Księga Kapłańska 18:1 – znaczenie i zastosowanie

Po kilku przepisach obrzędowych Bóg ponownie przechodzi do nakazów moralnych. Przepisy obrzędowe nadal miały znaczenie jako obrazy głębszych prawd, natomiast nakazy moralne wciąż obowiązywały lud jako jasno określone powinności. Widzimy tu najpierw święty autorytet, na którym opierają się te prawa: „Ja jestem Pan, wasz Bóg” (Księga Kapłańska 18:1, Księga Kapłańska 18:4, Księga Kapłańska 18:30) oraz „Ja jestem Pan” (Księga Kapłańska 18:5, Księga Kapłańska 18:6, Księga Kapłańska 18:21). Pan ma prawo panować nad wszystkimi, a szczególne prawo do panowania nad swoim ludem.

Imię Jahwe wskazuje, że Bóg jest źródłem wszelkiego istnienia i wszelkiej mocy. Ponieważ do Niego należymy, powinniśmy Mu służyć, a On ma moc karać za wszelkie nieposłuszeństwo. Jest także „waszym Bogiem” — Tym, któremu lud zobowiązał się być posłuszny, w którym znajdował szczęście i któremu był winien najwyższe posłuszeństwo oraz zdawał sprawę ze swojego postępowania.

Po drugie, Bóg stanowczo ostrzega, by nie naśladować grzesznych zwyczajów Egiptu, w którym lud mieszkał, ani nie przejmować zepsutych obyczajów Kanaanu, do którego miał wejść (Księga Kapłańska 18:3). Gdy Bóg przekazywał Izraelitom swoje ustawy przez Mojżesza, musieli się też pewnych rzeczy oduczyć. Przyswoili je sobie w Egipcie niejako z mlekiem matki. Egipt słynął z bałwochwalstwa, dlatego Bóg mówi: „Nie postępujcie tak, jak postępują w Egipcie”.

Trzymanie się zwyczajów kraju, w którym byli niewolnikami, jakby miały one kształtować ich oddawanie czci Bogu, byłoby nierozsądne. Świadczyłoby też o wielkiej niewdzięczności wobec Boga, który tak wspaniale ich wybawił. Groziło im również, że tak samo postąpią z Kanaanem: przejmą jego niegodziwe obyczaje razem z jego ziemią. Dlatego Bóg ostrzega: „Nie postępujcie według ich praw”. Zwyczaj może stać się tak bezwzględnym tyranem, że grzeszne nawyki zaczynają uchodzić za prawa. Nawet lud Boży może ulec pokusie, by to od nich brać wskazówki.

Po trzecie, Bóg uroczyście nakazuje przestrzegać swoich wyroków, ustaw i przepisów (Księga Kapłańska 18:4–5). Dawid zdaje się mieć na myśli właśnie takie wezwanie w Księdze Psalmów, w psalmie 119, gdzie tak często modli się o Boże prawo i o nim mówi. Podstawowa zasada posłuszeństwa jest prosta: mamy przestrzegać Bożych ustaw i wyroków oraz nimi żyć. Powinniśmy zachowywać je w pamięci, w czynach i w całym życiu, rzeczywiście je wypełniając.

Musimy pamiętać o Bożych przykazaniach, aby być im posłuszni (Księga Psalmów 103:18). Mamy trwać przy nich jak na drodze, iść za nimi jak za przewodnikiem i cenić je jak skarb — strzec jak źrenicy oka. Z posłuszeństwem wiąże się także wielka obietnica: „Kto będzie je wypełniał, dzięki nim będzie żył”. Oznacza to szczęśliwe życie tu i na wieki.

Powinniśmy dziękować Bogu, że ta obietnica nadal obowiązuje i że wymagania są rozumiane w świetle łaski. Jeśli szczerze przestrzegamy Bożych przykazań, choć nie osiągamy bezgrzesznej doskonałości, przekonujemy się, że droga obowiązku jest zarazem drogą pocieszenia i szczęścia. Pobożność wciąż niesie obietnicę dotyczącą obecnego i przyszłego życia (Pierwszy List do Tymoteusza 4:8). Mądrość nadal mówi: „Strzeż moich przykazań, a będziesz żyć”. Jeśli mocą Ducha uśmiercamy grzechy ciała, które dla Izraela były niczym zwyczaje Egiptu, będziemy żyć.

Ta obietnica nie jest już jednak przymierzem uczynków, które wykluczałoby każdego, kto dopuściłby się choćby najmniejszego uchybienia. Apostoł przywołuje ten werset, opisując sprawiedliwość opartą na prawie: „Człowiek, który je wypełnia, dzięki nim żyć będzie” (List do Rzymian 10:5), a także pokazując, że prawo nie opiera się na wierze (List do Galatów 3:12). Ewangelia nadaje końcowej części obietnicy inne znaczenie. Ten, kto pełni wolę Boga, nadal będzie żył, ale nie dzięki własnemu doskonałemu posłuszeństwu.

Prawo nie mogło dać życia, ponieważ nie potrafiliśmy go doskonale przestrzegać. Było bezsilne z powodu naszej grzesznej natury, a nie dlatego, że samo w sobie było złe. Teraz ten, kto pełni wolę Boga, żyje dzięki wierze w Syna Bożego. Życie zawdzięcza łasce Chrystusa, a nie zasłudze własnych uczynków (List do Galatów 3:21–22). Człowiek sprawiedliwy żyje, ale żyje przez wiarę, ponieważ jest zjednoczony z Chrystusem, który jest jego życiem.