Księga Liczb 19:1 – znaczenie i zastosowanie

Mamy tu Boże polecenie dotyczące uroczystego spalenia czerwonej jałówki na popiół oraz przechowywania tego popiołu, by można go było mieszać z wodą oczyszczenia. Prawo nie dawało sposobu, by czynić ludzi pięknymi, jak czyni to Ewangelia, lecz jedynie ich oczyszczało. Choć spalenie jałówki nie było ściśle rzecz biorąc ofiarą za grzech, bo nie odbywało się przy ołtarzu, wskazywało na śmierć i cierpienie Chrystusa. Przez swoją śmierć Chrystus chciał nie tylko zadośćuczynić Bożej sprawiedliwości, lecz także oczyścić i uspokoić nasze sumienia, abyśmy mogli mieć pokój z Bogiem i pokój w sobie. Umarł nie tylko jak byki i kozły składane w ofierze przy ołtarzu, lecz także jak jałówka spalona poza obozem.

Wybór jałówki, która miała zostać spalona, był bardzo staranny, bardziej niż w przypadku jakiejkolwiek innej ofiary (Księga Liczb 19:2). Zwierzę musiało być bez skazy, co wskazywało na nieskazitelną czystość i bezgrzeszną doskonałość Pana Jezusa. Miało też być czerwone, a ponieważ był to rzadki kolor, jałówka miała się wyraźniej wyróżniać. Żydzi twierdzili, że nie dopuszczano zwierzęcia, jeśli miało choć dwa czarne albo białe włosy. Chrystus jako człowiek był Synem Adama, ukształtowanym z czerwonej ziemi. Widzimy Go w czerwieni Jego szat, czerwonego od własnej krwi i od krwi Jego wrogów. Jałówka nie mogła też nigdy nosić jarzma, czego nie wymagano przy innych ofiarach. Wskazywało to na dobrowolną ofiarę Pana Jezusa, który powiedział: „Oto przychodzę”. Nie krępowały Go żadne więzy poza więzami Jego własnej miłości. Jałówkę zapewniała cała społeczność, ponieważ wszyscy mieli w niej udział. Podobnie wszyscy wierzący mają udział w Chrystusie.

Spaleniu jałówki towarzyszyło wiele obrzędów. Zadanie powierzono Eleazarowi, synowi Aarona, a nie samemu Aaronowi, ponieważ Aaron nie powinien podejmować niczego, co uczyniłoby go rytualnie nieczystym, choćby tylko do wieczora (Księga Liczb 19:8). Była to jednak sprawa ważna, zwłaszcza ze względu na jej znaczenie, dlatego powierzono ją osobie zajmującej drugie miejsce po Aaronie. W ten sposób główni kapłani tamtych czasów odegrali główną rolę w śmierci Chrystusa.

Jałówkę należało zabić poza obozem, jako coś nieczystego. Pokazywało to, że prawo obrzędowe nie było w stanie naprawdę usunąć grzechu. Rytuały te nie tylko nie oczyszczały ludzi w pełni, ale same stawały się nieczyste, jak gdyby przylgnęła do nich przypisana im nieczystość. Aby wypełnić to, co zapowiadał ten obrzęd, nasz Pan Jezus, który stał się za nas grzechem i przekleństwem, cierpiał poza bramą (List do Hebrajczyków 13:12).

Eleazar miał pokropić krwią miejsce znajdujące się bezpośrednio przed wejściem do Namiotu Spotkania, nie odrywając od niego wzroku (Księga Liczb 19:4). Nadawało to tej czynności znaczenie przebłagalne, bo pokropienie krwią przed Panem było najważniejszą częścią wszystkich ofiar za grzech. Chociaż obrzęd nie odbywał się przy ołtarzu, wykonanie go w kierunku przybytku pokazywało, że jego skuteczność zależała od przybytku i z niego pochodziła. Wskazywało to na zadośćuczynienie, którego przez swoją śmierć dokonał przed Bogiem Chrystus, nasz wielki arcykapłan. Przez Ducha wiecznego, zwanego palcem Bożym (Ewangelia Łukasza 11:20), złożył samego siebie Bogu jako ofiarę bez skazy. Pokazuje to również, jak konieczne było oczyszczenie naszych serc i że najpierw musiała zostać zaspokojona sprawiedliwość Boża. Pokropiona krew nadawała moc popiołowi.

Jałówkę należało następnie spalić w całości (Księga Liczb 19:5). Obrazuje to głębię cierpień naszego Pana Jezusa, zarówno w duszy, jak i w ciele, gdy pochłaniał Go ogień ofiary. Podczas spalania kapłan miał wrzucić do ognia drewno cedrowe, hizop i szkarłatną tkaninę. Były to te same rzeczy, których używano przy oczyszczaniu trędowatych (Księga Kapłańska 14:6–7). Ich popiół miał zmieszać się z popiołem jałówki, ponieważ całość miała służyć oczyszczeniu.

