Księga Przysłów 30:18 – znaczenie i zastosowanie

Mowa tu o czterech rzeczach, których nie potrafimy w pełni zrozumieć. Pierwsze trzy należą do świata przyrody i pomagają ukazać ostatnią. Nie potrafimy wytropić orła na niebie. Nie możemy, jak w przypadku zwierzęcia poruszającego się po ziemi, ustalić po śladach ani zapachu, dokąd poleciał. Nie umiemy też w pełni wyjaśnić, jak szybko leci i znika nam z oczu.

Nie potrafimy wytropić węża na skale. Na piasku możemy podążać za jego śladem, lecz na twardej skale nie ma czego wypatrywać. Nie umiemy też w pełni opisać, jak wąż, choć nie ma nóg, potrafi szybko wspiąć się na skałę. Nie potrafimy również wytropić statku na środku morza. Wielkie stworzenie morskie, takie jak Lewiatan, pozostawia za sobą lśniący ślad, jakby głębina posiwiała ze starości (Księga Hioba 41:32), statek zaś nie pozostawia żadnego śladu. Bywa, że fale miotają nim tak mocno, iż trudno pojąć, jak zdoła przetrwać i dotrzeć do celu. Świat przyrody jest pełen cudów — zdumiewających dzieł Boga, których nie potrafimy w pełni wyjaśnić.

Czwarta rzecz jest tajemnicą grzechu i jeszcze trudniej ją zrozumieć niż pozostałe. Należy do głębin szatana: do ukrytego oszustwa i rozpaczliwego zła w ludzkim sercu, którego nikt nie potrafi w pełni poznać (Księga Jeremiasza 17:9). Chodzi tu między innymi o przewrotną sztukę zepsutego człowieka, który próbuje uwieść młodą kobietę i skłonić ją, by uległa jego grzesznemu pożądaniu. Dawno temu pewien bezwstydny poeta napisał nawet całą księgę o tej tak zwanej sztuce miłości. Pochlebstwami, obietnicami małżeństwa, zapewnieniami o zachowaniu tajemnicy i nadzieją na nagrodę wielu nieświadomych zagrożenia młodych kobiet daje się skłonić do tego, by oddać swoją czystość, honor, pokój i duszę fałszywemu przyjacielowi. Im zręczniej ktoś posługuje się pokusą, tym bardziej czujne i stanowcze powinno być każde czyste serce.

Mowa tu także o przewrotnej sztuce zepsutej kobiety, która ukrywa swój grzech, zwłaszcza przed mężem, którego zdradziła. Jej sekretne relacje z grzesznymi towarzyszami są tak starannie zatajone, że wydaje się równie trudna do wytropienia jak orzeł na niebie. Goni za zakazaną rozkoszą, jak Adam, który zgrzeszył. Potem wyciera usta, by niczego nie było widać, i zuchwale mówi: „Nie zrobiłam nic złego”. Przed światem zaprzecza temu, co się wydarzyło, a nawet może być gotowa przysięgać, że jest równie skromna jak każda inna kobieta i nigdy nie zrobiła tego, o co się ją podejrzewa. To uczynki ciemności, starannie ukrywane przed światłem. Zaprzecza winie również przed własnym sumieniem, jeśli jeszcze je ma, i nie chce przyznać, że jej wielkie zło jest złem. Nazywa je jedynie nieszkodliwą przyjemnością. Wielu ludzi tak rujnuje swoją duszę: nazywa zło dobrem i zagłusza wyrzuty sumienia, usprawiedliwiając siebie.

Mowa tu również o czterech rzeczach, których nie sposób znieść, a więc o czterech rodzajach ludzi, którzy wszędzie, gdzie żyją i z kimkolwiek przebywają, są wielkim utrapieniem. Ziemia jest przez nich wzburzona i zdaje się jęczeć pod ich ciężarem. Łączy ich pod tym względem wiele. Sługa, który dochodzi do władzy, może stać się najbardziej dumnym i despotycznym człowiekiem ze wszystkich. Takim człowiekiem był ammonicki sługa Tobiasz (Księga Nehemiasza 2:10). Głupiec — czyli człowiek grubiański, hałaśliwy i niemoralny — również staje się nieznośny, gdy się wzbogaci i zasiada z innymi przy stole, bo wypełnia spotkanie głupią gadaniną i obelgami. Kobieta niemiła i porywcza, gdy wychodzi za mąż, często staje się jeszcze bardziej pogardliwa i złośliwa niż wcześniej. Smutne to, gdy małżeństwo, które powinno łagodzić charakter, przynosi odwrotny skutek. Dla kontrastu kobieta łagodna po ślubie staje się jeszcze życzliwsza i przyjemniejsza w obejściu.

Jest też służąca, która zaskarbiła sobie względy swojej gospodyni i zaczęła oczekiwać, że ta zostawi jej wszystko, niemal jak dziedziczce. Taka osoba zbyt często staje się dumna i nieżyczliwa, a otrzymany udział nigdy jej nie wystarcza. Czuje się skrzywdzona, jeśli cokolwiek przypadnie komuś innemu. Dlatego ci, których Boża opatrzność podniosła z niskiego stanu, powinni szczególnie uważać na grzech, który najłatwiej ich usidla: pychę i wyniosłość. U nich ten grzech jest jeszcze bardziej nieznośny i niewybaczalny niż u innych. Powinni uniżyć się, pamiętając o skale, z której zostali wyciosani.