Księga Sędziów 8:4 – znaczenie i zastosowanie

W tych wersetach widzimy Gedeona jako odważnego dowódcę, który rusza w pościg za Midianitami i dopełnia zwycięstwa. Zadał wcześniej wrogowi potężny cios: w bitwie poległo sto dwadzieścia tysięcy zbrojnych (Księga Sędziów 8:10). Midianiccy królowie Zebach i Salmunna byli lepiej przygotowani do ucieczki niż pozostali. Z piętnastoma tysiącami ludzi przeprawili się przez Jordan, zanim Efraimici zdołali zabezpieczyć brody. Kierowali się z powrotem do swojej ziemi, ale Gedeon nie zamierzał spocząć, dopóki w pełni nie wykona powierzonej mu przez Boga misji ocalenia Izraela.

Jego determinacja budzi podziw. Zabrał ze sobą tylko trzystu ludzi, tych samych, których Bóg obiecał użyć do ocalenia Izraela (Księga Sędziów 7:7), a Gedeon zaufał tej obietnicy. Więcej spodziewał się po trzystu ludziach wspartych Bożym słowem niż po wielkiej armii polegającej wyłącznie na ludzkiej odwadze. Byli wyczerpani, a mimo to nadal ścigali wroga. Taki bywa los prawdziwych chrześcijan w duchowej walce: słabną, ale nie przestają wytrwale iść naprzód.

Gedeon nie ustawał również wtedy, gdy zniechęcali go rodacy. Jeśli ci, którzy powinni wspierać nas w wypełnianiu obowiązków, stają się przeszkodą, nie możemy pozwolić, by nas to odwiodło od wypełniania obowiązków. Ci, którzy nie potrafią cenić Bożej aprobaty, nie potrafią też zlekceważyć ludzkich drwin i pogardy. Gedeon odbył również długi marsz przez okolice zamieszkane przez ludzi żyjących w namiotach (Księga Sędziów 8:11). Być może spodziewał się tam większej życzliwości niż w Sukot i Penuel, a może wybrał tę drogę, by jego nadejście było mniej przewidywalne. Nie szczędził wysiłku, by dokończyć zwycięską wyprawę. Atutem było to, że trzystu jego ludzi potrafiło znosić głód, pragnienie i trudy drogi. Wygląda na to, że zaatakował nocą, tak jak wcześniej, kiedy wrogowie czuli się bezpiecznie. Bezpieczeństwo, które odczuwają grzesznicy, często prowadzi ich do zguby, a niebezpieczeństwo jest najbardziej śmiertelne wtedy, gdy najmniej się go obawiamy.

Sukces Gedeona był mocną zachętą dla wszystkich, którzy wytrwale trudzą się w słusznej sprawie. Rozgromił wojsko (Księga Sędziów 8:11) i pojmał obu królów (Księga Sędziów 8:12). Lęk, który napełnia bezbożnych, w końcu ich dosięgnie. Ci, którzy sądzą, że umkną przed mieczem Pana i Gedeona, sami wpadają w jego ostrze. Jeśli unikną żelaznej broni, przeszyje ich stalowy łuk, bo zło nie przestaje ścigać grzeszników.

Widzimy też Gedeona jako sprawiedliwego sędziego, który upomniał upartych Izraelitów z Sukot i Penuel, dwóch miast należących do plemienia Gada, po wschodniej stronie Jordanu. Ich grzech był poważny. Gedeon, mając przy sobie tylko mały oddział zmęczonych ludzi, ścigał wspólnego wroga, by dokończyć wyzwalanie Izraela. Najpierw dotarł do Sukot, a potem do Penuel. Prosił jedynie o jedzenie dla swoich ludzi, którzy z głodu byli bliscy omdlenia. Jego prośba była pokorna i pilna: poprosił, by dali jego ludziom, którzy za nim podążali, kilka bochenków chleba (Księga Sędziów 8:5).

Była to całkowicie słuszna prośba. Nie byli to zwykli, zmęczeni wędrowcy. Byli to wybrani, wierni ludzie, którzy cieszyli się Bożym uznaniem i wiele uczynili dla dobra Izraela (Apokalipsa św. Jana 17:14). Już wcześniej wiele przysłużyli się swojej ojczyźnie i nadal podejmowali trud. Byli zwycięzcami i mogli domagać się wsparcia. Walczyli w Bożych sprawach i w sprawach Izraela. Nic nie byłoby bardziej właściwe niż to, by ich bracia zaopatrzyli ich w najlepsze jedzenie, jakie mogli znaleźć w swoich miastach.

Przywódcy Sukot nie bali się Boga ani nie szanowali ludzi. Gardząc Bogiem, odrzucili słuszną prośbę człowieka, którego Bóg powołał, by ich ocalił. Naśmiewali się z niego, lekceważyli jego dotychczasowe zwycięstwa, wątpili w powodzenie jego obecnej wyprawy i robili, co mogli, by osłabić jego zapał do walki. Gotowi byli wierzyć, że pozostali przy życiu Midianici, których wojska przeszły przez ich ziemię, pokonają Gedeona. W istocie pytali, czy Zebach i Salmunna są już w jego rękach, dając do zrozumienia, że nie są i nigdy się w nich nie znajdą.

