Księga Liczb 19:11 – znaczenie i zastosowanie

Podano tu wskazówki, jak należy używać popiołu przygotowanego do oczyszczenia. Przechowywano go, aby można go było wyjąć, gdy zajdzie taka potrzeba. Na początku, gdy Izraelici obozowali blisko siebie, być może wystarczało jedno miejsce do jego przechowywania. Później, gdy zamieszkali w Kanaanie, prawdopodobnie trzymano popiół w każdym mieście, bo potrzebowano go na co dzień.

Zwróćmy najpierw uwagę na sytuacje, w których trzeba było oczyszczać się tym popiołem. W tym fragmencie mowa jedynie o nieczystości rytualnej wynikającej z dotknięcia zmarłego człowieka, a nawet kości zmarłego lub grobu, albo z przebywania w namiocie czy domu, w którym leżało ciało (Księga Liczb 19:11; Księga Liczb 19:14–16). Wydaje się, że było to jedno z najcięższych brzemion prawa rytualnego i jedno z najtrudniejszych do wyjaśnienia. Kto dotknął padliny nieczystego zwierzęcia albo człowieka obciążonego największą nieczystością rytualną, pozostawał nieczysty tylko do wieczora i wystarczało, że obmył się zwykłą wodą. Natomiast każdy, kto zbliżył się do ciała zmarłego mężczyzny, kobiety lub dziecka, musiał przez siedem dni znosić hańbę nieczystości, dwukrotnie zostać oczyszczony wodą oczyszczenia, a jej uzyskanie wiązało się z trudnością i wydatkiem. Dopóki nie został oczyszczony, nie mógł zbliżyć się do sanktuarium, a złamanie tego zakazu groziło śmiercią.

Było w tym kilka osobliwych rzeczy. Po pierwsze, ilekroć ktoś umierał, a śmierć często dotykała ludzi, wiele osób stawało się nieczystych rytualnie. Ciało trzeba było rozebrać, umyć, owinąć, wynieść i pogrzebać, a do tej pracy potrzeba było wielu rąk. Wszyscy, którzy się jej podjęli, stawali się jednak nieczyści. Pokazuje to, że w naszym upadłym stanie nikt nie żyje bez grzechu i nie potrafimy uniknąć skażonego świata, przez który przechodzimy. Codziennie popełniamy uchybienia, ale to, że nie potrafimy być bezgrzeszni, nie sprawia, że grzech mniej nas kala.

Po drugie, troska o zmarłych i godny pochówek są potrzebne i dobre. To akt życzliwości, który oddaje cześć zmarłym i przynosi pociechę żyjącym. Mimo to wiązał się z nieczystością. Pokazuje to, że plamy grzechu przylegają nawet do naszych najlepszych czynów i je zanieczyszczają. Nie ma na ziemi sprawiedliwego, który czyni dobro i nie grzeszy. Nawet gdy czynimy dobro, łatwo przy tym o błąd.

Po trzecie, nieczystość można było zaciągnąć przez to, co działo się w zaciszu domu. Przypomina nam to, że Bóg widzi to, co dzieje się w ukryciu, i nic nie jest przed Nim zakryte.

Po czwarte, można było stać się nieczystym, nawet o tym nie wiedząc, na przykład dotykając ukrytego grobu. Jezus powiedział, że ci, którzy chodzą po grobach, nie zdają sobie z tego sprawy (Ewangelia Łukasza 11:44). Wskazuje to na skalanie sumienia przez grzechy popełnione nieświadomie. Skłania nas też do wołania: „Któż może rozpoznać swoje błędy?” i do modlitwy: „Oczyść nas z ukrytych przewinień” — tych, których sami w sobie nie dostrzegamy.

Dlaczego jednak prawo uznawało ciało zmarłego za coś tak bardzo kalającego? Po pierwsze, śmierć jest zapłatą za grzech. Przez grzech weszła na świat i panuje z jego powodu. Śmierć człowieka różni się od śmierci innych stworzeń. Jest przekleństwem i wykonaniem wyroku, dlatego nieczystość związana ze śmiercią wskazuje na nieczystość grzechu.

Po drugie, prawo nie mogło pokonać śmierci, znieść jej ani odmienić jej natury. Czyni to Ewangelia: ukazuje życie i nieśmiertelność oraz otwiera przed nami lepszą nadzieję. Odkąd nasz Odkupiciel umarł i został pogrzebany, śmierć nie niszczy już ludu Bożego Izraela, a ciała zmarłych nie kalają w ten sam sposób. Gdy jednak wspólnota żyła pod prawem, ta nieczystość przypominała ludziom, że prawo nie mogło uczynić doskonałymi tych, którzy do niego przychodzili. Uczyło ich też patrzeć na śmierć ze smutkiem i lękiem. Teraz wierzący dzięki Chrystusowi mogą odnieść nad nią zwycięstwo: „Grobie, gdzie jest twoje zwycięstwo? Grobie, gdzie jest twoje skażenie?”

