Ewangelia Mateusza 22:28 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie zadane Jezusowi brzmi jak troska kogoś, kto obawia się, że w najważniejszej chwili zabraknie dla niego miejsca. Ci, którzy pytali, opowiedzieli historię siedmiu braci i jednej kobiety, a w ich słowach słychać przede wszystkim chęć uporządkowania wszystkiego według prawa i ludzkich zależności. Taki odruch łatwo zrozumieć, bo to, co znane, bywa łatwiejsze do uniesienia. Jezus nie odpowiada na pytanie wprost. Wskazuje, że przy zmartwychwstaniu nikt nie będzie się żenił ani wychodził za mąż, lecz ludzie będą jak aniołowie Boży w niebie. Życie w Bożym świecie nie jest przedłużeniem tego, co już znamy. Następnie przywołuje słowa o Bogu Abrahama, Izaaka i Jakuba i dodaje, że Bóg nie jest Bogiem umarłych, lecz żywych. W ten sposób ciężar pytania przesuwa się z praw o małżeństwie na relację z Bogiem, która nie kończy się wraz z ziemskimi więziami. Dla kogoś, kto nosi w sobie stratę albo doświadcza samotności po odejściu bliskiej osoby, ten fragment może być cichą pociechą. To, co teraz wydaje się rozstrzygać o przynależności, nie jest ostatnim słowem o człowieku, a Bóg, który jest Bogiem żywych, nie przestaje być wierny tym, których zna.

W Ewangelii Mateusza 22:28 pytanie o to, którego z siedmiu braci będzie żoną kobieta po zmartwychwstaniu, przedstawia zmartwychwstanie jako dalszy ciąg obecnego porządku. Każdy z braci poślubił ją zgodnie z przywołanym przez rozmówców przepisem Mojżesza, a ich historia prowadzi do pozornego problemu: komu przypadnie jej małżeńska więź? Jezus nie rozstrzyga, który z braci ma do niej większe prawo. Odrzuca założenie ukryte w pytaniu. W następnym zdaniu wyjaśnia, że po zmartwychwstaniu ludzie nie będą się żenić ani wychodzić za mąż. Spór nie dotyczy więc podziału kobiety między siedmiu mężczyzn, lecz tego, czy życie przyszłe można opisać kategoriami obecnych małżeństw. Ten fragment nie mówi, że ziemskie małżeństwo jest nieważne ani że więź między bliskimi przestaje mieć znaczenie. Pokazuje raczej, że zmartwychwstanie nie jest prostym odtworzeniem znanego układu społecznego. Uczniowie Jezusa mają rozumieć je w świetle „mocy Bożej”, nie ograniczając przyszłości do reguł, które porządkują życie doczesne. Pytanie, które miało uwięzić tę nadzieję w prawnym paradoksie, odsłania granice ludzkiego wyobrażenia o życiu po śmierci.

Pytanie saduceuszy brzmi jak zagadka prawnika, ale opiera się na bardzo ziemskim porządku. Przywołują prawo z czasów Mojżesza i historię siedmiu braci, a na końcu pytają: „Do którego więc z tych siedmiu będzie należeć przy zmartwychwstaniu? Bo wszyscy mieli ją za żonę” (Ewangelia Mateusza 22:28). Jezus nie wchodzi w ten spór o własność. Mówi wprost, że pytający błądzą, bo nie znają Pisma ani mocy Bożej (Ewangelia Mateusza 22:29). Przy zmartwychwstaniu ludzie nie będą się ani żenić, ani wychodzić za mąż, lecz będą jak aniołowie Boży (Ewangelia Mateusza 22:30). Najmocniejszy argument przychodzi z przypomnienia słów, które Bóg skierował do Mojżesza: Bóg Abrahama, Izaaka i Jakuba (Ewangelia Mateusza 22:32). Z tego Jezus wyciąga wniosek, że Bóg nie jest Bogiem umarłych, lecz żywych. Relacja z Bogiem nie kończy się wraz ze śmiercią, a pytanie o to, kto do kogo należy, traci swoje miejsce. Dla codziennego życia oznacza to, że małżeństwo i rodzina są darem na ten czas. Nie są jedyną formą trwania więzi. Pytanie saduceuszy zakłada, że wszystko trzeba zamknąć w ziemskich kategoriach. Jezus pokazuje, że ostatecznym gruntem jest Bóg, który wiąże się z ludźmi i daje im życie.

Pytanie o to, do którego z siedmiu braci będzie należeć kobieta po zmartwychwstaniu, wyrasta z opowieści o śmierci, małżeństwie i obowiązku wzbudzenia potomstwa. Jej rozmówcy próbują zamknąć tajemnicę przyszłego życia w kategoriach obecnego porządku, jakby więź małżeńska i prawo dziedziczenia wystarczały, by opisać wieczność. Jezus odpowiada, że przy zmartwychwstaniu ludzie nie będą się żenić ani wychodzić za mąż, lecz będą jak aniołowie Boży w niebie. Nie znaczy to, że ziemskie miłości były bezwartościowe ani że zmartwychwstali przestaną być sobą. Oznacza, że przyszłość Boga nie jest prostym przedłużeniem znanych układów. Człowiek nie będzie niczyją własnością ani przedmiotem sporu o to, komu przysługuje. W tym pytaniu słychać też próbę sprowadzenia nadziei do łamigłówki. Odpowiedź Jezusa kieruje wzrok ku mocy Boga, który jest Bogiem żywych. Wieczność pozostaje większa niż nasze wyobrażenia, lecz nie jest pustką ani wymazaniem osoby. W zmartwychwstaniu życie nie zostaje podzielone między tych, którzy rościli do niego prawo; zostaje podtrzymane przez Boga, któremu żywi należą.