Ewangelia Mateusza 1:9 – znaczenie i zastosowanie

Ten krótki wers jest częścią długiej listy, w której pokolenia następują po sobie niemal bez przerwy. Ozjasz, Joatam i Achaz pojawiają się jeden po drugim, a w każdym zdaniu wraca słowo „ojcem”: „Ozjasz ojcem Joatama; Joatam ojcem Achaza; Achaz ojcem Ezechiasza;” (Ewangelia Mateusza 1:9). Na pierwszy rzut oka to sucha wyliczanka, ale właśnie w tej powtarzalności widać coś łagodnego: życie przechodzi z rąk do rąk, a imiona trzymają ciągłość. Każde z tych imion było kiedyś dzieckiem, o które ktoś mógł się martwić, cieszyć się nim albo po prostu trwać przy nim w zwykłych dniach. Tekst nie opowiada o tych relacjach i dobrze, że nie domyśla się więcej, niż mówi. Z tego wersu wynika przede wszystkim, że przekaz trwa mimo zmian, a ojcostwo, nawet to najzwyklejsze, polega na niesieniu czegoś dalej. Mateusz wplata ten fragment w rodowód prowadzący do Jezusa, więc lista nie jest zamknięta sama w sobie. Zmierza ku czemuś, co dopiero nadejdzie. Dla kogoś, kto dźwiga stratę albo lęk o przyszłość, jest to cicha pociecha: długie łańcuchy zwykłych lat nie są bez znaczenia, nawet wtedy, gdy z zewnątrz wydają się zlewać w jedno.

Ewangelia Mateusza 1:9 wymienia cztery imiona w krótkim, rytmicznym ciągu: Ozjasz, Joatam, Achaz i Ezechiasz. Nie są to przypadkowe postacie z dawnej historii, lecz królowie Judy, należący do linii Dawida. Powtarzane słowo „ojcem” podtrzymuje główny wątek rodowodu: Jezus zostaje ukazany jako dziedzic obietnicy związanej z Dawidem. Warto jednak zauważyć, że Mateusz nie tworzy tu szczegółowej kroniki panowania ani nie ocenia każdego króla. Jego celem jest wskazanie miejsca tych imion w rodowodzie. Sam wers nie mówi, jakie decyzje podejmowali ani co przeżywali; te informacje wymagają lektury innych ksiąg biblijnych. W tej genealogii ich znaczenie polega przede wszystkim na ciągłości linii. Taki zapis łączy odległe pokolenia w jedną historię, która w nagłówku rozdziału zmierza ku Jezusowi Chrystusowi, synowi Dawida. Nie oznacza to, że wszystkie pokolenia były jednakowe ani że bieg historii był prosty. Rodowód przypomina raczej, że obietnica przechodzi przez konkretne epoki i ludzi. Te trzy przejścia między ojcami a synami są więc niewielkim fragmentem większej opowieści o królewskim pochodzeniu Jezusa.

Ten werset to jedno z ogniw długiego rodowodu, który zaczyna się od Abrahama i prowadzi do Jezusa Chrystusa. Ozjasz, Joatam i Achaz pojawiają się tu tylko jako imiona w łańcuchu: ten był ojcem tamtego, a tamten był ojcem następnego. Nie czytamy o ich decyzjach, rozmowach ani przeżyciach, więc nie wolno nam dopowiadać ich historii na podstawie samej listy. Właśnie w tym jest coś praktycznego. Plan zbawienia nie rozwija się wyłącznie w wielkich chwilach. Przechodzi przez zwyczajne pokolenia, przez ojców, którzy przekazują dalej to, co dostali, i przez synów, którzy idą dalej. Mateusz zapisuje po prostu kolejne nazwiska, bez komentarza. Można sobie wyobrazić ojca, który przez lata zabiera dzieci do kościoła, choć nie zawsze widzi w nich entuzjazm. Jego ślad bywa cichy, a mimo to tworzy ogniwo, którego sam nie zobaczy. Ten werset przypomina, że Boża wierność działa w ciągu pokoleń, nawet wtedy, gdy tekst podaje tylko imiona.

Trzy krótkie zdania prowadzą od Ozjasza przez Joatama i Achaza do Ezechiasza. Powtarzające się słowo „ojcem” nadaje rodowodowi rytm przekazywania życia. Ewangelista nie zatrzymuje się tu przy dokonaniach tych ludzi ani przy szczegółach ich historii. Umieszcza ich w ciągu pokoleń, który biegnie dalej ku Jezusowi Chrystusowi, wymienionemu na początku rodowodu. Taki zapis przypomina, że Boży zamysł nie zawsze odsłania się w pojedynczym, niezwykłym wydarzeniu. Czasem widać go dopiero w długiej wierności historii, której uczestnicy nie mogli znać całego zakończenia. Każde imię należy do własnego życia, a zarazem do opowieści większej niż ono samo. Rodowód przypomina rzekę zasilaną przez wiele dopływów: ten werset pokazuje tylko krótki odcinek, lecz płynie on ku obietnicy związanej z Jezusem. Nie znaczy to, że każdy szczegół czyjeś historii jest łatwy do zrozumienia ani że cierpienie można objaśnić jako część planu. Tekst mówi skromniej i pewniej: Jezus nie pojawia się poza ludzką historią. Wchodzi w nią przez konkretne pokolenia, a ciągłość imion staje się świadectwem nadziei, która dojrzewa w czasie.