Ewangelia Mateusza 19:3 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie faryzeuszy brzmi jak prośba o przepis, ale ewangelista od razu zaznacza, że chodziło o próbę. Zadali je, chcąc wystawić Jezusa na próbę, więc rozmowa od początku toczy się w atmosferze podejrzliwości. Mimo to za tym pytaniem łatwo usłyszeć coś bardziej ludzkiego: lęk przed kolejną stratą i zmęczenie kogoś, kto chce wiedzieć, na czym naprawdę stoi. Szczególnie uderza słowo „jakiegokolwiek”, zapisane w Ewangelii Mateusza 19:3 w pytaniu: „Czy wolno oddalić swoją żonę z jakiegokolwiek powodu?”. Pytający szukają granicy, która pozwoliłaby wyjść z relacji bez winy, jakby chcieli mieć w ręku listę wyjątków. Jezus nie wchodzi w tę grę na jej warunkach. Zanim cokolwiek rozstrzygnie, sięga do początku, do słów o Stwórcy, który stworzył ich jako mężczyznę i kobietę. Dla kogoś, kto dźwiga ranę małżeństwa, może to być zaskakująca ulga, bo rozmowa o wyjściu przestaje być jedynym językiem, w jakim można mówić o związku. Tekst nie daje tu gotowych odpowiedzi na każdą trudną sytuację. Pokazuje jednak, że troska Boga o więź między ludźmi jest wcześniejsza niż ludzka obrona przed bólem. Najgłębszy sens tego pytania odsłania się dopiero wtedy, gdy zauważymy, że człowiek pyta o wyjście z relacji, a Bóg najpierw przypomina, jak została ona pomyślana.

W pytaniu faryzeuszów najważniejsze jest nie tylko to, czego dotyczy, lecz także jak zostało postawione. Mateusz wyraźnie zaznacza, że rozmówcy chcą wystawić Jezusa na próbę. Pytają o dopuszczalność oddalenia żony „z jakiegokolwiek powodu”, ujmując małżeństwo jako sprawę, którą można rozstrzygnąć przez wskazanie wystarczającej podstawy prawnej. Nie jest to więc przedstawione jako bezstronne poszukiwanie odpowiedzi. Jezus nie odpowiada tu prostym rozstrzygnięciem prawnym. W kolejnych wersetach odwołuje się do stworzenia mężczyzny i kobiety oraz do więzi, w której dwoje staje się jednym ciałem. To przesunięcie jest kluczowe: zamiast zaczynać od pytania, kiedy wolno zakończyć małżeństwo, przywraca do rozmowy jego pierwotny sens i Boże działanie. Słowa „Co więc Bóg złączył, niech człowiek nie rozdziela” nie są luźnym dodatkiem do dyskusji o przepisach, lecz wskazują jej głębszy wymiar. Pytanie o „jakikolwiek powód” odsłania napięcie między szukaniem dopuszczalnej granicy a uznaniem trwałości przymierza. Ten werset nie rozstrzyga sam wszystkich przypadków rozwodu, ale pokazuje, że Jezus nie pozwala sprowadzić małżeństwa do kwestii wygodnego wyjątku.

Faryzeusze przychodzą do Jezusa z pytaniem, które ma Go wystawić na próbę. Chcą wiedzieć, jak daleko sięga dozwolone oddalenie żony, czyli szukają granicy, za którą można już spokojnie stanąć. Pytanie brzmi: „Czy wolno oddalić swoją żonę z jakiegokolwiek powodu?”. Zadano je po to, by zobaczyć, czy Nauczyciel stanie po jednej ze stron sporu. Jezus jednak nie wchodzi w dyskusję o wyjątki. Cofa rozmowę do początku, do słów Stwórcy, który stworzył ich jako mężczyznę i kobietę i sprawił, że stają się jednym ciałem. Ta odpowiedź ustawia całe pytanie na nowo. Ktoś, kto szuka w małżeństwie furtki, zwykle zaczyna od tego, co jeszcze jest dozwolone. Jezus zaczyna od tego, co Bóg złączył. Słowa „niech człowiek nie rozdziela” przenoszą uwagę z listy wyjątków na wierność zobowiązaniu, które ma swoje źródło w Bożym zamyśle. Faryzeusze powołują się na Mojżesza, jakby prawo samo mogło rozstrzygnąć spór. Ich argument pokazuje, że łatwo jest zapytać o minimum, zamiast szukać tego, co naprawdę służy związkowi. W Ewangelii Mateusza 19:3 nie chodzi więc tylko o to, co wolno, lecz o to, jak Bóg od początku zamierzał relację mężczyzny i kobiety.

Mateusz umieszcza to pytanie w drodze Jezusa przez Judeę. Za Nim idą tłumy, a On uzdrawia chorych. W tę przestrzeń troski wchodzą faryzeusze, którzy chcą wystawić Go na próbę. Pytają, czy wolno oddalić żonę „z jakiegokolwiek powodu”. Stawką rozmowy jest więc nie tylko odpowiedź na spór, lecz także sposób patrzenia na więź między małżonkami. Sformułowanie „z jakiegokolwiek powodu” odsłania pokusę szukania granicy, przy której można uznać rozstanie za dozwolone. Jezus nie odpowiada w tym wersecie; odpowiedź przychodzi dalej. Przywołuje Stwórcę, stworzenie kobiety i mężczyzny oraz słowa o dwojgu stających się jednym ciałem. Punkt ciężkości przesuwa się z pytania o dopuszczalne powody oddalenia żony ku Bożemu zamysłowi jedności. Obraz jednego ciała mówi o więzi, której nie da się sprowadzić do prywatnej umowy ani łatwej decyzji. Nie jest to jednak wezwanie do lekceważenia krzywdy ani prosty osąd wszystkich, których małżeństwo się rozpadło. W tej scenie Jezus przypomina, że relacja powierzona Bogu ma godność większą niż wygodna odpowiedź na pytanie o własne uprawnienia.