Księga Przysłów 3:13 – znaczenie i zastosowanie

Salomon już wcześniej zachęcał do gorliwego poszukiwania mądrości (Księga Przysłów 2:1 i następne) i zapewniał, że szczere, wytrwałe starania przyniosą skutek. Pozostaje jednak praktyczne pytanie: co zyskujemy, gdy ją znajdziemy? Nadzieja na korzyść skłania ludzi do ciężkiej pracy, dlatego Salomon pokazuje teraz, jak wielka jest nagroda za mądrość. Zaczyna od pewnej prawdy: szczęśliwy jest człowiek, który znajduje mądrość — tę prawdziwą, która oznacza poznawanie Boga i miłowanie Go oraz życie w pełnej zgodzie z Jego prawdą, troską i przykazaniami.

Aby znaleźć mądrość, która przynosi szczęście, trzeba naprawdę ją sobie przyswoić. Szczęśliwy człowiek nie tylko ją znajduje, lecz także osobiście w niej uczestniczy i rzeczywiście ją posiada. Czerpie zrozumienie, jak można oddać to wyrażenie. Otrzymuje je od Boga przez modlitwę, bo nie ma go w sobie. Zarazem zadaje sobie trud, by je zdobyć, tak jak ktoś wydobywa rudę z kopalni. Jeśli nie przychodzi łatwo, musimy włożyć więcej wysiłku, by je wydobyć. Człowiek taki nieustannie wzrasta w mądrości: korzysta z tego, co już ma, i pomnaża pięć talentów do dziesięciu. Używa jej też dla dobra innych, dzieląc się tym, co ma w swoim skarbcu, jak wino przelewane z naczynia, i przekazując im to, co służy pouczeniu — zarówno rzeczy nowe, jak i stare.

Mądrością trzeba też handlować. Mowa o „zysku z mądrości”, co oznacza, że powinna być naszym najważniejszym zajęciem, a nie sprawą poboczną — jak w przypadku kupca, który większość czasu i uwagi poświęca swojemu interesowi. Oznacza to również gotowość, by zaryzykować dla niej wszystko, tak jak ktoś inwestuje kapitał w przedsięwzięcie. Mądrość jest jak perła wielkiej wartości: gdy ją znajdziemy, powinniśmy z radością sprzedać wszystko, by ją zdobyć (Ewangelia Mateusza 13:45–46). Pismo mówi, by kupować prawdę (Księga Przysłów 23:23), ale nie podaje ceny, bo powinniśmy być gotowi zapłacić każdą, byle jej nie utracić.

Mądrość trzeba także pochwycić, jak korzystną okazję, która może nam umknąć. Powinniśmy więc wykorzystywać każdą sposobność, by w niej wzrastać, i chwytać nawet najmniejsze pouczenia. Nie wystarczy raz jej dotknąć. Trzeba mocno się jej trzymać i nigdy jej nie porzucać. Powinniśmy wytrwać na jej drogach aż do końca. Niektórzy rozumieją to słowo jako „podtrzymywać”: oznaczałoby to, że mamy przylgnąć do mądrości z całych sił. Powinniśmy też robić, co w naszej mocy, by wspierać pobożność w swoim otoczeniu, gdy zaczyna słabnąć.

Szczęście tych, którzy znajdują mądrość, przewyższa bogactwa tego świata, nawet gdyby ktoś miał ich najwięcej. Poszukiwanie mądrości, Chrystusa, łaski i duchowych błogosławieństw jest lepszym i bardziej opłacalnym zajęciem niż zdobywanie srebra, złota i rubinów. Załóżmy, że ktoś miałby pod dostatkiem wszelkie ziemskie bogactwa, a nawet wszystko, czego mógłby zapragnąć — choć nikt nigdy nie osiągnął takiego stanu. Nawet wtedy nie mógłby kupić niebiańskiej mądrości. Złoto zostałoby odrzucone jako zapłata, bo mądrości nie można nabyć za złoto (Księga Hioba 28:15). Bogactwo nie zdołałoby też wyrównać straty mądrości ani zapłacić za duszę zgubioną przez własną głupotę. Nie uczyniłoby człowieka nawet w tym życiu tak szczęśliwym jak tych, którzy mają prawdziwą mądrość, choć nie posiadają żadnego z tych bogactw. Niebiańska mądrość przynosi i zapewnia to, czego nigdy nie mogą dać srebro, złoto ani rubiny.

