Księga Przysłów 4:14 – znaczenie i zastosowanie

Niektórzy autorzy uważają, że pouczenia Dawida skierowane do Salomona, rozpoczęte w Księdze Przysłów 4:4, trwają aż do końca tego rozdziału. Inni sądzą, że ciągną się nawet do końca rozdziału 9. Bardziej prawdopodobne jest jednak, że już tutaj, a może nawet wcześniej, ponownie zaczyna mówić Salomon. Po zachęcie, by chodzić ścieżkami mądrości, ostrzega nas przed drogą niegodziwych.

Musimy uważać na grzech i unikać wszystkiego, co przypomina grzech lub do niego prowadzi. Dlatego powinniśmy trzymać się z dala od grzeszników i nie utrzymywać z nimi bliskich relacji. Jeśli chcemy uniknąć grzesznych nawyków, musimy unikać złego towarzystwa. Ostrzeżenie w Księdze Przysłów 4:14 i 4:15 jest jasne: nie wchodź na drogę niegodziwych. Nauczyciel, niczym wierny przewodnik, wskazał nam właściwe ścieżki w Księdze Przysłów 4:11, a teraz przestrzega przed bocznymi drogami, które mogą nas z nich sprowadzić.

Ci, którzy otrzymali dobre pouczenie i zostali właściwie wychowani, nigdy nie powinni zbaczać na złą drogę. Nie powinni nawet na nią wchodzić, choćby tylko po to, by sprawdzić, dokąd prowadzi. Taki eksperyment jest niebezpieczny i trudno z niego wyjść bez szkody. Przypomina wejście w miejsce, gdzie szerzy się choroba, nawet jeśli ktoś sądzi, że jest zabezpieczony. Jeśli zło wciągnie nas, zanim się zorientujemy, musimy natychmiast stamtąd odejść. Gdy tylko dostrzeżemy swój błąd, powinniśmy się zatrzymać, zawrócić i nie robić kolejnych kroków w tym kierunku.

Powinniśmy nienawidzić grzesznych dróg i trzymać się od nich jak najdalej, zachowując najwyższą ostrożność. Droga zła może wydawać się przyjemna, przyjazna, a nawet pomocna w osiągnięciu doczesnego celu. Nadal jednak jest zła i prowadzi do zguby. Jeśli więc kochasz Boga i troszczysz się o swoją duszę, trzymaj się od niej z daleka. Nie przechodź nawet obok, by nie ulec pokusie i na nią nie wejść. Jeśli znajdziesz się blisko niej, odwróć się i odejdź. Trzymaj się od grzechu tak daleko, jak tylko możesz. Siła tego ostrzeżenia pokazuje, jak bliskie jest niebezpieczeństwo, jak bardzo potrzebujemy tej przestrogi i jak poważnie powinni traktować swoje obowiązki ci, którzy nas strzegą i ostrzegają.

Jednym z powodów tego ostrzeżenia jest charakter ludzi, których drogi mamy unikać. To ludzie szkodliwi, jak czytamy w Księdze Przysłów 4:16 i 4:17. Nie tylko nie przejmują się krzywdą wyrządzaną innym. Szkodzenie jest ich zajęciem, a krzywdzą dla samego krzywdzenia. Nieustannie knują i starają się doprowadzić innych do upadku, niszcząc ich ciało i duszę, jeśli tylko mogą. Zło i nienawiść leżą w ich naturze, a przemoc naznacza wszystko, co robią.

Wyrządzanie krzywdy jest dla nich odpoczynkiem i snem. Tak jak osoba chciwa czuje zadowolenie, gdy zdobywa pieniądze, a osoba ambitna — gdy zyskuje uznanie, tak oni cieszą się, gdy powiedzą lub zrobią coś okrutnego. Jeśli nie mogą zaspokoić zawiści lub żądzy zemsty, stają się rozdrażnieni i niespokojni. Tak czuł się Haman, wróg Żydów za czasów Estery, gdy Mardocheusz nie był jeszcze powieszony. Pokazuje to również, jak niestrudzenie dążą do wyrządzania krzywdy. Wolą zrezygnować ze snu, niż z przyjemności sprawiania innym przykrości.

