Księga Liczb 24:15 – znaczenie i zastosowanie

Zadaniem proroków było zarówno błogosławić, jak i przemawiać w imieniu Pana. Bileam jako prorok został już wcześniej zmuszony, by błogosławić Izrael, a teraz zapowiada przyszłe wydarzenia. Jego słowa na początku są bardzo podobne do tych z wcześniejszej wypowiedzi (Księga Liczb 24:3–4). Zachowuje się jak prawdziwy prorok, ponieważ Bóg mu na to pozwolił i tak nim pokierował, choć serce Bileama nie było prawe.

Bileam chełpi się, że ma otwarte oczy, ponieważ proroków nazywano niegdyś widzącymi (Pierwsza Księga Samuela 9:9). Mieli mówić o tym, co ujrzeli, więc zanim otworzyli usta, ich oczy musiały być otwarte. Bileam mówi też, że usłyszał słowa Boga, choć wielu ludzi je słyszy, ale nie przyjmuje ich ani nie jest im posłusznych. Dodaje, że zna poznanie Najwyższego. Można wiedzieć wiele o Bogu, a mimo to nie mieć Jego łaski: przyjmować prawdę rozumem, lecz nie kochać jej sercem. Bileam mówi również, że oglądał widzenie Wszechmocnego, ale nie zmieniło go ono.

Nadaje Bogu bardzo wzniosłe tytuły, nazywając Go Najwyższym i Wszechmocnym. Nikt nie mógł mówić o Bogu z większym szacunkiem ani sprawiać wrażenia, że bardziej ceni poznanie Go. A jednak Bileam nie miał prawdziwej bojaźni Bożej, szczerej miłości do Boga ani wiary w Niego. Można znaleźć się bardzo blisko nieba, a mimo to nie wejść do niego.

Bileam mówi następnie o Tym, który będzie koroną i chwałą Izraela. W pewnym sensie słowa te odnoszą się do Dawida, który po pewnym czasie miał uderzyć w krańce Moabu i objąć w posiadanie górę Seir, a Izrael miał pod jego wodzą walczyć mężnie (Księga Liczb 24:17–18). Proroctwo spełniło się, gdy Dawid pokonał Moabitów i odmierzył ich sznurem, tak że zostali jego sługami (Druga Księga Samuela 8:2). W tym samym czasie pod panowanie Izraela dostali się także Edomici (Księga Liczb 24:14).

Najważniejszym odniesieniem jest jednak Jezus Chrystus, obiecany Mesjasz. To niezwykłe proroctwo o Nim. Bóg chciał, by wieść o przyjściu Chrystusa dotarła do Żydów i innych narodów na długo przed Jego narodzeniem, ponieważ Jego Ewangelia i królestwo miały rozprzestrzenić się daleko poza granice Izraela. Bileam mówi, że ujrzy Go, lecz nie teraz. Oznacza to, że zobaczył Go w widzeniu, ale z bardzo daleka, co najmniej 1500 lat przed Jego przyjściem. Można też rozumieć te słowa tak: niegodziwy Bileam ujrzy Chrystusa, lecz nie z bliska i nie tak, jak Hiob, który widział w Nim swojego Odkupiciela i wiedział, że jest On dla niego (Księga Hioba 19:25, 27). Gdy Chrystus przyjdzie w obłokach, ujrzy Go każde oko, ale wielu zobaczy Go tylko z daleka, tak jak bogacz w krainie umarłych widział Abrahama.

Chrystus ma przyjść z Jakuba i Izraela jako gwiazda i berło. Gwiazda ukazuje Jego chwałę i blask, podobne do blasku jasnej gwiazdy porannej. Berło oznacza Jego moc i panowanie, bo to On będzie rządził. Być może proroctwo to, zachowane wśród ludów Wschodu, pomogło mędrcom ze Wschodu zapytać o nowo narodzonego króla Żydów, gdy zobaczyli niezwykłą gwiazdę nad Judeą (Ewangelia Mateusza 2:2).

Jego królestwo obejmie cały świat i zwycięży wszystkich wrogów. Zwycięstwa Dawida nad Moabem i Edomem były tego zapowiedzią. Mesjasz zniszczy wszystkie dzieci Seta albo — według innego rozumienia — będzie nad nimi panował (Księga Liczb 24:17). Chodzi o wszystkich ludzi, ponieważ wszystkie narody pochodzą od Seta, syna Adama, po tym, jak potop zgładził pozostałych synów Adama. Chrystus będzie królem nie tylko Jakuba i Izraela, lecz całego świata. Wszystkie dzieci Seta będą albo podlegać Jego złotemu berłu, albo zostaną uderzone Jego żelazną rózgą. Chrystus ustanowi powszechne panowanie i władzę, a wszelką przeciwną moc obali (Pierwszy List do Koryntian 15:24). Niektórzy odczytują te słowa jako zapowiedź, że Chrystus „zburzy mury wszystkich dzieci Seta”. Oznaczałoby to, że zniszczy ich obronę i fałszywe nadzieje, tak że będą musieli albo poddać się Jego panowaniu, albo stanąć wobec Jego sądu.

