List do Filipian 1:18 – znaczenie i zastosowanie

Paweł pisze z więzienia, a jego kajdany stały się dla części głoszących Ewangelię powodem do rywalizacji. Jedni mówią o Chrystusie z zawiści, inni z dobrej woli, i Paweł nie próbuje wybierać między nimi ani rozstrzygać motywów. Pyta po prostu: „Ale co to znaczy?”, a potem odpowiada, że w tym wszystkim najważniejsze jest jedno: Chrystus jest rozgłaszany. W tym zdaniu jest coś bardzo spokojnego. Paweł nie udaje, że nie widzi nieszczerości, i nie czyni z niej centrum swojej uwagi. Jego radość nie opiera się na tym, że wszyscy działają czysto, lecz na tym, że imię Chrystusa dociera do ludzi. Pozwala, by to, co dobre, pozostało wyraźne, nawet gdy otacza je coś trudnego i niejednoznacznego. Najmocniejsze w tym wersecie jest to, że słowa „A z tego ja się cieszę i będę się cieszył” padają w samym środku uwięzienia. Radość Pawła nie jest ucieczką od kajdan ani dowodem, że okoliczności są sprzyjające. Wyrasta z przekonania, że Chrystus pozostaje w centrum przepowiadania, nawet wtedy, gdy motywy głoszących są mieszane.

W Liście do Filipian 1:18 Paweł nie zaprzecza, że niektórzy głoszą Chrystusa z zawiści i przekory. Werset poprzedzający mówi wprost o ich nieszczerości i zamiarze pogłębienia jego cierpienia. „A z tego ja się cieszę” odnosi się więc do rozgłaszania Chrystusa, nie do złych pobudek głoszących. Kluczowe rozróżnienie dotyczy treści i motywacji: Ewangelia może być głoszona przez ludzi, których intencje są niewłaściwe, ale nie sprawia to, że ich intencje stają się dobre. Paweł nie nazywa zawiści czymś błahym ani nie usprawiedliwia rywalizacji. Zamiast skupiać się wyłącznie na tym, jak jego przeciwnicy chcą go dotknąć, dostrzega, że Chrystus jest rozgłaszany. To spojrzenie nie oznacza, że każdy sposób mówienia o wierze jest równie dobry. W tym samym fragmencie Paweł odróżnia ludzi działających z miłości od tych kierowanych współzawodnictwem. Jego radość wynika z tego, że Ewangelia nie zależy wyłącznie od czystości intencji jednego głosiciela ani od jego osobistej sytuacji. Nawet uwięzienie nie odbiera Chrystusowi miejsca w centrum. Radość Pawła jest więc skupiona nie na rywalach, lecz na tym, co głoszą.

Ten werset pada w trudnej sytuacji. Paweł siedzi w więzieniu, a część ludzi głosi Ewangelię z zawiści, chcąc mu dołożyć cierpienia. Paweł nie bagatelizuje tego. W wersecie 17 nazywa ich motywy po imieniu: rywalizacja i nieszczerość. Mimo to w wersecie 18 mówi o czymś, co dla niego pozostaje ważniejsze. Chrystus jest rozgłaszany, a z tego Paweł się cieszy. Ta radość nie zależy od czystości cudzych intencji. Paweł skupia się na samym przesłaniu, bo ono należy do Boga. Motywy ludzi są ważne, lecz nie odbierają Ewangelii jej mocy. Dla codziennego życia wynika z tego jasna lekcja. Można uczciwie ocenić krzywdę, którą ktoś wyrządza, i jednocześnie nie pozwolić, by jego zawiść zabrała radość z tego, że prawda jest znana. Paweł rozdziela te dwie sprawy, dzięki czemu zachowuje wolne serce nawet w kajdanach. Werset nie usprawiedliwia jednak fałszywych motywów. Pokazuje raczej, że źródło pokoju leży poza ludźmi, w Chrystusie, który pozostaje wywyższony bez względu na to, kto go głosi.

Paweł nie nazywa zawiści ani przekory czymś dobrym. W poprzednich zdaniach mówi wprost, że niektórzy głoszą Chrystusa nieszczerze, licząc na zwiększenie jego cierpienia. A jednak jego spojrzenie sięga dalej niż ku własnej krzywdzie: cieszy się, że Chrystus jest rozgłaszany. Nie oznacza to, że intencje nie mają znaczenia. Paweł rozróżnia dobrą wolę i niewłaściwe współzawodnictwo, lecz nie pozwala, by cudza nieżyczliwość stała się centrum jego świata. W więzieniu jego życie jest ograniczone, ale głoszenie Ewangelii nie mieści się w tych kajdanach. Jak światło widoczne nawet przez niedoskonałe okno, wieść o Chrystusie dociera dalej niż osobiste ambicje tych, którzy ją niosą. W tej radości nie ma naiwności ani zaprzeczenia cierpieniu. Jest zakorzenienie w czymś większym niż reputacja i chwilowa przewaga. Wkrótce Paweł mówi o nadziei, że Chrystus będzie uwielbiony w jego ciele, czy przez życie, czy przez śmierć. Radość z wersetu 18 wyrasta z tej perspektywy: los apostoła nie jest miarą całego dzieła Boga. Ostatecznie ważne jest, że Chrystus zostaje poznany, nawet gdy ludzkie motywy pozostają podzielone.