List do Filipian 2:5 – znaczenie i zastosowanie

Werset ten zamyka wezwanie z Listu do Filipian 2:1-4, w którym apostoł mówi o jednej miłości, wspólnym duchu i pokorze wobec innych. Słowo „dążenie” wskazuje tu na pragnienie, które ma poruszać całe życie wspólnoty i każdego z jej członków, a nie na jednorazowy wysiłek. Najbardziej poruszające jest to, że apostoł nie zostawia tego pragnienia jako samego wymogu, lecz od razu dodaje, że ono „było w Chrystusie Jezusie”. Kiedy w dalszej części czytamy o Chrystusie, który nie skorzystał z okazji, by być na równi z Bogiem, a przyjął postać sługi i stał się posłuszny aż do śmierci, widzimy konkretną postać tej postawy. Patrzenie na sprawy innych nie jest tu abstrakcyjną zasadą, lecz czymś, co przybrało kształt cierpliwego oddania aż do krzyża. Dla serca wynika z tego coś łagodnego i mocnego zarazem. Dążenie, które ożywia wspólnotę, nie musi być wytwarzane wyłącznie siłą woli, bo jest zakorzenione w Tym, który już przeszedł tę drogę do końca. W codziennych wyborach troska o drugiego przestaje być ciężarem, a staje się odblaskiem miłości, która sięgnęła najgłębszego miejsca ludzkiego cierpienia.

„To dążenie” nawiązuje do jedności, pokory i troski o innych, o których Paweł mówi w poprzednich wersetach. Nie chodzi więc o wymóg, by wszyscy myśleli identycznie, lecz o wspólny sposób odnoszenia się do siebie: bez rywalizacji o uznanie, z gotowością uwzględniania cudzych potrzeb. Wzorem jest Chrystus Jezus. Kolejne wersety ukazują, na czym polegało Jego dążenie: nie wykorzystał swojej równości z Bogiem dla własnej korzyści, lecz przyjął postać sługi i uniżył się aż do śmierci na krzyżu. Werset 5 nie oddziela zatem postawy uczniów od historii Jezusa. To, co ma ożywiać wspólnotę, widać w Jego dobrowolnym oddaniu siebie. Nie jest to wezwanie do uznania krzywdy za dobrą ani do bezgranicznego ulegania innym. Tekst pokazuje raczej, że pozycja i zaszczyt nie służą Chrystusowi do wywyższania siebie. W codziennym życiu ta sama postawa może wyrazić się w rezygnacji z ostatniego słowa, uczciwym podziale zasług albo zauważeniu osoby pomijanej. Jedność wspólnoty nie rodzi się z jednakowych charakterów, lecz z kierunku, który nadaje jej przykład Chrystusa.

Ten werset krótko łączy dwie rzeczy: to, jak wierzący mają się nastawiać do innych, i to, jak żył sam Chrystus. Apostoł Paweł wcześniej mówi o pokorze i o trosce o sprawy drugich, a potem pisze: „Niech ożywia was to dążenie; ono też było w Chrystusie Jezusie”. Nie chodzi więc o ideał wymyślony przez ludzi, ale o nastawienie, które Chrystus już przeżył. W zwykłym dniu może to wyglądać bardzo skromnie. Można sobie wyobrazić kobietę, która przed rozmową o własnym problemie w pracy najpierw pyta koleżankę, czy nie potrzebuje pomocy przy wspólnym projekcie. Nie robi tego z wyliczenia, tylko dlatego, że jej uwaga nie krąży wyłącznie wokół niej samej. Dalsze słowa listu pokazują, skąd bierze się takie dążenie. Chrystus, „istniejąc w postaci Bożej”, nie uważał równości z Bogiem za coś, czego trzeba się trzymać kurczowo, lecz „ogołocił samego siebie”, stając się posłusznym aż do śmierci. Ta postawa ma swoje źródło w Nim, a nie w ludzkim wysiłku, który sam z siebie szybko się wyczerpuje.

Paweł kieruje wspólnotę ku jednemu dążeniu, które nie rodzi się z rywalizacji ani pragnienia uznania. W poprzednich zdaniach mówi o pokorze i trosce o sprawy innych. Teraz wskazuje na Chrystusa jako miarę takiego życia: „Niech ożywia was to dążenie; ono też było w Chrystusie Jezusie”. Nie chodzi o zgodność we wszystkim ani o wymazanie własnej osoby. Chodzi o postawę, w której cudze dobro nie jest przeszkodą dla własnej ambicji. Widać ją w codziennych wyborach: ktoś ustępuje miejsca, wysłuchuje pominiętej osoby albo nie przypisuje sobie całej zasługi za wspólną pracę. To drobne czyny, lecz wyrastają z głębokiego źródła. Dalsze wersety ukazują, że Chrystus nie wykorzystał swojej pozycji dla siebie, lecz przyjął postać sługi i uniżył samego siebie aż do śmierci na krzyżu. Bóg Go wywyższył. W tej drodze pokora nie jest porażką ani pogardą dla własnej wartości. Jest miłością, która nie kurczowo trzyma się przywileju. Dążenie Chrystusa nadaje wspólnemu życiu kierunek ku służbie, a perspektywie wieczności przypomina, że ostatnie słowo należy do Boga.