Lamentacje 3:55 – znaczenie i zastosowanie

W całym tym rozdziale widać zmaganie, które toczy się w sercu proroka. Rozum i wiara, lęk i nadzieja nieustannie ze sobą walczą. Prorok skarży się, potem dodaje sobie otuchy, a następnie znów wraca do skarg, podobnie jak w Księdze Psalmów 42. Jednak tutaj, tak jak tam, ostatecznie zwycięża wiara, bo kończy się pocieszeniem.

Prorok odnajduje pociechę w dwóch rzeczach. Po pierwsze, przypomina sobie dobroć Boga nawet pośród cierpienia. Być może mówi o własnych doświadczeniach, które pomagają mu dodawać sobie otuchy wobec nieszczęść dotykających cały lud. Bóg, który w swoim czasie przychodził z pomocą pojedynczym wierzącym, nie opuści całego swojego ludu. A może mówi o wiernej reszcie Izraela, która przekonała się, że czekanie na Boga nigdy nie idzie na marne.

On i jego pobożni przyjaciele przekonali się o dobroci Boga na trzy sposoby. Bóg słyszał ich modlitwy, choć obawiali się, że chmura gniewu jest tak gęsta, iż modlitwa nie może przez nią dotrzeć (Księga Lamentacji 3:44). Gdy znaleźli się w głębokim lochu, jak ludzie już zaliczeni do zmarłych, wzywali imienia Pana (Księga Lamentacji 3:55). Łzy nie powstrzymały ich od modlitwy. Nawet z najgłębszej otchłani możemy zwracać się do Boga w niebie. „Z głębokości wołam do Ciebie” — czytamy w Księdze Psalmów 130:1, a Jonasz modlił się z wnętrza ryby.

Czy Bóg mógł ich usłyszeć z głębokiego lochu? I czy chciał ich usłyszeć? Tak. Usłyszał ich głos. Niektórzy odczytują następne słowa jako dalszy ciąg dziękczynienia: „Nie odwróciłeś ucha od mojego westchnienia, od mojego wołania”. Hebrajski tekst dopuszcza takie odczytanie. W obecnym brzmieniu jest to prośba o dalszą pomoc: „Nie odwracaj ucha”. To, że Bóg odpowiadał na modlitwy także z najniższego miejsca, daje nam powód, by ufać, że teraz również się od nas nie odwróci.

Zwróć uwagę, że prorok nazywa modlitwę swoim oddechem. W modlitwie oddychamy ku Bogu i wzdychamy za Nim. Nawet jeśli modlimy się słabo i potrafimy jedynie wydawać głębokie westchnienia, których nie da się wyrazić słowami, Bóg nas nie zignoruje, jeśli nasze serca są szczere. Modlitwa jest oddechem nowego życia. W prośbach przyjmujemy miłosierdzie, a w uwielbieniu oddajemy Bogu chwałę. Jest zarazem oznaką duchowego życia i tym, co je podtrzymuje. Niektórzy rozumieją te słowa jako „gdy z trudem łapałem oddech”, jakby prorok mówił: „Gdy byłem bliski śmierci i myślałem, że wydaję ostatnie tchnienie, dostrzegłeś moje cierpienie”.

Bóg przyszedł do nich także z pomocą i uciszył ich lęk (Księga Lamentacji 3:57). „Zbliżyłeś się w dniu, gdy Cię wzywałem”. Życzliwie zapewnił ich o swojej obecności, tak że mogli dostrzec, iż jest blisko, choć wcześniej sądzili, że jest daleko. Gdy wypełniamy nasze obowiązki i zbliżamy się do Boga, możemy przez wiarę dostrzec, że On zbliża się do nas w swoim miłosierdziu. Na tym jednak nie koniec. Bóg powiedział: „Nie bój się”. Te słowa rozbrzmiewały w głosie proroków, którzy wzywali lud, by się nie lękał (Księga Izajasza 41:10, Księga Izajasza 41:13, Księga Izajasza 41:14). Słowa te wyrażały też Bożą opatrzność, która powstrzymywała to, czego się obawiali, oraz Jego łaskę, która przez świadectwo Ducha uspokajała ich serca i przypominała im, że nawet w trudnych chwilach nadal należą do Boga.

Bóg już zaczął działać w ich obronie (Księga Lamentacji 3:58). „Panie, obroniłeś sprawę mojego życia”. Innymi słowy, Bóg ocalił jego życie: wyrwał go z rąk tych, którzy chcieli go zgładzić, i uratował, gdy groziło mu pochłonięcie przez śmierć. Zamiast zagłady dał mu życie. To wcześniejsze ocalenie pozwala ufać, że Bóg nadal będzie im pomagał. Ten, który ocalił życie od śmierci, uchroni też ich kroki przed upadkiem i nadal będzie stawał w ich obronie.

