Księga Sędziów 14:10 – znaczenie i zastosowanie

Oto historia uczty weselnej Samsona i kłopotów z Filistynami, które się podczas niej zaczęły. Samson postąpił zgodnie z miejscowym zwyczajem i urządził wesele trwające siedem dni (Księga Sędziów 14:10). Choć był nazirejczykiem, człowiekiem poświęconym Bogu i związanym szczególnymi ślubami, nie próbował wyróżniać się w takiej sprawie. Postąpił tak, jak zwykle postępowali przy tej okazji inni młodzieńcy.

Prawdziwa religijność nie polega na sprzeciwianiu się nieszkodliwym zwyczajom panującym w miejscu, w którym żyjemy. Szkodzi jej natomiast, gdy ludzie podający się za jej wyznawców sprawiają, że inni uważają ich za skąpych, nieśmiałych lub ponurych. Dobry człowiek powinien starać się być, w najlepszym tego słowa znaczeniu, dobrym towarzyszem. Samson nie miał odrzucać niewinnych obyczajów towarzyskich, lecz unikać grzechu.

Krewni jego żony okazali zwyczajny szacunek dla takiej uroczystości i przyprowadzili trzydziestu młodzieńców, którzy mieli dotrzymywać mu towarzystwa podczas uczty i pełnić rolę jego drużbów (Księga Sędziów 14:11). Gdy go zobaczyli, mogli podziwiać jego urodę i szlachetną postawę, ale bardziej prawdopodobne, że zwrócili uwagę na jego siłę i imponujący wygląd. Przyprowadzili tych mężczyzn, by go uhonorować, choć być może tak naprawdę mieli go pilnować albo szpiegować. Filistyni już wcześniej byli podejrzliwi, a staliby się jeszcze bardziej nieufni, gdyby wiedzieli o zwycięstwie Samsona nad lwem, które starannie utrzymywał w tajemnicy. Filistyni często okazywali życzliwość, mając w tym ukryty zamiar wyrządzenia komuś krzywdy.

Aby zabawić gości, Samson zadał im zagadkę i zaproponował zakład: mieli ją rozwiązać w ciągu siedmiu dni (Księga Sędziów 14:12–14). Wygląda na to, że w tamtych czasach przyjaciele, spotykając się, często umilali sobie czas niewinnymi żartami i rozmową. Nie spędzali całego czasu na jedzeniu i piciu ani na rozrywkach takich jak muzyka, taniec czy widowiska, lecz zadawali sobie pytania i zagadki, by sprawdzać i rozwijać umysł. To stosowne zajęcie dla ludzi myślących, którzy cenią rozum.

Zagadka Samsona wynikała z jego własnego doświadczenia: „Z tego, co pożera, wyszło pożywienie, a z tego, co silne, słodycz”. Drapieżne zwierzęta zwykle nie dostarczają ludziom pożywienia, a jednak pokarm pochodził od tego, który pożerał. Podobnie silne za życia stworzenia często stają się odrażające po śmierci, a jednak z tego, co silne, pojawiła się słodycz. Gdyby tylko zastanowili się uważnie, które zwierzę jest najsilniejsze, a który pokarm najsłodszy, mogliby rozwiązać zagadkę. Lwy i miód nie były im nieznane, a odpowiedź naprowadziłaby ich na historię, która się za nią kryła.

Zagadkę tę można też odnieść do wielu sposobów, w jakie Bóg działa przez opatrzność i łaskę. Opatrzność oznacza mądre panowanie Boga nad wydarzeniami. Gdy Bóg wyprowadza dobro ze zła dla swojego Kościoła i swojego ludu, gdy to, co zdawało się prowadzić do ich zguby, staje się dla nich korzyścią, gdy ich wrogowie stają się dla nich użyteczni, a ludzki gniew ostatecznie przynosi Bogu chwałę, wtedy z tego, co silne, rodzi się słodycz, a z tego, co pożera, pożywienie. Zobacz (List do Filipian 1:12).

Zakład był poważniejszy dla Samsona niż dla trzydziestu mężczyzn, bo on był jeden, a ich było trzydziestu. Nie było to zdanie się na opatrzność Boga ani na ślepy los, jak przy rzucie kostką czy grze w karty. Była to próba ich bystrości, a nagrodą miało być jedynie uznanie za mądrość, zaś przegraną — wstyd z powodu braku rozsądku.

