Ewangelia Marka 10:5 – znaczenie i zastosowanie

Słowa Jezusa z Ewangelii Marka 10:5 brzmią surowo i zarazem bardzo ludzko. Faryzeusze pytali o prawo, a Jezus odpowiada, że przepis o liście rozwodowym powstał ze względu na zatwardziałość serc. Oznacza to, że prawo zostało napisane z myślą o tym, co w ludziach uparcie się zamyka, a nie o pełnym zamyśle Boga. Zatwardziałe serce pozostaje wrażliwe na własne rany i łatwo sięga po zasady, które mają chronić przed kolejnym bólem. Tekst nie mówi jednak, że takie prawo jest złe, lecz że wyrasta z konkretnej sytuacji i konkretnej słabości. Słowa o początku stworzenia, które Jezus przytacza w Ewangelii Marka 10:6-9, przypominają, czego Bóg chciał od początku, i pokazują, że Jego zamysł pozostaje ważny, choć ludzie żyją w świecie, w którym serca bywają twarde. Ten fragment daje spokojną pewność, że Bóg widzi, co w nas twardnieje, i nie udaje, że tego nie widzi. Słowa te skierowano do ludzi, którzy przyszli, by Jezusa wystawić na próbę, więc dotyczą także tych, którzy sami przychodzą z pytaniem pełnym napięcia. Jednocześnie Jego troska o człowieka nie kończy się tam, gdzie kończy się nasza wrażliwość.

W Ewangelii Marka 10:5 Jezus nie przedstawia przepisu Mojżesza jako ostatecznego obrazu małżeństwa. Faryzeusze pytają, czy mężowi wolno oddalić żonę, a w odpowiedzi wskazują na list rozwodowy. Jezus wyjaśnia, że zapisane przykazanie wiąże się z zatwardziałością ludzkich serc. Kluczowe rozróżnienie przebiega więc między tym, co prawo dopuszcza w świecie naznaczonym krzywdą, a tym, co ukazuje Boży zamysł. Zaraz potem Jezus odwołuje się do początku stworzenia: mężczyzna i kobieta stają się jednym ciałem, a tego złączenia człowiek nie powinien rozdzielać. Werset 5 nie unieważnia bólu ani złożoności sytuacji małżeńskich; wskazuje raczej, że regulacja dotycząca rozwodu nie jest pochwałą rozstania ani pełnym wyrazem pierwotnego ideału. To rozróżnienie ma znaczenie dla lektury Biblii: nie każdy przepis opisuje dobro, do którego tekst ostatecznie prowadzi. Czasem prawo ogranicza skutki ludzkiej niewierności, podczas gdy nauczanie Jezusa odsłania głębszy kierunek. W tym fragmencie miarą nie jest samo pytanie o dopuszczalność oddalenia, lecz więź, której trwałość Jezus wiąże z Bożym działaniem.

Jezus odpowiada faryzeuszom, którzy pytają o rozwód, i wskazuje na przyczynę przepisu: „Ze względu na zatwardziałość waszych serc napisał wam to przykazanie”. Słowa te nie mówią, że Mojżesz zalecał rozstania. Mówią, że prawo odpowiadało na ludzką twardość, a nie na pierwotny zamysł Stwórcy. Przepis nie jest więc najwyższym wzorem małżeństwa. Zatwardziałość serca oznacza uparte trzymanie się swojego, gdy brakuje miłości i wierności. Mojżesz dostosował prawo do takiego stanu rzeczy, aby ograniczyć krzywdę, którą ludzie sobie wyrządzali. Dalszy ciąg tekstu przywraca właściwą miarę. W Ewangelii Marka 10:6–9 Jezus cofa się do początku stworzenia i pokazuje, że Bóg stworzył mężczyznę i kobietę jako jedną całość. Małżeństwo nie zaczyna się od przepisu, lecz od dzieła Boga. Dla codziennego życia wynika stąd ważne rozróżnienie. Przepis mówi o tym, jak prawo radzi sobie z upadkiem ludzi. Miarą nie jest to, co ludzie potrafią udźwignąć, lecz to, co Bóg złączył. Prawo wyznacza granice, z którymi ludzie muszą żyć, a dar Boży wskazuje, dokąd prowadzi jedność ustanowiona od początku.

W rozmowie o oddaleniu żony Jezus wskazuje, że przepis Mojżesza pojawił się „ze względu na zatwardziałość” ludzkich serc. Prawo odpowiada tu na rzeczywistość naznaczoną krzywdą i rozpadem; samo jego istnienie nie czyni rozstania dobrem ani nie odsłania pełni Bożego zamysłu. Jezus przywraca rozmowie szerszą perspektywę: przypomina o stworzeniu, o mężczyźnie i kobiecie złączonych w jedno ciało. Jest w tej odpowiedzi trzeźwość, która nie upiększa ludzkiej twardości, i nadzieja, która nie sprowadza małżeństwa do przepisu. Jedność jest darem i zobowiązaniem, lecz słowa o niej nie powinny stawać się narzędziem osądzania osób zranionych, porzuconych czy żyjących w niebezpieczeństwie. Wersetu nie można odrywać od troski o człowieka ani używać go do uciszania cierpienia. Można zobaczyć tu różnicę między tym, co Bóg ukazuje jako zamysł dla więzi, a tym, co ludzkie prawo reguluje pośród zatwardziałości. Jezus nie pozwala, by konieczne uregulowanie zastąpiło pamięć o początku. Jego słowa kierują wzrok ku jedności, która ma być chroniona, a nie ku samemu prawu jako ostatecznej miarze miłości.