Ewangelia Marka 11:31 – znaczenie i zastosowanie

W Ewangelii Marka 11:31 słychać głos ludzi, którzy nie rozmawiają z Jezusem otwarcie, lecz szepczą między sobą, ważąc każdą odpowiedź: „Jeśli powiemy: z nieba, to nam zarzuci: Dlaczego więc nie uwierzyliście mu?” Widać w tym lęk przed tym, że cokolwiek powiedzą, zostanie obrócone przeciwko nim. Nie słychać tu pragnienia zrozumienia. Zastanawiają się nie nad prawdą, lecz nad tym, jak nie stracić twarzy przed tłumem. Gdy strach przejmuje myślenie, rozmowa przestaje być szukaniem prawdy i staje się układaniem zdań tak, by się nie odsłonić. Ich rachunek dotyczy tylko tego, jak uniknąć zarzutu, a nie tego, czy chrzest Janowy pochodzi z nieba. Ten rachunek kończy się milczeniem, bo w Ewangelii Marka 11:33 odpowiadają po prostu: „Nie wiemy”. Strach potrafi zamknąć usta równie skutecznie jak niewiara, bo łatwo go wziąć za ostrożność. Ostrożność bywa szlachetna, ale gdy zasłania prawdę, staje się murem. W tym krótkim zdaniu widać, jak serce, które boi się zostać przyłapane, przestaje słyszeć to, co naprawdę zostało powiedziane.

Pytanie Jezusa o chrzest Jana odsłania, że przywódcy nie rozważają przede wszystkim tego, co jest prawdą. Zastanawiają się, jakie skutki przyniesie każda odpowiedź: uznanie, że chrzest pochodził z nieba, narazi ich na pytanie, dlaczego Janowi nie uwierzyli; uznanie go za dzieło ludzkie grozi reakcją tłumu. Słowa „Oni zastanawiali się między sobą” opisują więc naradę skupioną na konsekwencjach dla samych pytających, nie na świadectwie Jana. To ważny kontekst dla ich wcześniejszego pytania o władzę Jezusa. Nie dowodzi sam przez się, że każda trudność z odpowiedzią wynika ze złej woli. Pokazuje jednak, jak można używać religijnego namysłu, by uniknąć rozpoznania prawdy, której przyjęcie stawia wymagania. Przywódcy nie mówią, co uznają za wiarygodne, lecz wyliczają, co mogą bezpiecznie powiedzieć. Odpowiedź „Nie wiemy” staje się w tej scenie wymowna właśnie dlatego, że poprzedza ją ich narada. Nie jest wyznaniem bezradności w poszukiwaniu prawdy, lecz odmową zajęcia stanowiska. Jezus odpowiada, odmawiając podania im swojej władzy: ich unik nie rozstrzyga pytania, które sami Mu zadali.

Ta krótka wymiana zdań pokazuje, jak łatwo rozumowanie zamienia się w kalkulację. Przywódcy nie pytają tu, co jest prawdą. Zastanawiają się, jaka odpowiedź najmniej im zaszkodzi. Ich narada brzmi: „Oni zastanawiali się między sobą: Jeśli powiemy: z nieba, to nam zarzuci: Dlaczego więc nie uwierzyliście mu?” (Ewangelia Marka 11:31). Warto zwrócić uwagę na to, czego się obawiają. Myślą o reakcji rozmówcy i o tym, co powiedzą ludzie, a nie o samym Janie. Ich trudność nie wzięła się znikąd. Gdyby wcześniej uznali posłannictwo Jana, nie musieliby teraz szukać wykrętu. Dylemat wyrasta z odmowy zaufania temu, co Bóg zapowiedział przez proroka. Gdy człowiek raz odsunie prawdę, każde kolejne pytanie zmusza go do nowego uniku. Lęk przed ludźmi rzadko nazywa się po imieniu. Najczęściej przebiera się w ostrożność i pozorną roztropność. Ten fragment uczy rozpoznawać takie przebranie. Gdy odpowiedź dobiera się pod oczekiwania otoczenia, prawda przestaje być jej miarą, a słowa służą już tylko obronie własnej pozycji.

W Ewangelii Marka 11:31 przywódcy religijni rozważają pytanie Jezusa o chrzest Jana: czy pochodził z nieba, czy od ludzi. Nie szukają jednak odpowiedzi, która pozwoliłaby im zobaczyć prawdę. Przewidują, co każda z nich będzie dla nich oznaczać. Jeśli uznają, że Jan otrzymał posłannictwo od Boga, Jezus zapyta, dlaczego mu nie uwierzyli. Ich namysł skupia się więc na uniknięciu konsekwencji, nie na uczciwym rozeznaniu. W tej krótkiej chwili widać, jak można stanąć blisko spraw Bożych, a zarazem uchylać się przed ich światłem. Pytanie Jezusa dotyka wcześniejszej odpowiedzi człowieka na prorockie wezwanie. Przyznanie, że Jan przemawiał od Boga, domagałoby się uznania, że jego słowa miały znaczenie. Tego kosztu przywódcy nie chcą podjąć. To nie jest wezwanie do pewności tam, gdzie jej brakuje. Jest raczej przestrogą przed zamianą szczerego pytania w kalkulację: co będzie dla mnie najbezpieczniejsze, co pozwoli zachować pozycję? W relacji z Bogiem prawda może prowadzić do odpowiedzialności. Właśnie dlatego uczciwe rozeznanie wymaga czegoś więcej niż ostrożnych słów: gotowości, by odpowiedź naprawdę nas dosięgła.