Ewangelia Mateusza 22:8 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset brzmi jak zdanie wypowiedziane z cichym smutkiem. Król przygotował wszystko: zwierzęta są zabite, stoły gotowe, a goście wciąż nie przychodzą. Słudzy stojący przy nakrytym stole mogą czuć rozczarowanie, a w tle da się wyczuć żal gospodarza, który chciał podzielić radość z synem. Słowo „wprawdzie” uznaje, że przygotowania się dokonały, a mimo to zaproszenie nie zostało przyjęte. W tym napięciu jest dużo cierpliwego bólu. Warto zauważyć, że wers mówi o zaproszonych jako o niegodnych, lecz Ewangelia nie zatrzymuje się na tym rozczarowaniu. Już w następnym wersecie król każe sługom wyjść na rozstajne drogi i zaprosić wszystkich, których spotkają (Ewangelia Mateusza 22:9). Chrześcijanie różnie rozumieją, na czym polega ta godność, i warto szanować tę rozbieżność. Sam tekst jednak pokazuje, że uczta nie zależy od tego, czy zaproszeni są gotowi. Gotowość stołu należy do króla, a odpowiedź gości pozostaje wciąż otwarta.

W zdaniu „Uczta wprawdzie jest gotowa, lecz zaproszeni nie byli jej godni” ważne jest napięcie między gotowością króla a odmową zaproszonych. Uczta nie zostaje odwołana ani uzależniona od ich zasług. Jest przygotowana; problemem okazuje się ich odpowiedź na zaproszenie. „Nie byli jej godni” nie musi oznaczać, że król uznał ich za ludzi o zbyt małej wartości lub że wcześniej należało wykazać się moralną doskonałością. W kontekście przypowieści niektórzy zlekceważyli wezwanie, zajęli się własnymi sprawami, a inni skrzywdzili posłańców. Ich niegodność ujawnia się w odrzuceniu zaproszenia i w postępowaniu wobec wysłanników. To rozróżnienie chroni przed odczytaniem przypowieści jako pochwały samowystarczalnej zasługi. Królewska hojność poprzedza przybycie gości, ale zaproszenie nie jest obojętne na ich odpowiedź. W następnym wersecie słudzy otrzymują polecenie, by zaprosić ludzi spotkanych na rozstajnych drogach. Zakres zaproszenia się poszerza, nie dlatego, że pierwsi goście nie mieli żadnego znaczenia, lecz dlatego, że odrzucenie nie unieważnia gotowej uczty. Werset 8 podkreśla więc zarazem obfitość królewskiego daru i powagę odmowy.

Ewangelia Mateusza 22:8 opisuje moment po odrzuceniu zaproszenia. Król mówi do sług: „Uczta wprawdzie jest gotowa, lecz zaproszeni nie byli jej godni”. Najpierw pada zdanie o tym, co gotowe. Woły i tuczne zwierzęta zostały już przygotowane, a stoły są nakryte. Dopiero potem mowa o gościach, którzy nie zasłużyli na miejsce przy uczcie. Tekst nie podaje tu ciągu przyczyn, więc nie wolno z niego wyprowadzać ogólnej tezy o zasługach każdego człowieka. Najmocniej działa tu sam układ. Gotowość uczty należy do gospodarza. Zaproszeni mogli ją zlekceważyć: jeden poszedł na pole, drugi do handlu. Przypowieść nie tłumaczy, że król był skąpy ani że zabrakło jedzenia. Problem leży po stronie gości, którzy wybrali własne sprawy zamiast stołu. Ta różnica ma znaczenie dla wiary. Gdy zaproszenie traktuje się jak nagrodę za dobre życie, łatwo zamienić relację w rachunek. Ewangelia Mateusza 22:8 mówi, że stół był gotowy, zanim ktokolwiek zdecydował się przyjść. Dalszy fragment, w Ewangelii Mateusza 22:11-12, pokazuje jednak, że sama obecność w sali nie kończy sprawy, bo liczy się także strój weselny.

W słowach króla słychać ból odrzuconego zaproszenia: „Uczta wprawdzie jest gotowa, lecz zaproszeni nie byli jej godni” (Ewangelia Mateusza 22:8). Stół czeka, a jednak ci, do których najpierw skierowano wezwanie, nie przychodzą. W poprzednich wersetach jedni zajmują się polem lub handlem, inni krzywdzą posłańców. Ich niegodność w tej przypowieści wiąże się z odrzuceniem zaproszenia i odpowiedzią na nie, nie z prostym podziałem ludzi na tych, którzy zasługują na Boga, i tych, którzy nie zasługują. Zaraz potem słudzy mają zaprosić napotkanych na drogach, a sala się zapełnia. Gotowość uczty okazuje się większa niż zamknięty krąg pierwszych gości. Jest w tym nadzieja: Boże zaproszenie nie zależy od pozycji ani od bezbłędnej przeszłości. Nie znaczy to jednak, że jest obojętne, czy zostaje przyjęte. Późniejsza scena człowieka bez stroju weselnego przypomina, że przyjęcie zaproszenia ma swoją powagę. Wieczność nadaje tej scenie cichy ciężar. Uczta jest gotowa, lecz dar można zlekceważyć. Królewskie wezwanie pozostaje jednak otwarte dla kolejnych gości.