Popiół jałówki należało starannie zebrać przez osobę czystą, w miarę możliwości oddzielając go od popiołu drewna. Jak twierdzą Żydzi, następnie go rozdrabniano i przesiewano, po czym przechowywano na potrzeby społeczności (Księga Liczb 19:9). Miał służyć zarówno ówczesnemu pokoleniu, jak i następnym. Popiół z jednej jałówki wystarczał do przygotowania takiej ilości wody, jakiej Izrael potrzebował przez wiele pokoleń. Żydzi twierdzili, że wystarczył aż do niewoli, czyli przez niemal tysiąc lat, a kolejną jałówkę spalono dopiero za czasów Ezdrasza, po powrocie. Nie widzę powodu, by ufać tej tradycji, ponieważ wydaje się opierać wyłącznie na milczeniu dawnych zapisów. Późniejsze, obszerniejsze przekazy mówią, że między czasami Ezdrasza a zburzeniem drugiej świątyni, czyli przez około pięćset lat, spalono osiem jałówek. Popiół ten nazwano oczyszczeniem z grzechu, bo choć usuwał jedynie nieczystość rytualną, wskazywał na oczyszczenie z grzechu, którego nasz Pan Jezus dokonał przez swoją śmierć. Popiół zmieszany z wodą może służyć oczyszczeniu, lecz jego moc wynikała wyłącznie z Bożego polecenia, a pełne znaczenie i doskonałość znalazł w Chrystusie, który jest kresem Prawa prowadzącym do sprawiedliwości.

Zwróćmy uwagę na kilka rzeczy. Po pierwsze, woda oczyszczenia zyskiwała czystość dzięki popiołowi jałówki, której krew pokropiono przed przybytkiem. Podobnie nasze sumienia oczyszcza nieustanna moc śmierci Chrystusa. To Jego krew oczyszcza nas z wszelkiego grzechu (Pierwszy List Jana 1:7). Po drugie, popiołu wystarczało dla całego ludu. Nie trzeba było zabijać nowej jałówki dla każdej osoby ani rodziny potrzebującej oczyszczenia. Jedna wystarczała wszystkim, także przybyszom mieszkającym pośród Izraelitów (Księga Liczb 19:10). Podobnie krew Chrystusa ma dość mocy dla wszystkich, którzy pokutują i wierzą Ewangelii, dla każdego Izraelity, a nie tylko dla ich grzechów, lecz także dla grzechów całego świata (Pierwszy List Jana 2:2). Po trzecie, popiół można było przechowywać przez wiele pokoleń, nie tracąc go. Żadna inna substancja materialna nie jest tak trwała jak popiół, dlatego trafnie obrazuje trwałą moc ofiary Chrystusa. Chrystus może zbawić, a zatem i oczyścić w pełni, każdego człowieka i w każdym czasie. Po czwarte, popiół przechowywano jako zapas, z którego Izraelici mogli regularnie korzystać, by oczyszczać się z nieczystości. Podobnie krew Chrystusa jest nam przedstawiana w Słowie i sakramentach jako niewyczerpane źródło zasługi, do którego możemy każdego dnia przychodzić przez wiarę, aby oczyszczać sumienia (Księga Zachariasza 13:1).

Wszyscy uczestnicy tego obrzędu stawali się przez niego rytualnie nieczyści, nawet sam Eleazar, choć jedynie pokropił krwią (Księga Liczb 19:7).

Nieczysty stawał się także człowiek, który spalił czerwoną jałówkę (Księga Liczb 19:8), podobnie jak ten, kto zebrał jej popiół (Księga Liczb 19:10). Tak samo wszyscy, którzy mieli udział w doprowadzeniu do śmierci Chrystusa, obciążyli się winą: Jego zdrajca, oskarżyciele, sędzia i wykonawca wyroku działali niegodziwie, choć wszystko stało się zgodnie z ustalonym planem i uprzednią wiedzą Boga (Dzieje Apostolskie 2:23). Niektórzy z nich zostali jednak oczyszczeni mocą tej samej krwi, za której przelanie współponosili winę. Mogli zostać nią oczyszczeni wszyscy.

Niektórzy rozumieją to jako ukazanie słabości obrzędowego prawa Starego Testamentu, które nie mogło naprawdę usunąć grzechu. Ci, którzy przygotowywali drogę do oczyszczenia innych, sami stawali się nieczyści przez tę właśnie czynność. Żydzi twierdzą, że jest to tajemnica, której nie rozumiał nawet Salomon: to samo miało czynić czystych nieczystymi, a nieczystych czystymi. Jak jednak zauważa biskup Patrick, łatwo to zrozumieć, jeśli pamiętamy, że wszystkie ofiary za grzech uznawano za nieczyste, ponieważ składano na nich grzechy ludu, tak jak wszystkie nasze grzechy złożono na Chrystusa. Dlatego mówi się, że dla nas stał się grzechem (Drugi List do Koryntian 5:21).