Ewangelia Mateusza 27:40 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa wypowiadają przechodzący obok krzyża, którzy szydzą z Jezusa (Ewangelia Mateusza 27:39). Nawiązują do słów o zburzeniu i odbudowie przybytku i wzywają Go, by zszedł z krzyża, jeśli jest Synem Bożym. W tym wezwaniu cierpienie zostaje potraktowane jak sprawdzian, a wybawienie jak warunek uznania. Ta scena ma w sobie głęboki smutek samotności. Ci, którzy mijają krzyż, nie zatrzymują się przy Nim, tylko rzucają swoje oceny. Ewangelia nie opisuje w tym miejscu żadnej odpowiedzi Jezusa, więc zostawia przestrzeń na milczenie, które dla wielu czytających bywa trudniejsze niż same słowa drwiny. Najmocniejszy sens tego wersetu dotyczy tego, jak łatwo mierzyć wartość człowieka siłą, a nie obecnością i miłością. Krzyż staje się tu miejscem, w którym żądanie widowiska zostaje postawione wprost, a ból pozostaje bólem, a nie pokazem. Właśnie w tym napięciu między drwiną a bezbronnością wybrzmiewa prawda, że ludzka miara nie obejmuje tego, co dzieje się na Golgocie.

Obelga w Ewangelii Mateusza 27:40 ma postać pozornie logicznego wyzwania: skoro Jezus mówił o odbudowaniu przybytku i jest Synem Bożym, powinien dowieść tego, schodząc z krzyża. Szydercy łączą dwa twierdzenia, ale narzucają im własne kryterium: moc ma oznaczać uniknięcie cierpienia. Nie jest to neutralne pytanie o Jego nauczanie, lecz oskarżenie splecione z kpiną. Werset należy do sceny, w której przechodnie drwią z Jezusa, a obok stojący strażnicy Go pilnują. Zaraz potem podobny zarzut powtarzają arcykapłani, uczeni w Piśmie i starsi: skoro wybawiał innych, niech wybawi siebie. Ich słowa odsłaniają napięcie między królewską i mesjańską godnością Jezusa a Jego bezradnym z pozoru położeniem. Napis nad głową nazywa Go „Królem żydowskim”, lecz krzyż wydaje się zaprzeczać królewskiej sile. Mateusz nie przedstawia zejścia z krzyża jako sprawdzianu, który Jezus musi zdać. Szyderstwo ujawnia raczej, jak łatwo pomylić Bożą moc z demonstracją przewagi. W dalszym toku opowieści Jezus nie odpowiada na żądanie ratowania siebie. Jego pozostanie na krzyżu nie dowodzi braku mocy; staje się częścią drogi, przez którą dokonuje się zbawienie. Krzyż podważa więc kryterium, według którego wiarygodny Mesjasz zawsze musi uniknąć cierpienia.

Ci, którzy przechodzili obok, drwili z Jezusa i wzywali Go do ucieczki: wybaw sam siebie, zejdź z krzyża. Słowa te brzmią jak zwykła kpina, a jednak mają w sobie prostą logikę. Według szydzących prawdziwa siła ratuje najpierw siebie, a prawdziwy Mesjasz powinien pokazać moc od razu, na oczach wszystkich. Warto zauważyć, że zdanie „jeśli jesteś Synem Bożym” pada tu jako warunek postawiony w drwinie, a nie jako wyznanie wiary. Ci ludzie nie chcą zaufać. Chcą widowiska, które przekona ich, zanim jeszcze podejmą decyzję. Ewangelia Mateusza 27:42 ujawnia tę myśl wprost: „Innych wybawiał, siebie nie może wybawić”. Pod krzyżem słowa o mocy zostają odwrócone, ponieważ to, czego żądano, byłoby porzuceniem drogi, którą Jezus wybrał. Z praktycznego punktu widzenia to bardzo znajome. Człowiek, który odkłada zaufanie do chwili, gdy wszystko stanie się wygodne i jasne, łatwo stawia Bogu te same warunki, co przechodnie pod krzyżem. Tekst nie mówi, co ci ludzie zrobili później. Mówi jednak wyraźnie, że droga Jezusa prowadziła przez krzyż, a nie poza nim. Ta różnica ma znaczenie wtedy, gdy żądanie znaku zaczyna brzmieć rozsądnie.

Na krzyżu szyderstwo przybiera postać żądania dowodu: „jeśli jesteś Synem Bożym, zejdź z krzyża”. Przechodnie przypominają Jezusowi Jego słowa o przybytku, jakby obietnica odbudowy miała teraz potwierdzić się przez ocalenie samego siebie. W następnych słowach podobne żądanie kierują do Niego przywódcy: skoro wybawiał innych, powinien wybawić także siebie. W tej scenie wierność Boga nie ma postaci widocznego triumfu. Jezus pozostaje na krzyżu, choć otaczający Go ludzie uznają to za dowód przeciw Jego tożsamości. Nie muszą wiedzieć, że w Ewangelii właśnie ta droga prowadzi ku życiu; Mateusz ukazuje ich słowa jako szyderstwo, nie jako prawdę o Jezusie. Jest w tym bolesne odwrócenie: ratunek zostaje utożsamiony z zejściem z krzyża, a nadzieja z natychmiastowym końcem cierpienia. Tymczasem słowa o odbudowie przybytku brzmią pośród zniszczenia. Obraz świątyni nie zamyka się w ruinie, choć w tej chwili nic nie wygląda na odnowę. Ten werset nie obiecuje, że każde cierpienie szybko ustąpi. Pokazuje jednak, że pozorna klęska nie jest ostateczną miarą Bożego działania ani królewskiej godności Jezusa.