List do Filipian 4:13 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa często brzmią jak obietnica, że uda się zrobić wszystko, czego człowiek zapragnie. Tymczasem zdanie pochodzi z listu pisanego w więzieniu i stoi tuż po wyznaniu, że Paweł nauczył się wystarczać sobie zarówno w biedzie, jak i w obfitości. Mowa tu więc przede wszystkim o wytrwaniu w tym, co przynosi dzień, a nie o zdobywaniu tego, czego się pragnie. Siła, o której pisze apostoł, nie bierze się z jego własnych zasobów ani nie jest nagrodą za sukces. Przychodzi w środku głodu, ograniczeń i długiego czekania. Dlatego zdanie nie opisuje życia wolnego od trudności, lecz życie, w którym trudności mają obok kogoś, kto podtrzymuje. Taka pewność nie znosi bólu, ale pozwala go unieść. Paweł nie wymienia tu z imienia tego, który umacnia, a jednak cała jego wypowiedź wyrasta z więzi z Panem, o której mówi w tym liście. Najpełniej te słowa rozumie się wtedy, gdy przestają brzmieć jak hasło na sukces i stają się wyznaniem zaufania w zwykłych, wymagających dniach, kiedy wiele rzeczy nie udaje się zrobić samemu.

Werset „Wszystko mogę w Tym, który mnie umacnia” łatwo odczytać jako obietnicę nieograniczonych możliwości. Kontekst Listu do Filipian 4:11–13 nadaje jednak słowu „wszystko” konkretny zakres: Paweł mówi o przechodzeniu przez różne warunki, zarówno niedostatek i głód, jak i obfitość i sytość. Nie zapewnia, że osiągnie każdy zamierzony cel ani że trudności znikną. Apostoł wyjaśnia, że nauczył się wystarczać sobie w okolicznościach, w których się znalazł. Nie chodzi o samowystarczalność rozumianą jako niezależność od Boga. Źródłem jego wytrwałości jest Chrystus, który go umacnia. Zarazem list nie przedstawia tej postawy jako pogardy dla ludzkiej pomocy: Paweł dziękuje Filipianom, że uczestniczą w jego ucisku i wspierają go materialnie. Siła Chrystusa nie wyklucza więc wsparcia wspólnoty; Paweł przyjmuje je z wdzięcznością. Werset mówi o sile potrzebnej do wiernego trwania, nie o gwarancji sukcesu według własnych planów. Chrześcijańska ufność nie polega na przekonaniu, że każdy wynik będzie pomyślny, lecz na tym, że Chrystus może podtrzymać człowieka także w trudnych okolicznościach. Tutaj „wszystko” obejmuje zarówno obfitość, jak i brak.

Ten werset często przytacza się, gdy ktoś szykuje się do trudnego zadania i potrzebuje odwagi. Warto jednak spojrzeć na jego sąsiedztwo. Apostoł Paweł pisze w Liście do Filipian 4:11, że nauczył się wystarczać sobie w warunkach, w jakich jest. W kolejnym wersecie mówi, że umie cierpieć biedę i umie żyć w obfitości. Dopiero potem pada zdanie: „Wszystko mogę w Tym, który mnie umacnia”. Ta kolejność ma znaczenie. Słowa te nie zapowiadają, że każdy plan się powiedzie ani że każda trudność zniknie. Mówią o sile do wierności w różnych okolicznościach, zarówno w sytości, jak i w głodzie. Bóg nie obiecuje tu, że wszystko pójdzie po naszej myśli. Obiecuje wsparcie w tym, by pozostać wiernym także wtedy, gdy warunki są trudne. Można to zobaczyć na prostym przykładzie. Ktoś traci pracę i nie musi udawać, że wszystko jest w porządku, żeby zaufać Bogu. Może szukać codziennych obowiązków, rozmawiać z bliskimi i trwać w modlitwie. Siła, o której mówi Paweł, wiąże się z taką codzienną wiernością, a nie z sukcesem, którego jeszcze nie ma. Werset brzmi bardziej jak wyznanie człowieka, który przeszedł przez różne doświadczenia i przekonał się, że nie musi wszystkiego dźwigać sam.

Słowa „Wszystko mogę w Tym, który mnie umacnia” łatwo odczytać jak obietnicę nieograniczonych możliwości. Paweł mówi jednak o czymś bardziej cichym i wymagającym: nauczył się żyć zarówno w niedostatku, jak i w obfitości. Jego „wszystko” obejmuje sytość i głód, dostatek i brak, nie zaś spełnienie każdego pragnienia czy osiągnięcie dowolnego celu. Źródłem tej wytrwałości nie jest niezależność Pawła ani podziw dla własnej siły. Jest nim Chrystus, który go umacnia. To umocnienie nie usuwa ucisku: Paweł wspomina, że Filipianie wzięli udział w jego trudnym położeniu. Wiara nie obiecuje więc życia bez ciężaru. Daje oparcie, które może trwać także wtedy, gdy okoliczności nie zmieniają się od razu. Można pomyśleć o lampie, która nie rozprasza całej nocy, lecz pozwala przejść przez jej ciemny odcinek. Podobnie słowa z Listu do Filipian 4:13 nie są hasłem do zdobywania wszystkiego, lecz świadectwem, że Chrystus podtrzymuje człowieka w różnych warunkach. Jego siła nie zawsze oznacza triumf widoczny dla innych. Czasem objawia się w zdolności przyjęcia dnia takim, jaki jest, bez utraty nadziei i wierności.