Księga Sędziów 16:4 – znaczenie i zastosowanie

Przysłowie „Kto się sparzył, ten na zimne dmucha” dobrze pasuje do Samsona. Już nieraz jego miłość do kobiet wpędzała go w wielkie niebezpieczeństwo, a jednak nie wyciągnął z tego żadnej nauki. Miał więcej siły niż zwykły człowiek, lecz mniej rozumu niż dziecko, i tym razem zapłacił za to bardzo wysoką cenę.

Wydaje się, że Salomon miał na myśli przede wszystkim Samsona, gdy ostrzegał przed grzechem seksualnym. O złej kobiecie mówi: „Wielu jest przez nią rannych, a wielu silnych zostało przez nią zabitych” (Księga Przysłów 7:26). Mówi też, że cudzołożnica czyha na cenne życie (Księga Przysłów 6:26). Kobieta, która zgubiła Samsona, nosiła imię Dalila. To imię budzi niesławę i pasuje do kogoś, kto słodkimi słowami i kłamstwami krzywdzi i rujnuje tych, którym wydaje się, że spotykają się z życzliwością.

Najpierw widzimy uczucie Samsona do Dalili: kochał ją (Księga Sędziów 16:4). Niektórzy sądzą, że była jego żoną, ale gdyby tak było, zapewne zabrałby ją do swojego domu. Inni przypuszczają, że starał się o jej rękę, jednak wiele wskazuje na to, że była to grzeszna miłość i że żył z nią w grzechu seksualnym. Nie wiemy na pewno, czy była Izraelitką, czy Filistynką. Jeśli była Izraelitką, co wydaje się mało prawdopodobne, miała serce Filistynki.

Po drugie, filistyńscy władcy porozumieli się z Dalilą, by zdradziła Samsona (Księga Sędziów 16:5). Powiedzieli jej, że chcą go upokorzyć albo osłabić. Nie zamierzali od razu zrobić mu krzywdy, lecz tylko uniemożliwić mu krzywdzenie ich. Wygląda na to, że dość skrupulatnie dotrzymali obietnicy: nawet gdy później mieli go w swojej mocy, nie zabili go od razu. Chcieli poznać źródło jego niezwykłej siły i dowiedzieć się, jak można go związać. Być może sądzili, że nosi jakiś amulet albo zna magiczny sposób, który daje mu siłę, i wierzyli, że jeśli go odkryją, będą mogli go kontrolować. Zdążyli już poznać jego słaby punkt i mieli nadzieję, że Dalila wydobędzie z niego jego tajemnicę. Obiecali jej po 1100 srebrników od każdego z władców, czyli łącznie 5500 — ogromną sumę, wartą ponad 1000 funtów szterlingów. Przekupiono ją, by zdradziła człowieka, którego rzekomo kochała. Jak straszliwym źródłem zła jest miłość do pieniędzy! Naszego Pana Jezusa także zdradził ktoś, kogo nazywał przyjacielem — i to pocałunkiem, dla pieniędzy. Nie dziwi więc, że ktoś taki jak Dalila, nieczysta i niemoralna, okazuje się też nieuczciwy.

Po trzecie, Samson długo zwodził Dalilę i strzegł swojej tajemnicy. Wciąż pytała, skąd bierze się jego wielka siła i jak można go związać oraz pokonać (Księga Sędziów 16:6). Udawała, że chce jedynie zaspokoić ciekawość, i sprawiała wrażenie, jakby sądziła, że nikt nie zdoła go związać inaczej niż za pomocą jej uroku. Gdy naciskała, najpierw powiedział, że można go związać siedmioma świeżymi cięciwami, czyli zielonymi sznurami (Księga Sędziów 16:7). Wypróbowano ten sposób, ale bez skutku, bo zerwał sznury tak łatwo, jak ogień przepala nić (Księga Sędziów 16:9). Kiedy nadal go nagabywała, powiedział, że można go związać nowymi linami (Księga Sędziów 16:10–11). I ta próba się nie powiodła, bo liny pękły na jego ramionach jak nić (Księga Sędziów 16:12). Gdy wciąż go namawiała i zarzucała mu, że tak długo ją zwodzi, powiedział, że wiele się zmieni, jeśli wplecie jego siedem kosmyków włosów w tkaninę (Księga Sędziów 16:13). Było to bliższe prawdy niż wszystko, co powiedział wcześniej, ale nadal nie wyjawiało całej tajemnicy. Nawet wtedy ujawniła się jego siła: wyrwał kołek krosna wraz z tkaniną.