Po drugie, rozważmy, jak należało używać popiołu w tych sytuacjach. Niewielką jego ilość trzeba było wsypać do naczynia ze świeżą wodą i wymieszać. Nazywano ją wodą oczyszczenia, ponieważ skrapiano nią tych, których nieczystość odsunęła od sanktuarium. Tak jak popiół jałówki wskazywał na zasługę Chrystusa, tak żywa woda wskazywała na moc i łaskę Ducha Świętego, porównywanego do rzek żywej wody. To dzięki działaniu Ducha sprawiedliwość Chrystusa zostaje nam udzielona dla naszego oczyszczenia. Dlatego Pismo mówi, że zostaliśmy obmyci, czyli uświęceni i usprawiedliwieni — uczynieni świętymi i uznani za sprawiedliwych przed Bogiem — nie tylko w imię Pana Jezusa Chrystusa, lecz także przez Ducha naszego Boga (Pierwszy List do Koryntian 6:11; Pierwszy List Piotra 1:2). Kto spodziewa się skorzystać ze sprawiedliwości Chrystusa, a zarazem odrzuca łaskę Ducha, oszukuje samego siebie. Bóg złączył te dary i nie można ich rozdzielić. Popiół nie oczyszczał, jeśli nie został zmieszany z bieżącą wodą.

Wodę należało nanieść wiązką hizopu, maczając ją w naczyniu, a następnie pokropić nią osobę lub rzecz wymagającą oczyszczenia (Księga Liczb 19:18). W podobny sposób modlił się Dawid: „Oczyść mnie hizopem”. Wiara jest jak ta wiązka hizopu, za pomocą której skrapia się sumienie i oczyszcza serce. Można było pokropić wiele osób naraz, a przygotowanej wody używać wielokrotnie, aż się skończyła. Do oczyszczenia człowieka wystarczała jej niewielka ilość, jeśli użyto jej właściwie i w odpowiednim celu. Podobnie krew Chrystusa nazywa się „krwią pokropienia” (List do Hebrajczyków 12:24), a Pismo mówi, że przez nią zostajemy pokropieni i oczyszczeni ze złego sumienia (List do Hebrajczyków 10:22), czyli uwolnieni od udręki, którą niesie poczucie winy. Zapowiedziano też, że Chrystus przez swoje pokropienie obejmie wiele narodów (Księga Izajasza 52:15).

Nieczystego należało pokropić tą wodą trzeciego dnia po zaciągnięciu nieczystości, a potem ponownie siódmego dnia (Księga Liczb 19:12–19). Możemy przypuszczać, że dni liczono od ostatniego dotknięcia ciała zmarłego lub zbliżenia się do niego. Człowiek nie rozpoczynał okresu oczyszczenia, dopóki nadal mógł ponownie zaciągnąć nieczystość. Gdy jednak ciało zostało pogrzebane i nie było już powodu, by się z nim stykać, mógł zacząć liczyć dni. Podobnie możemy z pociechą przyjmować dla naszej duszy zasługę Chrystusa dopiero wtedy, gdy porzuciliśmy grzech i przestaliśmy uczestniczyć w bezużytecznych uczynkach śmierci i ciemności. Powtarzane pokropienie uczy nas także, by wciąż na nowo odnawiać skruchę i wiarę. Obmyj się, jak Naaman, siedem razy. To, co jest tak niezbędne, trzeba czynić starannie i często.

Choć ta nieczystość miała charakter jedynie rytualny, odmowa wymaganego oczyszczenia stawała się rzeczywistą winą moralną: nieczysty, który nie poddał się oczyszczeniu, miał zostać wykluczony (Księga Liczb 19:20). Lekceważenie Bożych nakazów jest niebezpieczne, nawet gdy wydają się błahe.

Niewielka rana, jeśli się ją zlekceważy, może okazać się śmiertelna. Podobnie grzech, który uważamy za mały, doprowadzi nas do zguby, jeśli nie będziemy za niego pokutować. Nawet wielcy grzesznicy, którzy wracają do Boga, znajdą jednak miłosierdzie. Nasza nieczystość oddziela nas od Boga, lecz to trwanie w niej i odmowa oczyszczenia oddzieli nas od Niego na zawsze.

Sama rana nie jest największym zagrożeniem. Jest nim odrzucenie lekarstwa. Nawet ten, kto pokropił wodą oczyszczenia, dotknął jej lub dotknął osoby nieczystej, pozostawał nieczysty do wieczora. Tego dnia nie mógł zbliżyć się do sanktuarium (Księga Liczb 19:21–22). Bóg pokazał w ten sposób ograniczenia tych obrzędów: nie mogły one w pełni oczyścić sumienia.

Bóg chciał, by obrzędy te kierowały ludzi ku Mesjaszowi, Pomazańcowi i Zbawicielowi, który miał przyjść w wyznaczonym przez Boga czasie. Przez Ducha wiecznego miał On złożyć samego siebie Bogu jako ofiarę bez skazy i oczyścić nasze sumienia z martwych uczynków, czyli grzechów, które kalają jak ciało zmarłego i dlatego bywają nazywane ciałem śmierci. Wtedy uzyskujemy swobodny dostęp do sanktuarium i możemy służyć żywemu Bogu, składając żywe ofiary.