Ewangelia Mateusza 19:18 – znaczenie i zastosowanie

Młodzieniec pyta Jezusa: „Które?” Odpowiedź jest krótka i konkretna: nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie zeznawaj fałszywie. Każde z tych zdań wskazuje, co może zranić drugiego człowieka: jego życie, małżeństwo, cudze dobro i dobre imię. Nie ma tu ogólników. Jest wyraźna granica, którą można zobaczyć i nazwać. Wiele osób zna ulgę, gdy wreszcie wiadomo, czego się trzymać. Ogólne „bądź dobry” łatwo rozmywa się w codziennym zmęczeniu i w drobnych wyborach, a konkretne zakazy stoją twardo tam, gdzie zaczyna się krzywda. Ten fragment nie udaje, że zranienie drugiego człowieka jest czymś obojętnym, a jednocześnie nie traktuje rozmowy o dobru jako dowodu na to, że wszystko już wiadomo. Warto zauważyć, że Jezus w tym miejscu opisuje czyny wobec innych ludzi, a nie stany wnętrza. Wypowiedź nie mówi nic o tym, co człowiek ma czuć, gdy nie zawsze potrafi tych przykazań dochować. Dopiero dalej, w Ewangelii Mateusza 19:19, obok nich pojawia się miłość do bliźniego jak siebie samego. Dzięki temu zakazy zyskują kierunek, który sięga dalej niż sam zakaz.

„Które?” — pytanie młodzieńca zakłada, że przykazania można wskazać jako konkretny zestaw wymagań. Jezus odpowiada, wymieniając zakazy dotyczące krzywdzenia drugiego człowieka: zabójstwa, cudzołóstwa, kradzieży i fałszywego świadectwa. Nie przedstawia tu abstrakcyjnej definicji dobra; kieruje uwagę ku temu, jak człowiek postępuje wobec bliźnich. Ważny jest jednak kontekst. Młodzieniec pyta, co ma czynić, by osiągnąć życie wieczne, a Jezus odsyła go do przykazań. Nie wynika z tego, że życie wieczne można po prostu kupić moralnymi osiągnięciami. W dalszej rozmowie Jezus przywołuje także nakaz miłowania bliźniego jak siebie samego, a następnie ujawnia przywiązanie młodzieńca do posiadłości. Sama lista nie jest więc końcem odpowiedzi: wskazuje kierunek, w którym zostanie odsłonięta głębsza sprawa. Przykazania chronią konkretne dobra: życie, wierność, cudzą własność i prawdę. Ich przestrzeganie nie sprowadza się do uniknięcia kary ani do zaliczenia kolejnych punktów. W rozmowie Jezusa z młodzieńcem posłuszeństwo staje się pytaniem o całe życie: czy dobra relacja z Bogiem i bliźnim pozostaje ważniejsza niż to, co człowiek posiada.

Na pierwszy rzut oka to krótka lista zakazów: „Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie zeznawaj fałszywie”. Jezus wymienia je jednak tak, jakby chodziło o codzienność, a nie o wzniosłe ideały. Dotyczą życia, małżeństwa, cudzej własności i prawdy wypowiadanej o innych ludziach. Każde z nich ma konkretny kształt w czynach. Weźmy przykład. Ktoś w pracy podpisuje raport, którego nie sprawdził, bo tak jest wygodniej. Ktoś inny w rozmowie z sąsiadami przekręca fakty, żeby wypaść lepiej. Słowa z Ewangelii Mateusza 19:18 nie zostawiają miejsca na drobne wyjątki. Fałszywe świadectwo zaczyna się często od jednego zdania wypowiedzianego bez namysłu. Warto zauważyć, że młodzieniec z Ewangelii Mateusza 19:20 twierdzi, że przestrzegał tego wszystkiego. Jezus pokazuje jednak, że przykazania wyznaczają granicę, poniżej której nie wolno schodzić, ale nie wyczerpują pełnej miary miłości. Zakazy chronią bliźniego przed krzywdą. Dopiero dalsze słowa Jezusa, o których mowa w Ewangelii Mateusza 19:21, wskazują drogę wykraczającą poza samo unikanie zła. Dobro, o które pyta młodzieniec, zaczyna się więc od rzeczy bardzo zwyczajnych: od uczciwego słowa, od szacunku dla cudzego życia i od wierności w małych wyborach, których nikt nie nagradza oklaskami.

Pytanie „Które?” pokazuje, że człowiek szukający życia wiecznego pragnie wiedzieć, jaką drogą ma iść. Jezus odpowiada przykazaniami, które strzegą życia i więzi: zakazują zabójstwa, cudzołóstwa, kradzieży i fałszywego świadectwa. W dalszej odpowiedzi wymienia także szacunek wobec rodziców i miłość bliźniego. Wieczność nie zostaje tu oddzielona od codziennego postępowania wobec innych. Każde z tych przykazań wyznacza granicę, za którą drugi człowiek przestaje być traktowany jak ktoś, komu należy się troska i prawda. Kłamstwo może odebrać komuś dobre imię, kradzież — środki do życia, niewierność — bezpieczeństwo wspólnej więzi. Jezus nie przedstawia ich jako osobistej recepty na powodzenie, lecz odpowiada człowiekowi, który pyta o życie. Zaraz potem młodzieniec mówi, że przestrzegał tych przykazań, i pyta, czego mu jeszcze brakuje. Odpowiedź Jezusa prowadzi dalej, ku skarbowi w niebie i pójściu za Nim. Sam wykaz nie zamyka więc drogi do Boga w zbiorze zakazów. Ukazuje jej codzienny kształt, a dalsza rozmowa odsłania, że życie wieczne domaga się także serca wolnego, by odpowiedzieć na wezwanie Jezusa.