Ewangelia Mateusza 27:46 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa z Ewangelii Mateusza 27:46 padają w miejscu, gdzie wszystko zdaje się zamknięte. Najpierw nad ziemią zapada mrok, a potem słychać kpiny tych, którzy mówią, że Bóg powinien wybawić Jezusa, jeśli Go kocha. W tym hałasie pojawia się krzyk, który nie jest cichą skargą. Jezus woła donośnym głosem i zwraca się do Boga po imieniu, dwa razy powtarzając „Boże mój”. Pytanie „czemu Mnie opuściłeś?” rodzi się z bólu, a mimo to kieruje się do Kogoś, kogo wciąż nazywa swoim. Ta chwila pokazuje, że opuszczenie można wypowiedzieć bez udawania, że nic się nie dzieje. Ewangelista nie wyjaśnia tego pytania ani nie łagodzi go pocieszającym komentarzem. Pozostaje ono surowe, tak jak mrok i szyderstwa wokół krzyża. Jedni słyszą w tym wołaniu Eliasza, inni czekają, czy ktoś przyjdzie z pomocą. Krzyk, który nie gaśnie w milczeniu, pokazuje, że zaufanie może istnieć jeszcze przed ukojeniem, a nawet wtedy, gdy wszystko wokół mówi o jego końcu. Warto zauważyć, że w tej chwili Jezus nie odwraca się od Boga, lecz mówi do Niego. Opuszczenie zostaje nazwane wprost, a nie ukryte, i właśnie w tym nazwaniu zachowuje się więź.

Okrzyk Jezusa na krzyżu nie jest oderwanym od Pisma wybuchem rozpaczy. Słowa „Boże mój, Boże mój, czemu Mnie opuściłeś?” przywołują początek Psalmu 22, modlitwy człowieka doświadczającego skrajnego opuszczenia. Ewangelia Mateusza nie cytuje tu całego psalmu, ale osadza wołanie Jezusa w języku biblijnej modlitwy: nawet w ciemności zwraca się On do Boga jako do „Boga mojego”. Kontekst nadaje temu zdaniu szczególny ciężar. Jezus jest wyśmiewany przez tych, którzy żądają, by Bóg Go wybawił, a nad ziemią zapada mrok. Jego wołanie nie unieważnia cierpienia ani nie przedstawia go jako pozoru. Zarazem nie jest obojętnym stwierdzeniem, że więź z Bogiem przestała istnieć. Tekst pokazuje realność krzyku, nie wyjaśnia zaś wprost, jak dokładnie należy rozumieć opuszczenie Jezusa. Dlatego chrześcijanie różnie opisują teologiczny wymiar tej chwili, zwłaszcza jej związek z grzechem i relacją Ojca z Synem. Warto zachować to rozróżnienie: Ewangelia mówi jasno o Jezusowym wołaniu i cierpieniu; dalsze objaśnienia są interpretacją. Jego słowa ukazują, że wiara biblijna może wypowiadać skargę bez porzucenia zwrócenia się ku Bogu.

Jezus wypowiada te słowa w ciemności, która według Ewangelii Mateusza 27:45 ogarnęła całą ziemię. Zawołanie „Boże mój, Boże mój” jest powtórzeniem więzi. Pytanie „czemu Mnie opuściłeś?” pada w samym środku tej więzi, a nie poza nią. Słowa wypowiedziane do Boga zachowują adresata, nawet gdy brzmi w nich ból. Wokół krzyża pełno obcych głosów. Jedni szydzą, inni czekają na cud, ktoś zaraz podaje ocet. Tekst nie opisuje, jak Jezus reaguje na ich słowa. Zwraca się wyłącznie do Ojca, z pytaniem, na które Ewangelia nie podaje odpowiedzi. Tekst nie wyjaśnia, dlaczego ta chwila opuszczenia musiała nadejść. Nie udziela też gotowej odpowiedzi, która zamknęłaby napięcie. Zostawia pytanie takim, jakim zostało zadane. Dlatego trudno zamknąć tę scenę jedną myślą. Pytanie zostało wypowiedziane donośnym głosem, a więc publicznie, przy świadkach. Wiara nie musiała ukrywać trudności, by pozostać wiarą. Ewangelista zapisał te słowa dokładnie, co samo w sobie mówi o wadze tej chwili.

Około godziny dziewiątej, po godzinach mroku i szyderstw, Jezus wypowiada słowa skrajnego opuszczenia: „Boże mój, Boże mój, czemu Mnie opuściłeś?”. Ewangelia nie osłabia tej ciemności. Pozwala wybrzmieć skardze człowieka, który cierpi, a którego otoczenie wystawia na próbę nawet wiarę w Bożą miłość. A jednak w samym środku wołania pozostaje słowo „mój”. Jezus zwraca się do Boga, choć nie opisuje pocieszenia ani wybawienia. Ten okrzyk otwiera modlitwę znaną z Psalmów: skarga może być wypowiedziana przed Bogiem, nawet gdy Jego obecność wydaje się niedostępna. Nie staje się przez to łatwa ani mniej prawdziwa. W pobliżu krzyża ludzie żądają znaku, który miałby potwierdzić, że Bóg kocha Jezusa. Mateusz pokazuje inną głębię tej chwili: Syn nie schodzi z krzyża, a jednak w tym wołaniu nadal mówi do Boga. Nie jest to prosta obietnica, że każde cierpienie szybko się skończy. To świadectwo, że w godzinie, w której wszystko zdaje się mówić o opuszczeniu, więź z Bogiem może trwać w samym wołaniu.