Ewangelia Marka 7:12 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa padają w sporze o tradycję, ale dotykają bardzo ludzkiego miejsca, czyli troski dorosłego dziecka o rodziców. Chodzi o sytuację, w której ktoś chciałby pomóc, a zostaje powstrzymany zasadą uznawaną za świętą. Serce słyszy w tym zdaniu gorycz kogoś, kto widzi potrzebę bliskiej osoby i nie może jej zaspokoić, bo tak nakazuje przyjęty zwyczaj. Wcześniej, w Ewangelii Marka 7:11, pojawia się słowo korban, opisane jako dar złożony w ofierze. Serce zatrzymuje się jednak przy tym, jak religijna forma może zająć miejsce troski. Przykazanie przywołane w Ewangelii Marka 7:10 mówi wprost: czcij ojca i matkę. Tymczasem w tym opisie obowiązek wobec tego, co święte, zaczyna przesłaniać obowiązek wobec tych, którzy dali życie. Ten fragment pokazuje, że rany w relacjach z rodzicami bywają najgłębsze wtedy, gdy wszystko wydaje się zrobione zgodnie z regułami. Przepisy, które miały chronić wierność Bogu, mogą stać się wymówką dla obojętności. Jezus mówi do tłumu, by słuchał i rozumiał, bo bez tego nawet pobożne słowa potrafią odsunąć człowieka od tych, których powinien kochać najbliżej.

„To już nie pozwalacie mu nic zrobić dla ojca ani dla matki” — zdanie to domyka przykład, którym Jezus oskarża swoich rozmówców o podporządkowanie Bożego przykazania ludzkiej tradycji. Człowiek mógł ogłosić majątek „korbanem”, czyli darem przeznaczonym dla Boga. W praktyce taka deklaracja stawała się wymówką, by nie wesprzeć rodziców. Jezus wskazuje, że uznanie tej deklaracji za wiążącą odbierało rodzicom pomoc, której wymagało przykazanie czci. Kluczowe rozróżnienie dotyczy tu nie religijnego daru jako takiego, lecz sposobu, w jaki religijna praktyka może zostać użyta do uchylenia się od konkretnego obowiązku. Jezus nie przeciwstawia czci Boga trosce o rodziców. Przeciwnie, przywołuje przykazanie „Czcij swojego ojca i swoją matkę”, by pokazać, że pobożna formuła nie unieważnia jego treści. Werset nie potępia każdej tradycji ani każdego zobowiązania majątkowego. Jego zarzut jest bardziej precyzyjny: gdy wspólnota zatwierdza rozwiązanie, które pozwala ominąć Boże przykazanie, tradycja przestaje mu służyć. W tym przykładzie religijny język nie łagodzi zaniedbania; osłania je i nadaje mu pozór wierności.

Jezus mówi do faryzeuszy i uczonych w Piśmie, którzy zarzucili Jego uczniom jedzenie nieobmytymi rękami. Wskazuje wtedy skutek ich nauki: „to już nie pozwalacie mu nic zrobić dla ojca ani dla matki”. Słowo „już” pokazuje moment, w którym obowiązek wobec rodziców zostaje odsunięty przez dar złożony w ofierze dla Boga. Fragment nie krytykuje składania darów Bogu. Problemem jest używanie pobożnych słów jako sposobu na uchylenie się od konkretnej troski o najbliższych. Tradycja, która ma służyć wierności, może stać się jej zasłoną. Można sobie wyobrazić dorosłego człowieka, który na prośbę schorowanej matki o pomoc odpowiada, że jego pieniądze są już przeznaczone na sprawy religijne. Zdanie brzmi pobożnie, a mimo to zostawia starszą kobietę samą z jej potrzebami. Tekst ostrzega, że tak przekazana tradycja unieważnia słowo Boże. Najpoważniejsze w tym fragmencie jest to, że zewnętrzna pobożność potrafi zagłuszyć zwykłe obowiązki miłości. Gdy słowa o Bogu brzmią najgłośniej, cicha troska o rodziców może zostać zupełnie zapomniana.

W tych słowach Jezus odsłania skutek religijnej praktyki, która miała usprawiedliwiać odmowę pomocy rodzicom. Człowiek ogłaszał swoje dobra darem dla Boga, a przez to uchylał się od wsparcia ojca lub matki. Jezus nazywa rzecz po imieniu: „to już nie pozwalacie mu nic zrobić dla ojca ani dla matki”. Dar składany Bogu nie może zasłaniać zaniedbania obowiązku, który wynika z przykazania czci dla rodziców. W tym sporze stawką nie jest samo istnienie tradycji, lecz chwila, w której ludzka reguła unieważnia słowo Boże i pozwala ominąć miłość bliźniego. Religijne słowa mogą brzmieć szlachetnie, a jednak zostawić potrzebującego bez pomocy. Jezus kieruje uwagę ku temu, co praktyka wiary przynosi w życiu drugiego człowieka. Ojciec i matka nie są tu abstrakcyjnym przykładem. To konkretne osoby, wobec których cześć może oznaczać także materialne wsparcie. Ten fragment nie potępia ofiarowania Bogu, lecz sprzeciwia się używaniu ofiary jako osłony dla odmowy. Wierność Bogu nie oddziela pobożności od troski; odsłania ją w sposobie traktowania tych, którzy potrzebują pomocy.