Trudno powiedzieć, co w tych wszystkich próbach było bardziej wstrząsające: słabość Samsona czy niegodziwość Dalili. Jej nieustanny nacisk był okrutny i nieuczciwy. Leżała przy nim, jakby go kochała, a jednocześnie planowała wydać go ludziom, którzy nienawidzili go aż do śmierci. Zachowanie Samsona było przy tym niewypowiedzianie nierozsądne. Wciąż rozmawiał z kobietą, o której wiedział, że próbuje go skrzywdzić. Nadal słuchał tak bezwstydnej prośby, choć widział, że w pokoju czyhają na niego ludzie. Nie odszedł od razu, by już nigdy nie wrócić. Zamiast tego znów do niej przyszedł i położył głowę na tych samych kolanach, które tak często stawały się miejscem niebezpieczeństwa — tam, gdzie już wcześniej usłyszał okrzyk: „Filistyni idą na ciebie, Samsonie!”. Trudno wyobrazić sobie człowieka tak zaślepionego w osądzie, ale grzech seksualny może odebrać człowiekowi rozum.

Niełatwo stwierdzić, co Samson miał na myśli, pozwalając jej tyle razy poddawać go próbie. Niektórzy sądzą, że sam nie wiedział na pewno, skąd bierze się jego siła. Wydaje się jednak, że wiedział, bo gdy w końcu wyjawił jej, co naprawdę go osłabi, tekst mówi, że otworzył przed nią całe serce. Być może sądził, że może się z nią drażnić i obrócić wszystko w żart albo zmylić czyhających ludzi i zrobić z nich głupców. Był jednak bardzo nierozsądny, że nie odszedł, gdy tylko stało się jasne, że nie może jej ufać.

W końcu wyjawił jej całą tajemnicę, a jeśli to wyznanie doprowadziło go do zguby, sam był sobie winien. Nie strzegł serca przed kimś, kto wyraźnie szukał sposobu, by go zniszczyć. Głupotą jest rozciągnąć sieć przed ptakiem i oczekiwać, że jej nie zauważy. Samson widział, jak zastawiają na niego sidła, a mimo to w nie wszedł. Gdyby wcześniej nie był zaślepiony, być może dostrzegłby zdradę, zanim Filistyni później odebrali mu wzrok. Imię Dalila oznacza „niszcząca” — i właśnie go zniszczyła.

Nie przestawała go dręczyć i w końcu go złamała. Powiedziała, że nie uwierzy, iż ją kocha, jeśli nie spełni jej prośby w tej sprawie (Księga Sędziów 16:15). Sens jej słów był taki: „Jak możesz mówić: «Kocham cię», skoro nie ufasz mi na tyle, by powierzyć mi to, co nosisz w sercu?”. Osobom głęboko zakochanym trudno znieść podważanie ich uczuć. Są gotowe zrobić niemal wszystko, byle nie uznano ich miłości za nieszczera.

Dalila, filistyńska kochanka Samsona, wykorzystała tę słabość. Jej zarzut opierał się na prawdzie, choć użyła jej w złym celu: miłość należy do tych, którym naprawdę oddaliśmy serce. Mówienie, że kogoś kochamy, gdy nasze serce nie jest przy tej osobie, to puste pochlebstwo. Jak możemy mówić, że kochamy brata, którego widzimy, albo Boga, którego nie widzimy, jeśli nasze serce nie jest przy Nim?

Dzień po dniu nie dawała mu spokoju. Samson stał się tak nieszczęśliwy, że nie zaznawał przy niej wytchnienia (Księga Sędziów 16:16). Dlaczego po prostu jej nie opuścił? Bo uwikłał się w uczucie, które w istocie było pożądaniem. Zaślepiło go i odebrało mu ostrożność. W końcu go przekonała, a on wyjawił jej wszystko, co nosił w sercu (Księga Sędziów 16:17).

Bóg dopuścił, by Samson popełnił ten nierozważny czyn, karząc go w ten sposób za oddanie się grzechowi seksualnemu. Anioł, który zapowiedział jego narodziny, nie wspomniał o jego wielkiej sile. Powiedział jedynie, że ma być nazirejczykiem, człowiekiem poświęconym Bogu, i że jego głowy nie ma dotknąć brzytwa (Księga Sędziów 13:5). Jego siła brała się z oddania Bogu, a przede wszystkim z potężnego działania w nim Ducha Bożego. W ten sposób jego siła — dana mu na mocy obietnicy, a nie wynikająca z jego natury — wskazywała na duchową moc, którą otrzymują wierzący (List do Kolosan 1:11, List do Kolosan 1:29).

Znak jego szczególnego powołania był zarazem znakiem jego siły. Wiedział, że jeśli utraci ten znak, utraci także siłę. Mógłby powiedzieć: „Jeśli zostanę ogolony, przestanę być nazirejczykiem, a wtedy stracę siłę”. To, że jego siła fizyczna była związana z włosami, które same z siebie nie mogły dać mu mocy, uczy nas cenić ustanowione przez Boga środki. Powinniśmy oczekiwać Jego łaski i trwałej pomocy, korzystając ze środków, które nam dał: Słowa, sakramentów i modlitwy. W tych kruchych ciałach Bóg umieszcza ten skarb.