Księga Kapłańska 11:9 – znaczenie i zastosowanie

Podano tu ogólną zasadę dotyczącą ryb, wskazującą, które były czyste, a które nieczyste. Można było jeść każdą rybę, która miała płetwy i łuski; zakazane były tylko te niezwykłe stworzenia wodne, którym ich brakowało (Księga Kapłańska 11:9–10). W starożytności ryby uważano za delikatny i smaczny pokarm, dlatego Bóg nie nałożył tu na swój lud wielu ograniczeń. Jest Panem, który daje swoim sługom to, czego potrzebują, a także to, czym mogą się cieszyć.

O zakazanych rybach tekst mówi: „Będą dla was obrzydliwością” (Księga Kapłańska 11:10–12). Oznaczało to, że Izraelici mieli uznawać je za nieczyste, nie jeść ich i trzymać się od nich z dala. Również my powinniśmy odrzucać wszystko, co nieczyste, to znaczy całkowicie tego unikać. Zakaz ten dotyczył jednak tylko Żydów. Nie obejmował okolicznych narodów ani chrześcijan. Żydzi otrzymali szczególne przywileje, ale nałożono też na nich szczególne ograniczenia. Podobnie duchowy Izrael, lud Boży żyjący pod Ewangelią, jest wyróżniony spośród innych przez przybrane synostwo i przyjaźń z Bogiem, ale zarazem wezwany do większego wyrzeczenia i niesienia krzyża.

W tym fragmencie nie podano ogólnej zasady dotyczącej ptaków. Zamiast tego prawo wymienia po kolei ptaki nieczyste, co oznacza, że wszystkie pozostałe były dozwolone. Badacze Biblii od dawna próbują ustalić, jakie gatunki kryją się pod niektórymi hebrajskimi nazwami. Niektóre ptaki występują tylko w określonych regionach, a znaczenie niektórych słów pozostaje niepewne. Gdyby to prawo nadal obowiązywało, chcielibyśmy dokładnie wiedzieć, które ptaki były zakazane. Gdybyśmy zaś poznali je lepiej, moglibyśmy podziwiać, jak dobrze Adam znał stworzenia, nadając im nazwy odpowiadające ich naturze (Księga Rodzaju 2:20). Ponieważ jednak prawo to już nie obowiązuje, a znaczna część tej wiedzy zaginęła, wystarczy zwrócić uwagę na rodzaje ptaków, których spożywanie było zakazane.

Niektóre z nich były drapieżnikami, jak orzeł i sęp. Bóg chciał, by jego lud odrzucał okrucieństwo i przemoc oraz nie utrzymywał się z rozlewu krwi ani rabunku. Gołębie, na które polowały inne ptaki, nadawały się na pokarm i na ofiary dla Boga. Natomiast ptaki takie jak kanie i jastrzębie, które na nie polowały, miały być obrzydliwością zarówno dla Boga, jak i dla ludzi. Przez wiarę cierpienia tych, którzy są prześladowani za sprawiedliwość, są o wiele lepsze niż życie ich prześladowców.

Inne ptaki były samotnikami, żyjącymi w ciemnych i pustych miejscach, jak sowa i pelikan (Księga Psalmów 102:6) oraz kormoran i kruk (Księga Izajasza 34:11). Lud Boży nie powinien pogrążać się w przygnębieniu ani rozmiłowywać się w smutku i nieustannym odosobnieniu. Były też ptaki żywiące się nieczystym pokarmem, na przykład bociany jedzące węże, a niektóre żywiły się robakami. Powinniśmy nie tylko sami unikać wszelkiej nieczystości, lecz także stronić od bliskich więzi z ludźmi, którzy bez skrępowania ją dopuszczają.

Jeszcze inne ptaki były wykorzystywane przez Egipcjan i inne narody pogańskie do wróżbiarstwa, czyli prób zdobycia ukrytej wiedzy za pomocą przesądnych znaków. Wierzono, że niektóre ptaki przynoszą szczęście, a inne nieszczęście, a wróżbici uważnie obserwowali ich lot. Lud Boży powinien uznawać to wszystko za obrzydliwość, ponieważ nie ma naśladować zwyczajów pogan.