Wyrządzanie krzywdy jest dla nich także pokarmem i napojem. Żywią się nim i czerpią z niego przyjemność. Utrzymują się z rabunku i ucisku. Ludzie niegodziwi nie powinni uważać żadnego czasu za zmarnowany, jeśli tylko mogą w tym czasie komuś zaszkodzić. Ludzie dobrzy powinni równie gorliwie czynić dobro. Każdy, kto jest mądry i pragnie tego, co najlepsze, powinien unikać towarzystwa niegodziwych. Ich postępowanie jest haniebne, bo nic nie przynosi większej ujmy ludzkiej naturze niż upodobanie w krzywdzeniu innych. Jest też niebezpieczne. Jeśli zależy Ci na własnym bezpieczeństwie, trzymaj się z dala od ludzi, którzy czerpią przyjemność z krzywdzenia innych. Nawet jeśli udają przyjaciół, prędzej czy później Cię skrzywdzą. Zniszczysz siebie, jeśli do nich dołączysz, a oni zniszczą Ciebie, jeśli im się nie przeciwstawisz.

Powinniśmy też zestawić drogę niegodziwych z właściwą drogą, którą mamy podążać. Droga sprawiedliwych jest światłem, jak mówi Księga Przysłów 4:18. Ścieżka wybrana przez ludzi prawych rozjaśnia ich drogę, czyniąc ją bezpieczną i przyjemną. Chrystus jest ich drogą i światłością. Słowo Boże ich prowadzi i jest światłem dla ich stóp. Sami są światłością w Panu i chodzą w światłości, tak jak On jest w światłości.

To światło jest jasne. Ich droga napełnia ich radością i pociechą, a dla innych jaśnieje pięknem i godnością. Inni mogą zobaczyć ich dobre uczynki (Ewangelia Mateusza 5:16). Idą naprzód w świętym pokoju i z pewnością, jak ludzie wędrujący za dnia. To jak poranne światło, które przebija się przez ciemność i kładzie kres złym uczynkom (Księga Izajasza 58:8; Księga Izajasza 58:10).

To także światło, które staje się coraz jaśniejsze. Nie jest jak spadająca gwiazda, która szybko znika, ani jak świeca, która przygasa i gaśnie. Przypomina wschodzące słońce, które jaśnieje coraz mocniej, gdy wznosi się na niebie. Łaska, która prowadzi tą drogą, nieustannie wzrasta. Człowiek o czystych rękach staje się coraz silniejszy. Rośnie radość tej drogi, jej godność i związane z nią szczęście.

W końcu światło osiąga pełnię dnia. Świt przechodzi w południe. Ku temu zmierza oświecona dusza. Wierzący nie stają się doskonali, dopóki nie dotrą do nieba, lecz tam będą jaśnieć jak słońce w pełnym blasku (Ewangelia Mateusza 13:43). Ich łaski i radości osiągną pełnię. Mądrze jest więc trzymać się blisko drogi sprawiedliwych.

Droga grzechu jest ciemnością, jak czytamy w Księdze Przysłów 4:19. Uczynki, w których nie powinniśmy mieć udziału, są uczynkami ciemności.

Ludzie, którzy znajdują przyjemność i zadowolenie wyłącznie w krzywdzeniu innych, nie mogą zaznać prawdziwej radości. Nie mają też pewnego przewodnictwa, skoro odrzucają słowo Boże. Droga niegodziwych jest ciemna, a przez to niebezpieczna. Potykają się, ale nawet nie wiedzą, o co.

Popadają więc w grzech, nie rozumiejąc, jaka pokusa ich do niego doprowadziła, i nie wiedzą, jak uniknąć go następnym razem. Popadają też w nieszczęście, ale nie zastanawiają się, dlaczego Bóg ich doświadcza. Nie myślą o złu, które czynią, ani o jego skutkach (Księga Psalmów 82:5; Księga Hioba 18:5–6). To właśnie tej drogi mamy unikać.