy niż uczciwy.

Widać w tym zuchwałą pogardę dla Bożego prawa, wręcz otwarte wyzwanie rzucone Bogu, bo woda wydaje się słodsza właśnie dlatego, że została skradziona i zdobyta przez złamanie Bożych granic. Z natury pociąga nas to, co zakazane. Ten uparty pociąg pojawił się już u naszych pierwszych rodziców, którzy uznali zakazane drzewo za szczególnie pożądane. Widać tu również pogardę dla Bożego sądu. Chleb spożywa się potajemnie, bo grzesznik boi się odkrycia i kary, a jednak pyszni się tym, że tak uciszył sumienie, iż ośmiela się trwać w swoim postępowaniu i sądzi, że tajemnica na zawsze ukryje sprawę. Przynętą jest przyjemność, ale nawet według słów samej kusicielki to tak uboga i nierozsądna przynęta, że trudno pojąć, jak ktoś myślący trzeźwo może się na nią złapać.

Na koniec Salomon mocno ostrzega przed tą pokusą. Człowiekowi, któremu brakuje rozsądku, by oprzeć się tym ponętom, grozi niechybna zguba, choć sam tego nie dostrzega. Nie wie, nie chce uwierzyć albo nie zatrzymuje się, by pomyśleć, a kusicielka nie pozwala mu pamiętać, że są tam umarli. Ci, którzy żyją dla przyjemności, są martwi za życia, martwi w grzechu. Rozkoszom tym towarzyszą trwogi właściwe samej śmierci.

Są tam olbrzymi, Refaimowie, co przypomina grzeszników z dawnego świata, olbrzymów, którzy żyli wówczas na ziemi. Goście kusicielki, karmieni kradzioną wodą, nie są jedynie na drodze do piekła ani na jego skraju. W pewnym sensie są już w jego głębinach: pod władzą grzechu, pojmani przez szatana, kiedy zechce, i często dręczeni przez własne sumienie, które czyni ich życie piekłem na ziemi. Głębie szatana są głębiami piekła. Zatwardziałe trwanie w grzechu, bez skruchy, jest beznadziejną zgubą, już teraz otchłanią bez dna. Salomon pokazuje haczyk, aby ci, którzy mu ufają, nie dotknęli przynęty.