Ewangelia Mateusza 1:17 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelia Mateusza 1:17 zamyka rodowód w sposób, który łatwo przeoczyć: „Tak więc łącznie od Abrahama do Dawida jest czternaście pokoleń; od Dawida do przesiedlenia babilońskiego czternaście pokoleń; od przesiedlenia babilońskiego do Chrystusa czternaście pokoleń”. Ewangelista dzieli długą historię na trzy odcinki i w każdym liczy po czternaście pokoleń. Za tymi liczbami stoją konkretni ludzie, którzy rodzili dzieci, czekali i tracili nadzieję. Wcześniej w rodowodzie pojawia się Tamar, a okres przesiedlenia babilońskiego oznaczał wygnanie z ziemi, którą naród znał. Ewangelista nie wygładza tych stron. Zostawia je w opowieści obok zwykłych imion. Właśnie ta obecność trudności w wielkiej historii niesie pociechę. Bóg prowadzi swoje dzieło przez długie, zmienne lata, w których kierunek nie zawsze jest widoczny. Czas oczekiwania nie jest pusty, nawet gdy wszystko wydaje się zawieszone. Układ trzech odcinków mówi też o cierpliwości, bo droga do Chrystusa wiedzie przez pokolenia, a nie przez jeden skok. Dzięki temu wolne, niejasne czasy mogą być postrzegane jako część czegoś większego, choć nie zawsze czytelnego.

Mateusz domyka rodowód Jezusa trzema odcinkami po czternaście pokoleń: od Abrahama do Dawida, od Dawida do przesiedlenia babilońskiego i od przesiedlenia do Chrystusa. To nie jest jedynie spis przodków. Układ przedstawia dzieje Izraela jako historię obietnicy, królewskiej nadziei, katastrofy i dalszego oczekiwania. Łączy losy przodków Jezusa z pamięcią wspólnoty, która doświadczyła zarówno obietnic, jak i podboju oraz utraty ojczyzny. Początek wskazuje Abrahama, z którym wiąże się obietnica błogosławieństwa, a Dawid przywołuje królewską linię. Przesiedlenie babilońskie oznacza zaś głębokie załamanie: utratę ziemi i kres dawnego królestwa. Mateusz nie pomija tej przerwy ani nie przedstawia historii jako prostego, niezakłóconego postępu. Umieszcza ją w rodowodzie prowadzącym do Chrystusa. Werset podsumowuje starannie uporządkowaną genealogię, nie zaś pełną kronikę wszystkich pokoleń. Powtarzający się schemat czternastu pokoleń nadaje dziejom wyrazisty rytm, ale sam tekst nie objaśnia symboliki tej liczby, więc ostrożniej nie budować na niej dalekich wniosków. Najważniejszy jest kierunek całego zestawienia: Jezus zostaje ukazany jako syn Dawida i syn Abrahama, a zarazem jako Chrystus, ku któremu zmierza historia naznaczona zarówno obietnicą, jak i wygnaniem.

Mateusz nie zaczyna Ewangelii od cudu ani od kazania. Zaczyna od listy nazwisk i w Ewangelii Mateusza 1:17 porządkuje ją w trzy równe części: „Tak więc łącznie od Abrahama do Dawida jest czternaście pokoleń; od Dawida do przesiedlenia babilońskiego czternaście pokoleń; od przesiedlenia babilońskiego do Chrystusa czternaście pokoleń.” Ten rytm łatwo zapamiętać i trudno go przeoczyć. Ten porządek mówi coś praktycznego o drodze, którą prowadzi Bóg. Nie składa się ona z samych wielkich chwil. Składa się z kolejnych pokoleń, zwykłych ojców i synów, także tych z trudną przeszłością. W tym samym rodowodzie pojawia się Tamar, a Mateusz nie wycina jej z opowieści. Zapisuje ją razem z resztą. Przesiedlenie babilońskie oznaczało utratę królestwa i świątyni. Mateusz jednak układa także ten czas w równy odcinek, który prowadzi aż do Chrystusa. Wierność w długim, monotonnym etapie drogi zachowuje znaczenie, nawet gdy jej sens widać dopiero z dystansu. Porządek widoczny w tym rodowodzie pokazuje, że historia nie jest chaosem, choć ludzie żyjący w jej środku nie widzieli całości.

W Ewangelii Mateusza 1:17 rodowód Jezusa zostaje ujęty w trzy odcinki: od Abrahama do Dawida, od Dawida do przesiedlenia babilońskiego i od przesiedlenia do Chrystusa. Powracająca liczba czternaście nadaje tej historii rytm. Porządkuje rodowód, choć nie odsłania wszystkich tajemnic historii. Nie zamienia jej też w opowieść o prostym, nieprzerwanym powodzeniu. W jej środku znajduje się wygnanie: czas utraty ziemi i przymusowego oddalenia, którego nie da się pominąć, skoro prowadzi ku narodzeniu Chrystusa. Mateusz nie przedstawia Jezusa jako kogoś oderwanego od dziejów Izraela. Wymienia Go w linii Abrahama i Dawida, a zarazem wskazuje, że ta długa historia dochodzi do Niego. Pokolenia mijają; obietnica nie należy do jednego życia ani do jednej chwili. Jej wypełnienie przychodzi w czasie, który przekracza ludzką miarę, nie unieważniając tego, co po drodze było bolesne. Rodowód przypomina rzekę, której nurt zna zarówno okresy rozwoju, jak i nagłe zwężenie. Przesiedlenie pozostaje prawdziwą raną historii, a Chrystus jej punktem dojścia. Nadzieja nie polega na tym, że każde pokolenie widzi całość, lecz na tym, że historia zmierza ku Temu, który przynosi zbawienie.