Gdy trzydziestu mężczyznom nie udało się samodzielnie rozwiązać zagadki, zaczęli naciskać na żonę Samsona, by wydobyła od niego odpowiedź (Księga Sędziów 14:15). Dziwne, że nikt z nich nie dostrzegł tak oczywistej odpowiedzi. Może brakowało im bystrości, a może właśnie wtedy coś szczególnie zaćmiło ich umysły. Cóż jest słodsze od miodu i cóż silniejsze od lwa? Zachowali się barbarzyńsko: zagrozili, że spalą ją i dom jej ojca, jeśli nie nakłoni Samsona do wyjawienia odpowiedzi.

Nic nie mogło być bardziej okrutne. Już samo zamienienie żartu w poważną sprawę było złe, a hańbą dla tych mężczyzn było posuwanie się tak daleko, zamiast przyznać się do błędu i przegrać niewielki zakład. Nawet gdyby poznali odpowiedź tylko dlatego, że wymusili ją na Samsonie, nie ocaliłoby to ich honoru. Co gorsza, próbowali nakłonić żonę Samsona do zdradzenia własnego męża, jakby odtąd to oni mieli być dla niej najważniejsi. Najgorsza była jednak groźba spalenia jej i jej krewnych tylko dlatego, że obawiali się utraty wartości jednej koszuli i kompletu ubrań.

Nie należy zawierać zakładów, jeśli nie potrafi się spokojnie i godnie pogodzić z przegraną.

Samson, który zadał zagadkę, przyznaje teraz, że mężczyźni wygrali zakład. Miał dobry powód, by im się przeciwstawić, bo nie przedstawili zagadki w sposób uzgodniony (Księga Sędziów 14:12), ale postanawia nie mówić już o tym więcej. Zamiast tego mówi: „Gdybyście nie orali moją jałówką”, to znaczy: gdybyście nie wykorzystali mojej żony, by zdobyć odpowiedź, nigdy nie poznalibyście rozwiązania. Szatan, kusząc nas, nie mógłby wyrządzić nam takiej szkody, gdyby nie wykorzystywał słabości naszej grzesznej natury.

Samson wypłaca Filistynom wygraną łupami zabranymi innym Filistynom, jak opisano w Księdze Sędziów 14:19. Wykorzystuje tę okazję, by wystąpić przeciwko nim. Udaje się do Aszkelonu, jednego z ich miast, gdzie prawdopodobnie odbywała się publiczna uroczystość. Zabija tam trzydziestu mężczyzn i zabiera ich ubrania. Daje je tym, którzy wyjaśnili zagadkę, tak że ostatecznie to Filistyni ponoszą prawdziwą stratę. Jedno ludzkie życie jest warte więcej niż wiele pięknych ubrań, a ciało ma większą wartość niż odzienie. Duch Pana zstąpił na Samsona, zarówno by upoważnić go do tego czynu, jak i dać mu potrzebną siłę.

Te wydarzenia pomagają też Samsonowi odsunąć się od nowych więzi. Widzi, jak potraktowali go towarzysze i jak zdradziła go żona, więc ogarnia go gniew (Księga Sędziów 14:19). Lepiej gniewać się na Filistynów, niż ich kochać, bo zbliżenie się do nich naraża nas na to, że nas usidlą. Po tym złym potraktowaniu Samson wraca do domu ojca. Dobrze by było, gdyby nieżyczliwość i rozczarowania, których doświadczamy w świecie, skłaniały nas do powrotu z wiarą i modlitwą do domu naszego Ojca w niebie, gdzie możemy odpocząć.

Gdy tylko Samson odchodzi, jego żona zostaje oddana innemu mężczyźnie (Księga Sędziów 14:20). Zamiast prosić o przebaczenie za wyrządzone zło, szybko wychodzi za mężczyznę, który był głównym gościem, przyjacielem pana młodego i być może kimś, kogo darzyła zbytnią przychylnością. Była zbyt skłonna mu dogodzić, gdy nakłoniła męża do wyjawienia zagadki. Pokazuje to, jak mało możemy ufać ludziom, bo nawet ci, których traktujemy jak przyjaciół, mogą okazać się naszymi wrogami.