Szczęście to jest prawdziwe także dlatego, że mądrość obejmuje wszystko, co ludzie uznają za dobre w życiu, i jest temu równa. Mądrość ukazana jest jako jaśniejąca, hojna królowa, która rozdaje dary wszystkim, którzy poddają się jej panowaniu. Czy długie życie jest błogosławieństwem? Tak — i jednym z największych, bo obejmuje wszystkie inne dobra. Dlatego mądrość trzyma je w prawej dłoni. Pobożność wskazuje najlepszy sposób na przedłużenie życia i daje Bożą obietnicę życia. Nawet jeśli nasze dni na ziemi nie będą dłuższe niż dni naszego sąsiada, zapewni nam życie wieczne w lepszym świecie. Czy bogactwo i cześć są błogosławieństwami? Tak, a mądrość trzyma je w lewej dłoni. Jest gotowa przyjąć tych, którzy się jej poddają, otwartymi ramionami i obdarować ich obiema dłońmi. Będą mieć tyle ziemskiego bogactwa, na ile pozwoli nieskończona Mądrość, a prawdziwe bogactwa, dzięki którym człowiek jest bogaty wobec Boga, pozostaną ich udziałem. Żadna cześć wynikająca z urodzenia ani awansu nie dorównuje tej, którą przynosi pobożność. Sprawia ona, że człowiek prawy przewyższa swojego sąsiada, zyskuje uznanie u Boga i szacunek ludzi poważnych, a pewnego dnia ci, którzy dziś pozostają w ukryciu, zajaśnieją jak słońce.

Czy przyjemność jest tym, czego ludzie pragną najbardziej? Prawdziwa pobożność daje największą rzeczywistą radość. Drogi mądrości są drogami przyjemności, a ścieżki, którymi nas prowadzi, pełne są zachwytu i zadowolenia. Żadna zmysłowa przyjemność nie dorówna radości, której łaskawe serca doświadczają we wspólnocie z Bogiem i w czynieniu dobra. Powinniśmy iść jedyną właściwą drogą do celu, niezależnie od tego, czy jest przyjemna. Droga pobożności jest jednak nie tylko właściwa, lecz także przyjemna: gładka, czysta i usłana różami. Wszystkie ścieżki mądrości prowadzą do pokoju. Pokój czeka nie tylko u kresu drogi, ale towarzyszy nam również w jej trakcie. Jest w całej pobożności i na każdej z jej ścieżek, w każdym obowiązku i każdym działaniu. Jedna powinność nie odbiera słodyczy drugiej, jak często dzieje się z ziemskimi pociechami. Każda część mądrości jest pokojem — nie tylko słodkim, lecz także bezpiecznym. Święci wchodzą w pokój jeszcze przed niebem i już teraz zaznają odpoczynku.

Mądrość jest też szczęściem raju (Księga Przysłów 3:18). Jest drzewem życia. Prawdziwa łaska jest dla duszy tym, czym drzewo życia byłoby dla naszych pierwszych rodziców — drzewo, od którego zostali odsunięci, ponieważ zjedli owoc z zakazanego drzewa. Łaska jest zasiewem nieśmiertelności i źródłem żywej wody, która tryska ku życiu wiecznemu. Jest obietnicą Nowego Jeruzalem, w którego centrum stoi drzewo życia (Apokalipsa św. Jana 22:2; Apokalipsa św. Jana 2:7). Ci, którzy czerpią z tej niebiańskiej mądrości, nie tylko zostaną uzdrowieni z każdej śmiertelnej choroby, lecz także znajdą ochronę przed starością i śmiercią. Będą spożywać jej owoce i żyć na wieki.

Mądrość daje również udział w szczęściu samego Boga, bo jest Jego wieczną chwałą i błogosławieństwem (Księga Przysłów 3:19–20).

Powinno to skłaniać nas do cenienia mądrości i zrozumienia, które daje Bóg. Pan założył ziemię dzięki mądrości, dlatego jest ona mocno utwierdzona i nie może się zachwiać. Nigdy nie przestanie służyć celowi, dla którego Bóg ją stworzył, bo pod każdym względem została do niego przystosowana.

Dzięki zrozumieniu Bóg ustanowił także niebiosa i uporządkował wszystkie ich ruchy w najlepszy możliwy sposób. Ciała niebieskie są ogromne, a jednak nie ma w nich żadnej skazy. Jest ich wiele, a jednak nie ma zamętu. Poruszają się szybko, a jednak nie ulegają zużyciu. Otwierają się głębiny morza, a wody spod sklepienia niebieskiego wypływają na powierzchnię. Chmury zsyłają też rosę — wodę z niebios. Wszystko to dzieje się dzięki mądrości i wiedzy Boga.

Szczęśliwy jest więc człowiek, który znajduje mądrość, bo będzie w pełni przygotowany do każdego dobrego słowa i czynu. Chrystus jest tą Mądrością — Tym, przez którego powstały światy i przez którego nadal trwają. Szczęśliwi są zatem ci, dla których Bóg uczynił Chrystusa mądrością. W Nim mają wszystko, czego potrzeba, by spełniły się wszystkie wcześniej wymienione obietnice, w tym obietnice długiego życia, bogactwa i czci. Należą do Niego wszystkie skarby nieba, ziemi i morza.