Lamentacje 5:17 – znaczenie i zastosowanie

Lud Boży jest głęboko poruszony zniszczeniem świątyni, bardziej niż jakąkolwiek inną stratą. Chwała domu Bożego ciąży im na sercu mocniej niż własne cierpienie. Dlatego mówią, że ich serce osłabło, a oczy przygasły i straciły siły, jak zdarza się podczas omdlenia (Księga Lamentacji 5:17–18).

Szczególnie opłakują Górę Syjon, świętą górę, na której stała świątynia. Inne zrujnowane miejsca budzą w nich smutek i łzy, lecz na widok tego miejsca ich serca omdlewają, a wzrok słabnie. Nic nie ciąży ludziom pobożnym bardziej niż to, co zagraża zniszczeniem prawdziwej wiary albo osłabia jej siłę. Pociechą jest też możliwość szczerego wyznania przed Bogiem, że ta sprawa boli nas bardziej niż własne kłopoty.

Wyznają również, że sprowadziły to na nich ich grzechy. Lud splamił grzechem Górę Syjon, więc Bóg słusznie obrócił ją w pustkowie. Miejsce to zostało zniszczone tak bardzo, że lisy chodzą tam swobodnie, jak po lesie. To smutne, gdy Góra Syjon staje się siedliskiem lisów (Księga Psalmów 63:10), lecz wcześniej to grzech doprowadził ją do takiego stanu (Księga Ezechiela 13:4).

Pociesza ich prawda, że Bóg jest wieczny, a Jego panowanie nigdy się nie kończy (Księga Lamentacji 5:19). „Ty, Panie, trwasz na wieki”. Uczą się tak modlić z psalmu zatytułowanego „Modlitwa utrapionego” (Księga Psalmów 102:27–28). Kiedy zabraknie wszelkich ziemskich pociech, a serce omdlewa, możemy umocnić się prawdą, że Bóg się nie zmienia.

Wieczność Boga oznacza, że nic, co dzieje się na świecie, nie zakłóca spokoju Tego, który go stworzył. Zmiany na ziemi nie zmieniają Jego odwiecznego zamysłu. Bóg pozostaje ten sam: zawsze mądry, święty, sprawiedliwy i dobry. W Nim nie ma zmienności ani zaniku dobroci.

Pokładają też ufność w trwałym panowaniu Bożego królestwa: „Twój tron trwa z pokolenia na pokolenie”. Jego tron chwały, łaski i władzy nie może zostać zachwiany. To pociecha, gdy z głów spadają ziemskie korony. Gdy trony książąt, którzy powinni nas chronić, zostają obalone i pogrzebane w prochu, tron Boga nadal stoi. Bóg wciąż rządzi światem i czyni to dla dobra Kościoła.

Następnie pokornie pytają Boga o swój opłakany stan i o to, jak surowo zdają się wobec nich wyglądać Jego wyroki (Księga Lamentacji 5:20). „Dlaczego tak długo o nas zapominasz? Dlaczego zwlekasz z naszym wybawieniem?”. Nie twierdzą, że Bóg naprawdę o nich zapomniał, a tym bardziej że zapomniał na zawsze. Pokazują raczej, jak cenna jest dla nich Jego obecność i jak długi wydaje się czas bez pociechy, którą ona daje.

Ostatni werset można również odczytać jako pytanie: „Czy całkowicie nas odrzucisz? Czy będziesz na nas zagniewany na zawsze?”. Oznaczałoby to nie tylko odmowę okazania miłosierdzia, lecz także gniew; nie tylko oddalenie, lecz wygnanie sprzed Jego oblicza. Nie potrafią pogodzić takiego stanu z dobrocią Boga, Jego wiernością i obietnicą przymierza. Nie powinniśmy spierać się z Bogiem, możemy jednak błagać Go i przedstawiać Mu swoje racje. Nie powinniśmy przesądzać, że nas odrzucił, możemy zaś pokornie rozważać z Nim Jego wyroki, jak prorok w Księdze Jeremiasza 12:1, zwłaszcza gdy nadal trwa spustoszenie Jego świątyni.

Na koniec żarliwie proszą o miłosierdzie i łaskę: „Panie, nie odrzucaj nas na zawsze, lecz zawróć nas ku Sobie i odnów nasze dni” (Księga Lamentacji 5:21). Choć te słowa nie zamykają księgi, rabini powtarzają tę modlitwę, aby nie kończyła się smutnymi słowami następnego wersetu (Księga Lamentacji 5:22). Chcieli, by rozdział zamykała nadzieja, a nie sam smutek.

Najpierw proszą o łaskę nawrócenia, która zwraca grzeszników ku Bogu i przygotowuje ich na przyjęcie miłosierdzia. „Zawróć nas ku Sobie, Panie”. Skarżyli się, że Bóg ich opuścił, ale nie modlą się: „Zwróć się ku nam”, lecz: „Zawróć nas ku Sobie”. Przyznają w ten sposób, że oddalenie zaczęło się po ich stronie. Bóg nie odwraca się od nikogo, zanim ten najpierw nie odwróci się od Niego, i nie pozostaje daleko dłużej, niż człowiek sam trwa w oddaleniu. Jeśli Bóg zawróci ich ku Sobie, by żyli w posłuszeństwie, z pewnością ponownie okaże im miłosierdzie.

To zgodne z powracającą modlitwą z Księgi Psalmów 80:4, 8 i 20: „Zawróć nas, a wtedy rozjaśnij nad nami swoje oblicze”. Proszą, by przez szczerą skruchę i przemianę zostali odwróceni od bożków ku samemu Bogu; wtedy naprawdę zostaną odnowieni. Uznają też własną słabość. Ludzka natura skłania się do oddalania od Boga, ale bez Jego łaski działającej w nas, byśmy chcieli i postępowali, nie potrafi do Niego powrócić.

Ta łaska jest tak niezbędna, że mogą szczerze powiedzieć: „Zawróć nas, bo sami nigdy nie zawrócimy”. Bez niej błądziliby bez końca. Jest jednak również tak potężna, że mogą powiedzieć: „Zawróć nas, a wtedy zawrócimy”, bo moc Boga wzbudza w Jego ludzie gotowość (Księga Psalmów 110:3). Proszą także o miłosierdzie, które przywraca: „Odnów nasze dni jak dawniej”. Chcą powrócić do szczęśliwego stanu, którym przed laty cieszyli się ich ojcowie, i do tego, jak było u początków (Księga Izajasza 1:26).

Jeśli Bóg odnowi nasze serca swoją łaską, odnowi też nasze dni, darząc nas przychylnością, abyśmy odzyskali młodość jak orzeł (Księga Psalmów 103:5). Ci, którzy się nawracają i wracają do pierwszych uczynków, odzyskują również dawne pociechy. Miłosierdzie Boga dla Jego ludu trwa od dawna (Księga Psalmów 25:6). Dlatego nawet wtedy, gdy zdaje się, że Bóg o nich zapomniał, mogą mieć nadzieję, że miłosierdzie odwieczne będzie trwało na wieki.