Ewangelia Mateusza 19:19 – znaczenie i zastosowanie

W Ewangelii Mateusza 19:19 pojawiają się dwa przykazania, które na pierwszy rzut oka dotyczą różnych światów: „czcij ojca i matkę oraz miłuj swojego bliźniego, jak siebie samego!”. Pierwsze odnosi się do tych, od których pochodzimy, drugie do tych, z którymi dzielimy codzienność. Oba wymagają jednak bliskości, której nie da się zachować z dystansu. Młodzieniec z Ewangelii Mateusza 19:20 pyta, czego mu jeszcze brakuje, i wydaje się przekonany, że przestrzega wszystkiego. Te słowa opisują jednak sposób bycia z innymi, w którym serce pozostaje otwarte nawet wtedy, gdy relacja boli. Czcić ojca i matkę nie zawsze znaczy zgadzać się z nimi, lecz nie zamykać ich w gorzkiej ocenie. Miłość do bliźniego zaczyna się od uznania, że drugi człowiek ma swoje potrzeby i lęki, równie realne jak własne. Jezus nie mówi, że bliźniego trzeba kochać bardziej lub mniej, lecz jak siebie samego, czyli z tą samą uwagą i troską. Tak właśnie Boża bliskość przechodzi przez codzienne, często niepozorne relacje, w których serce uczy się kochać mimo trudu.

Wśród przykazań wymienionych przez Jezusa pojawiają się dwa, które wyznaczają bliskie kręgi odpowiedzialności: więź z rodzicami i stosunek do bliźniego. Słowa „czcij ojca i matkę oraz miłuj swojego bliźniego, jak siebie samego!” nie przedstawiają miłości jako samego uczucia. Cześć i miłość mają kształtować konkretne relacje: uznanie należnego rodzicom szacunku oraz troskę o dobro drugiego człowieka. Znaczenie tych słów widać w rozmowie z człowiekiem pytającym, co ma czynić, by otrzymać życie wieczne. Jezus wskazuje przykazania, a młodzieniec odpowiada, że ich przestrzegał. Nie należy więc odczytywać Ewangelii Mateusza 19:19 jako prostego przepisu, według którego poprawne zachowanie samo w sobie rozwiązuje pytanie o życie z Bogiem. W dalszej rozmowie Jezus odsłania przywiązanie młodzieńca do posiadłości, które staje się przeszkodą w pójściu za Nim. Przykazanie miłości bliźniego nie znika w tej konfrontacji. Pokazuje raczej, że wierności Bogu nie da się zamknąć w deklaracji o przestrzeganiu reguł. Obejmuje ona także to, jak człowiek traktuje innych i czemu w praktyce oddaje pierwszeństwo.

Jezus nie podaje tu nowych przykazań. Przywołuje te, które młodzieniec znał od dziecka, i pokazuje, dokąd prowadzą: do życia wśród ludzi. Czcić ojca i matkę można w bardzo zwyczajnych miejscach. Ktoś wraca do rodzinnego domu w niedzielę, choć jest zmęczony, albo dzwoni do starszej matki, zanim pójdzie spać. Taka cześć wyraża się w uwadze i cierpliwości, a nie w wielkich gestach. Miłość bliźniego też bywa bardzo konkretna. Sąsiadka, która zostawia w skrzynce krótką kartkę zamiast kłótni o płot, pokazuje ją w praktyce. Jezus dodaje jednak: jak siebie samego. Ta miara zakłada, że człowiek sam potrzebuje życzliwości i odpoczynku. Kto nigdy nie przyjmuje troski, szybko przestaje mieć z czego dawać. Słowo „oraz” stawia te dwa przykazania obok siebie. Wiara, która zostaje tylko w myślach, rzadko zostaje w sercu na długo. Najczęściej sprawdza się w domu, przy stole i na ulicy, gdzie ludzie są blisko i gdzie trudno udawać.

W Ewangelii Mateusza 19:19 Jezus wymienia przykazania dotyczące relacji z innymi: szacunek wobec ojca i matki oraz miłość bliźniego. Młodzieniec pyta, co ma czynić, aby otrzymać życie wieczne, a Jezus kieruje jego uwagę ku życiu przeżywanemu pośród ludzi. Wieczność nie jest tu oderwana od codzienności. Jej ślad widać w tym, jak człowiek traktuje tych, których spotyka i za których jest odpowiedzialny. Słowa „miłuj swojego bliźniego, jak siebie samego” ukazują miłość jako miarę troski: bliźni nie jest dodatkiem do własnego życia ani przeszkodą na drodze do Boga. Także cześć wobec rodziców przypomina, że życie otrzymuje się w relacji, choć sam werset nie opisuje wszystkich trudności rodzinnych ani nie rozstrzyga każdej sytuacji. Młodzieniec odpowiada, że przestrzegał tych przykazań, lecz pyta, czego mu jeszcze brakuje. Dalsza rozmowa odsłania przywiązanie do posiadłości. To, co zewnętrznie wygląda na spełnione, może więc nie obejmować jeszcze całego serca. Jezus nie unieważnia przykazań; pokazuje, że droga ku życiu prowadzi przez więzi z bliźnimi i ostatecznie ku pójściu za Nim.