Po drugie, prorok dodaje sobie otuchy, odwołując się do Bożej sprawiedliwości, a w tym celu także do Jego pełnej wiedzy o wszystkim. Najpierw przywołuje Bożą znajomość faktów, zwłaszcza okrucieństwa i złej woli jego wrogów (Księga Lamentacji 3:59). „Panie, widziałeś moją krzywdę”. Nie zrobił nic złego, a jednak sam bardzo cierpiał. Bóg, który wie wszystko, znał również ich złośliwość. Widział, jak chcieli się zemścić, jak gdyby odpłacali za wielką krzywdę. Pamiętajmy ku przestrodze, że Bóg widzi każdą mściwą myśl, którą żywimy wobec innych, dlatego nie wolno nam ich pielęgnować. Widzi też każdą mściwą myśl, którą inni bez powodu żywią wobec nas, więc nie musimy się ich lękać. Możemy powierzyć Bogu naszą ochronę.

Bóg widział także ich plany, które miały go skrzywdzić (Księga Lamentacji 3:60). Widział wszystkie ich knowania i zamysły przeciwko niemu, a ponadto słyszał o nich wszystkich (Księga Lamentacji 3:61). Niezależnie od tego, czy ich zło wyrażało się w słowach, czy w czynach, Bóg o nim wiedział. Nawet jeśli skutków ich knowań nie było jeszcze widać ani słychać, Bóg znał ich zamiary. Ukryte plany wrogów Kościoła są w pełni znane Bogu Kościoła. Niczego nie mogą przed Nim ukryć.

Bóg słyszał także obelgi i kłamstwa, które o nim rozpowszechniali, oraz wszystkie okrutne słowa, które wypowiadali. Słyszał zniewagi, fałszywe oskarżenia, obelżywe przezwiska i wszystkie próby przedstawienia go jako kogoś odrażającego i godnego pogardy. Słyszał drwiny tych, którzy występowali przeciwko niemu. Powtarzali je bez końca: rano i wieczorem, przy każdym posiłku i w każdym towarzystwie, jakby jego nieszczęście było ich nieustanną rozrywką. Śmiali się z jego cierpienia, tak jak Filistyni szydzili z Samsona. Jerozolima stała się przedmiotem ich kpin, tematem pieśni, którą wciąż na nowo śpiewali. Być może mieli jakąś melodię, sztukę albo publiczne widowisko zatytułowane „Zagłada Jerozolimy”, które samo w sobie było tragiczne, lecz cieszyło tych, którzy życzyli temu świętemu miastu zła. Bóg pewnego dnia pociągnie grzeszników do odpowiedzialności za każde ostre słowo wypowiedziane przeciwko Niemu i Jego ludowi (List Judy 1:15).

Następnie prorok odwołuje się do Bożego sądu w tej sprawie: „Panie, widziałeś moją krzywdę. Nie potrzeba już żadnych dowodów ani nikogo, kto przedstawiłby tę sprawę. Widzisz wszystko jasno, więc powierzam ją Tobie. Osądź moją sprawę” (Księga Lamentacji 3:59). Niech spotka ich to, na co zasłużyli, zgodnie z dziełami ich rąk (Księga Lamentacji 3:64).

Niech zostaną potraktowani tak, jak sami nas potraktowali. Niech Twoja ręka zwróci się przeciwko nim, tak jak ich ręka zwróciła się przeciwko nam. Przysporzyli nam wiele cierpienia, więc teraz, Panie, napełnij ich smutkiem serca — albo, jak niektórzy odczytują te słowa, zamętem umysłu. Niech z każdej strony otoczą ich groźby i utrapienia, tak że nie dostrzegą drogi wyjścia. Inni rozumieją te słowa jako prośbę o rozpacz, która doprowadzi ich do beznadziei i sprawi, że poddadzą się, uznając swoją klęskę.

Bóg potrafi zmącić umysł temu, kto wydaje się najbystrzejszy, i złamać serce, które wydaje się najmocniejsze. „Niech spotka ich to, co zapowiadają groźby: niech spadnie na nich Twoje przekleństwo”. Innymi słowy, niech dosięgną ich wszystkie ostrzeżenia zawarte w Bożym słowie przeciwko wrogom Jego ludu (Księga Lamentacji 3:65). Sami obrzucali nas przekleństwami, niech więc spadnie na nich Twoje przekleństwo. Ich przekleństwa były bezpodstawne, dlatego nie odniosą skutku. Twoje przekleństwo jest sprawiedliwe i spełni się. Ci, których Ty przeklinasz, są rzeczywiście przeklęci.

Niech przekleństwo się spełni, jak czytamy dalej (Księga Lamentacji 3:66). Ścigaj ich i zgładź w gniewie, tak jak oni ścigali i niszczyli nas w swoim gniewie. Zgładź ich spod niebios Pana, tak by nie korzystali ze światła i wpływu niebios. Niech ich zagłada będzie tak widoczna, by każdy, kto ją zobaczy, powiedział: „To zagłada zesłana przez Wszechmocnego”, który zasiada w niebie i śmieje się z wrogów (Księga Psalmów 2:4), oraz wyznał, że niebo sprawuje władzę (Księga Daniela 4:26).

To, co mówi się o bożkach, dotyczy tu także tych, którzy im służą: oni również staną się do nich podobni i zginą spod tych niebios (Księga Jeremiasza 10:11). Zostaną pozbawieni nie tylko radości niewidzialnego nieba, lecz także pociechy, jaką dają te widzialne niebiosa, które należą do Pana (Księga Psalmów 115:16). Ci, którzy buntują się przeciwko Bogu, nie są godni, by objął ich swoją opieką.