Księga Przysłów 30:10 – znaczenie i zastosowanie

To ostrzeżenie przed złym traktowaniem sług innych ludzi, tak samo jak nie wolno źle traktować własnych, oraz przed podsycaniem konfliktów między sługami a ich panami. To szkodliwe zajęcie, podszyte zazdrością, które czyni człowieka odrażającym. Sens marginalnej uwagi można oddać tak: „Nie obmawiaj sługi”. Potajemnie ranić kogoś słowami, jakby smagało się go językiem, jest podłe i nikczemne. Szczególnie dotyczy to sługi, który nie jest nam równy i którego powinniśmy chronić, a nie prowokować go, gdy jego pan jest surowy.

Takie postępowanie może też obrócić się przeciwko temu, kto się go dopuszcza. Jeśli sługę doprowadzi się do ostateczności, może Cię przekląć, oskarżyć i ściągnąć na Ciebie kłopoty. Może też źle o Tobie mówić i zaszkodzić Twojej reputacji. Może nawet zawołać do Boga przeciwko Tobie i prosić Go o sąd, bo Bóg broni niewinnych, którzy są uciskani.

W związku z tym ostrzeżeniem Salomon zwraca uwagę na kilka rodzajów niegodziwych ludzi, których każdy prawy człowiek powinien nienawidzić. Są tacy, którzy źle traktują rodziców: mówią do nich ostro, życzą im krzywdy, wyzywają ich, a nawet ich ranią. Jest całe pokolenie takich ludzi. Młodzi ludzie tego pokroju często zbierają się razem i podburzają się nawzajem przeciwko rodzicom. Są jak pokolenie żmij. Podobne zło okazują ci, którzy przeklinają własnych rodziców, władców lub duchownych, bo nie potrafią znieść żadnej władzy. Bliscy im są także ci, którzy może jeszcze nie przeklinają rodziców, ale nie wypowiadają nad nimi błogosławieństwa, nie mówią im życzliwego słowa ani się za nich nie modlą.

Są też ludzie, którzy mają o sobie wysokie mniemanie i pod pozorem świętości skrywają wiele grzesznych postępków, nawet przed samymi sobą (Księga Przysłów 30:12). We własnych oczach są czyści, jakby byli dokładnie tacy, jacy powinni być. Wysoko cenią swój charakter, jakby byli nie tylko sprawiedliwi, lecz także bogaci i bezpieczni, „wzbogaceni w dobra” (Apokalipsa św. Jana 3:17). Nie zostali jednak oczyszczeni ze swojego brudu, zwłaszcza z nieczystości serca. Z zewnątrz mogą wyglądać schludnie, ale nie zostali obmyci ani uświęceni. Są jak faryzeusze, pełni wewnętrznej nieczystości (Ewangelia Mateusza 23:25–26).

Są również ludzie pyszni i pogardliwi, którzy patrzą z góry na wszystkich wokół (Księga Przysłów 30:13). Autor ze zdumieniem mówi o ich straszliwej pysze i wyniosłości. Wyniośle spoglądają na innych, traktują bliźnich tak, jakby nie zasługiwali na uwagę, i oczekują, że wszyscy będą trzymać się od nich z daleka. Gdy patrzą na siebie, kroczą dumnie i puszą się jak pawie. Sądzą, że dodaje im to znaczenia, a w rzeczywistości tylko ośmiesza. Należą do pokolenia, które Bóg, sprzeciwiający się pysznym, poniży i okryje hańbą.

Wreszcie są ludzie okrutni wobec ubogich i surowi dla wszystkich, którzy podlegają ich władzy (Księga Przysłów 30:14). Ich zęby są jak żelazo i stal, jak miecze i noże, narzędzia okrucieństwa. Z wielką przyjemnością rzucają się na ubogich, jak głodni ludzie kroją jedzenie i je połykają. Bóg tak urządził, że ubodzy zawsze będą w kraju i nigdy nie znikną spośród nas. Niektórzy tak bardzo nie chcą im pomagać, że gdyby mogli, zgładziliby ich z powierzchni ziemi, zwłaszcza ubogich należących do Boga. Według pewnej interpretacji chodzi tu o tych, którzy niszczą innych kłamstwami, fałszywymi oskarżeniami i surowymi sądami o ich wiecznym losie. Ich języki, a nawet zęby, gdy stają się narzędziami mowy, są jak miecze i noże (Księga Psalmów 57:4).