List do Filipian 1:17 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa padają z pisma kogoś, kto siedzi w kajdanach i słyszy, że część głoszących Chrystusa działa z niewłaściwych pobudek. Werset nie opisuje zwykłego sporu o racje. Mówi o współzawodnictwie, które ma, jak sądzą ci ludzie, jeszcze mocniej przycisnąć uwięzienie, a więc o cierpieniu, które ktoś drugi potrafi pogłębić. Taki ból bywa szczególnie ciężki, gdy przychodzi od tych, którzy również mówią o Chrystusie. Warto zauważyć, że fragment nie rozstrzyga jeszcze, jaki skutek przyniosą te działania. Obserwuje zamiary i serca, ale nie kończy sprawy. Paweł nazywa zranienie po imieniu, a dopiero w następnym wersie pojawia się radość, która odnosi się do tego, że Chrystus zostaje rozgłaszany. Ta radość nie unieważnia tego, co zostało tu powiedziane. Dla serca ten fragment jest cenny, bo pozwala nazwać ucisk uciskiem, czyli krzywdą. Cierpienie wywołane przez rywalizację nie przestaje być cierpieniem tylko dlatego, że w tle pojawia się mowa o Ewangelii. Może właśnie dlatego Paweł nie ukrywa, jak ciężko mu w kajdanach, a w tym samym liście nie zatrzymuje się na goryczy.

Werset 17 pokazuje, że głoszenie Chrystusa nie zawsze wypływa z czystych pobudek. Paweł opisuje ludzi, którzy rozgłaszają Ewangelię z niewłaściwego współzawodnictwa, licząc, że zwiększą jego ucisk w więzieniu. Nie chodzi więc o różnicę zdań co do treści nauczania, lecz o bolesny rozdźwięk między głoszonym przesłaniem a intencją głoszących. Kontekst wyostrza ten kontrast: jedni mówią o Chrystusie z miłości i dobrej woli, inni z zawiści i przekory. Kajdany Pawła stają się dla nich okazją do rywalizacji, choć dla innych wierzących jego uwięzienie dodaje odwagi do głoszenia słowa Bożego. Ta sama sytuacja może więc ujawnić odmienne motywacje. Zaraz potem Paweł stwierdza, że cieszy się z rozgłaszania Chrystusa, nawet gdy dzieje się to nieszczerze. Nie nazywa jednak zawiści dobrem ani nie usprawiedliwia krzywdzenia go. Rozdziela zły zamiar od dobra, którego nie da się sprowadzić do zamiaru mówiącego: Chrystus jest głoszony. To szczególna ocena konkretnej sytuacji, nie ogólna zasada, że motywy nie mają znaczenia. W tym właśnie napięciu widać, jak centralne miejsce Chrystusa pozwala Pawłowi nie uczynić własnej krzywdy miarą całego wydarzenia.

Paweł pisze z więzienia, a jego uwaga nie krąży wokół własnej krzywdy. Zauważa, że jedni głoszą Chrystusa z rywalizacji, licząc, że w ten sposób dołożą mu ciężaru. Werset 17 mówi o nich wprost: rozgłaszają Chrystusa nieszczerze, „sądząc, że przez to dodadzą ucisku moim kajdanom”. Ich motyw jest zepsuty, a postawa wobec Apostoła nieżyczliwa. Warto zauważyć, czego Paweł nie robi. Nie zaczyna walczyć z przeciwnikami na ich poziomie i nie udaje, że ich motywy są mu obojętne. Opisuje sprawę spokojnie, bez skargi i bez zemsty. Praktyczny sens tego fragmentu jest taki, że złe intencje głosiciela nie zmieniają tego, kim jest Chrystus. Prawda o Nim pozostaje prawdziwa, nawet gdy dociera do ludzi przez mieszane motywy. Nieszczerość nie staje się przez to obojętna. Ten, kto głosi z rywalizacji, sam zostaje oddalony od tego, co mówi. Wielu ludzi zna tę pokusę. Ktoś w pracy chce być zauważony bardziej niż kolega, a w rozmowie o wierze mówi przede wszystkim o sobie. Ten tekst pokazuje, że rywalizacja odbiera świadectwu czystość, bo w jego centrum przestaje stać Chrystus.

W Liście do Filipian 1:17 Paweł odsłania bolesny paradoks: niektórzy głoszą Chrystusa, kierując się „niewłaściwym współzawodnictwem” i nadzieją, że przez to powiększą jego ucisk. Jego kajdany nie są tu tylko znakiem osobistego cierpienia. Stały się znane w Chrystusie, a dla innych wierzących były źródłem odwagi do głoszenia słowa Bożego. Ten sam znak może więc spotkać się z różnymi intencjami. Paweł nie nazywa złej motywacji dobrem. Rozróżnia tych, którzy głoszą z miłości, od tych, którzy działają z przekory. A jednak w następnym wersecie mówi, że cieszy się, ponieważ Chrystus jest rozgłaszany. Jego radość nie wynika z uznania rywalizacji za niewinną, lecz z tego, że cudza zła intencja nie odbiera Chrystusowi miejsca w głoszonym orędziu. Jest w tym nadzieja, która sięga dalej niż ludzkie ambicje i więzienny mur. Nie wszystko, co dzieje się wokół Ewangelii, jest czyste; Paweł widzi to bez złudzeń. Nie pozwala jednak, by cudze motywy stały się miarą wielkości Chrystusa. Na tym polega jego wolność pośród kajdan.