Nie okazali też współczucia własnym braciom. Brakowało im miłości tak samo jak wiary. Nie chcieli dać choćby odrobiny chleba ludziom bliskim załamania. Trudno ich było nazwać przywódcami czy Izraelitami. Nie byli godni żadnego z tych mian: okazali się ludźmi podłymi i zepsutymi. Zachowywali się tak, jakby czcili Baala albo sprzymierzyli się z Midianitami. Mieszkańcy Penuel odpowiedzieli na tę samą prośbę tak samo, rzucając tym samym wyzwanie mieczowi Pana i Gedeona (Księga Sędziów 8:8).

Zapowiedź kary, którą Gedeon skierował do nich, była całkowicie słuszna. Nie uderzył na nich od razu, bo nie chciał tracić czasu, gdy ścigał uciekającego wroga. Nie chciał też sprawiać wrażenia człowieka, który działa w gniewie i pochopnie. Chciał, by ich upokorzenie było większe, kiedy wróci po dokonaniu tego, co uznali za niemożliwe. Powiedział im jednak jasno, jak z nimi postąpi (Księga Sędziów 8:7, 8:9), okazując tym samym ufność, że Bóg da mu zwycięstwo. Gdyby mieli choć odrobinę rozsądku i dobrej woli, mogliby się opamiętać, ukorzyć i spróbować naprawić wyrządzoną krzywdę, wysyłając mu pomoc i zaopatrzenie. Gedeon z pewnością by im wtedy przebaczył. Bóg ostrzega grzeszników i daje im czas na opamiętanie, aby mogli uciec przed nadchodzącym gniewem.

Kiedy zlekceważyli to ostrzeżenie, spotkała ich kara surowa, ale w pełni sprawiedliwa. Najpierw za przykład posłużyli przywódcy Sukot. Gedeon zebrał o nich informacje, w tym liczbę najważniejszych ludzi, siedemdziesięciu siedmiu, ich imiona i miejsca zamieszkania, a wszystko to zapisano dla niego (Księga Sędziów 8:14). Potem, ku ich wielkiemu zaskoczeniu, gdy sądzili, że Gedeon ledwie dogonił Midianitów, wrócił jako zwycięzca.

Trzystu ludzi Gedeona stało się narzędziami Bożego sądu. Pojmali przywódców i przyprowadzili ich do Gedeona, który mógł teraz pokazać im swoich jeńców zakutych w kajdany. To właśnie ci ludzie uznali Gedeona za zbyt słabego do wykonania zadania i odmówili mu pomocy w pościgu za Midianitami (Księga Sędziów 8:15).

Gedeon ukarał mieszkańców Sukot cierniami i ostami, choć wygląda na to, że nie uśmiercił ich. W jakiś sposób zranił ich ciała, być może chłostał ich albo kazał im przejść przez ciernie i osty. One rozdarły jego ciało, a teraz oni otrzymali karę, która odpowiadała ich postępowaniu. Ci, którzy nie okazują miłosierdzia, nie powinni oczekiwać, że sami je otrzymają.

Być może Gedeon korygował również ich pychę. Prawdopodobnie byli to ludzie delikatni i przyzwyczajeni do wygód, którzy gardzili Gedeonem i jego oddziałem, bo ci byli zahartowani w trudach i walce. Gedeon upokorzył ich więc za ich wyniosłość. Celem tej kary nie było jednak zniszczenie, lecz ostrzeżenie i skorygowanie ich postępowania, aby stali się mądrzejsi i lepsi.

W ten sposób pouczył mieszkańców Sukot za pomocą cierni i ostów (Księga Sędziów 8:16). Kara miała pomóc im dostrzec własną głupotę, poznać Boga i swoje obowiązki oraz zrozumieć, kim jest Gedeon, którego nie chcieli uznać mimo powodzenia, jakiego Bóg mu udzielił. Wielu ludzi uczy się przez bolesne doświadczenia, choć w inny sposób nie chcieliby słuchać. Bóg daje mądrość przez karcenie i napomnienie, a kara może otworzyć uszy na pouczenie.

Nawet nasz Pan Jezus, choć był Synem, nauczył się posłuszeństwa przez to, co wycierpiał (List do Hebrajczyków 5:8). Dlatego każdą dotkliwą próbę, każdy bolesny cierń, a zwłaszcza każdą długotrwałą słabość naszego ciała, warto rozumieć w ten sposób: Bóg chce nas przez to czegoś nauczyć. Właściwą odpowiedzią jest zastanowić się, jakiej lekcji Bóg chce nas nauczyć.

Potem przyszła kolej na karę dla mieszkańców Penuel. Wygląda na to, że Gedeon potraktował ich surowiej, i zapewne miał ku temu dobry powód (Księga Sędziów 8:17). Zburzył ich wieżę, z której byli dumni i w której pokładali nadzieję na bezpieczeństwo. Być może szydzili z Gedeona i mówili mu, by schronił się w niej, zamiast ścigać Midianitów. Jednak to, z czego ludzie czynią powód do dumy, Bóg może obrócić w ich hańbę.

Zabił też mężczyzn z miasta, choć prawdopodobnie nie wszystkich. Być może oszczędził starszych i przywódców, a uśmiercił tylko tych, którzy go znieważyli. Uderzył w najbardziej zuchwałych i obraźliwych ludzi: częściowo po to, by ich ukarać, a częściowo ku przestrodze dla pozostałych. W ten sposób pouczył mieszkańców Penuel.