Izrael Chrystusa będzie również działać mężnie. Ci, którzy należą do Chrystusa i są umacniani Jego mocą, będą toczyć duchową walkę z mocami ciemności i odniosą całkowite zwycięstwo. Ci, którzy znają swojego Boga, będą silni i dokonają wielkich czynów (Księga Daniela 11:32).

Bileam mówi następnie o Amalekitach i Kenitach, których ziemię mógł wówczas mieć przed oczami. Amalekici byli wtedy najważniejszym z narodów (Księga Liczb 24:20), dlatego wcześniej Agag został nazwany wielkim księciem (Księga Liczb 24:7). Byli też pierwszym narodem, który zaatakował Izrael po wyjściu z Egiptu. Nadejdzie jednak czas, gdy — choć teraz wydają się potężni — zostaną całkowicie zniszczeni i wymazani. Ich przyszłość zakończy się zagładą na zawsze. Bileam potwierdza w ten sposób wyrok na Amaleka, który wcześniej ogłosił Mojżesz: Bóg będzie prowadził wojnę z Amalekiem z pokolenia na pokolenie (Księga Wyjścia 17:14, 16). Ci, przeciw którym występuje Bóg, z pewnością zginą, bo gdy Bóg sądzi, zawsze zwycięża.

Kenici byli wówczas najbezpieczniejszym z narodów. Ich siedziba była z natury dobrze ufortyfikowana, jak gdyby sama przyroda zbudowała ich obronę. Umieścili swoje gniazdo niczym orzeł w skale (Księga Liczb 24:21). Uważali, że są bezpieczni, lecz Kenici zostaną spustoszeni (Księga Liczb 24:22) i stopniowo upadną, aż zostaną uprowadzeni do niewoli przez Asyryjczyków, tak jak stało się to z dziesięcioma plemionami. Narody i królestwa przypominają ludzkie ciała: nawet te najpotężniejsze z czasem słabną, a w końcu się rozpadają. Nawet gniazdo w skale nie zapewnia trwałej ochrony.

Bileam spogląda następnie daleko w przyszłość, ku czasom Greków i Rzymian, których prawdopodobnie oznacza w wersecie 24 nazwa „wybrzeże Kittim”. Zaczyna tę część proroctwa pytaniem: „Biada! Kto przetrwa, gdy Bóg to uczyni?”. Przyznaje w ten sposób, że wszystkie przemiany królestw i państw są dziełem Pana. To Bóg ich dokonuje, niezależnie od tego, jakich ludzkich narzędzi używa. Bileam mówi jednak o tych wydarzeniach ze smutkiem i widzi je jako przerażające. Jego pytanie może oznaczać, że wydarzenia te nastąpią tak daleko w przyszłości, iż nikt nie będzie wiedział, kto dożyje, by je zobaczyć. Może też wskazywać, że będą tak straszne i niszczycielskie, iż niewielu zdoła ujść z życiem. Kto przetrwa, gdy śmierć będzie triumfować? (Apokalipsa św. Jana 6:8). Ci, którzy wtedy pozostaną przy życiu, będą jak głownie wyrwane z ognia, którym życie przypadnie w udziale niczym zdobycz. Niech Bóg przygotuje nas na najgorsze czasy.

Warto zwrócić uwagę także na samo proroctwo. Grecja i Italia leżą blisko morza, dlatego ich wojska często wyprawiały się na okrętach.

Bileam zdaje się teraz zapowiadać, że wojska greckie upokorzą i pokonają Asyryjczyków sprzymierzonych z Persami. Spełniło się to, gdy Aleksander Wielki podbił ziemie Wschodu. Bileam zapowiada też, że potęgi grecka i rzymska będą uciskać Hebrajczyków, czyli Żydów, potomków Ebera. Zaczęło się to, gdy imperium greckie uciskało naród żydowski, a w pełni dokonało się, gdy imperium rzymskie zniszczyło go i położyło kres jego państwu.

Bileam mówi jednak również, że Kittim, czyli imperium rzymskie, które ostatecznie wchłonęło imperium greckie, samo zginie na zawsze. Stanie się to, gdy kamień odcięty bez udziału rąk od góry zniszczy wszystkie te królestwa, a zwłaszcza stopy z żelaza i gliny (Księga Daniela 2:34). Jak zauważa dr Lightfoot, Bileam zamiast przeklinać wspólnotę Bożą, przeklina Amaleka — pierwszego wroga ludu Bożego — oraz Rzym, jego ostatniego wroga. Niech zginą wszyscy Twoi wrogowie, Panie!