Ewangelia Mateusza 27:5 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset pojawia się zaraz po słowach, które brzmią jak późne opamiętanie. Judasz zobaczył, co się stało, i wyznał: „Zgrzeszyłem, wydając niewinną krew”. Jednak w Ewangelii Mateusza 27:5 czytamy o innym ruchu: rzucił srebrniki „ku przybytkowi”, oddalił się, potem poszedł i powiesił się. Tekst nie mówi, co Judasz wtedy czuł ani czy w tej chwili miał nadzieję na przebaczenie. Zostawia czytelnika z ciszą, która jest ciężka sama w sobie. Warto zauważyć, że pieniądze zostały oddane, a człowiek pozostał sam. Srebrniki trafiły w pobliże świątyni, ale nikt nie poszedł za Judaszem. Arcykapłani już wcześniej odpowiedzieli na jego słowa pytaniem, co ich to obchodzi. Ten brak ludzkiej obecności w chwili największego wstydu wydaje się w tym fragmencie równie wymowny jak sam czyn. Chrześcijańska tradycja różnie rozumie los Judasza i te różnice warto zachować w pamięci. Serce jednak zatrzymuje się przy czymś prostszym: przy tym, jak samotność potrafi zamknąć człowieka w jednym, najciemniejszym wniosku. Ten werset mówi o bólu, który został bez świadka, i właśnie dlatego tak wyraźnie pokazuje, jak wielką wagę ma bliskość drugiego człowieka.

Ewangelia Mateusza 27:5 nie jest jedynie krótką relacją o śmierci Judasza. Pokazuje rozpad, który następuje po wyznaniu winy, gdy człowiek nie znajduje odpowiedzi ani odpowiedzialności po stronie tych, do których się zwrócił. Judasz mówi, że wydał niewinną krew, oddaje srebrniki, a potem odchodzi i odbiera sobie życie. Ważne jest, by nie utożsamiać samego uznania winy z pełnym pojednaniem. Tekst mówi, że Judasz opamiętał się i nazwał swój czyn grzechem, lecz nie opisuje dalszego procesu ani nie wydaje ostatecznego wyroku o jego losie. Nie daje też podstaw, by uznać jego śmierć za nieuniknioną karę. Uważne czytanie pozostawia te kwestie otwarte. Scena odsłania zarazem sprzeczność po stronie przywódców: odrzucają Judasza słowami „To twoja sprawa”, a później sami uznają srebrniki za zapłatę za krew. Pieniądze trafiają do świątyni, lecz nie mogą zostać w jej skarbcu; posłużą do kupna pola nazwanego Polem Krwi. Wina zostaje nazwana, ale krzywda nie znika. Mateusz pokazuje, jak zdrada Jezusa splata się z obojętnością tych, którzy mogliby podjąć odpowiedzialność.

Ewangelia Mateusza 27:5 opisuje moment, w którym skutki zdrady stają się nie do uniesienia. Judasz rzuca srebrniki „ku przybytkowi”, czyli w stronę świątyni, a potem odbiera sobie życie. Wcześniej tekst mówi, że „opamiętał się” (Ewangelia Mateusza 27:3) i wyznał: „Zgrzeszyłem, wydając niewinną krew”. Żal był więc prawdziwy, ale pieniądze nie mogły nic naprawić. Warto zauważyć, czego w tej scenie zabrakło. Arcykapłani odpowiedzieli chłodno: „Co nas to obchodzi? To twoja sprawa” (Ewangelia Mateusza 27:4). Judasz został sam z ciężarem winy, bez kogoś, kto pomógłby mu go unieść. Ewangelia nie wspomina, by zwrócił się do Jezusa ani do uczniów. Pismo nie opisuje tego, co działo się w sercu Judasza, i nie wolno tego zgadywać. Widać jednak wyraźnie, że skrucha potrzebuje kierunku i wspólnoty. Sam gest, który ma uspokoić sumienie, nie wystarcza, bo nie dźwiga winy za człowieka.

Srebrniki, które chwilę wcześniej były zapłatą za wydanie Jezusa, teraz leżą rzucone ku przybytkowi. Ich brzęk nie cofa dokonanej zdrady. Judasz uznał swoją winę i wyznał, że wydał niewinną krew, lecz usłyszał od arcykapłanów: „To twoja sprawa”. Ewangelia nie mówi, że ta odpowiedź była jedyną przyczyną jego późniejszego czynu. Ukazuje jednak bolesną samotność chwili, w której człowiek próbuje zmierzyć się z winą, a otaczający go ludzie odmawiają współodpowiedzialności. Mateusz opisuje odejście Judasza i jego śmierć bez łagodzenia grozy wydarzenia. Nie dopisuje jednak wyroku o jego wiecznym losie. To rozróżnienie ma znaczenie: powaga grzechu i nieodwracalność śmierci nie dają człowiekowi prawa, by ogłaszać, kogo Bóg odrzucił. Później arcykapłani sami uznają srebrniki za zapłatę za krew, a jednak używają ich do zakupu pola nazwanego Polem Krwi. W tej opowieści pieniądz zostaje, lecz nie potrafi naprawić tego, co wydarzyło się między ludźmi. Pozostaje trudna cisza wokół Judasza i nadzieja, że ostateczne miłosierdzie należy do Boga, który widzi więcej niż ostatni zapisany czyn.