Księga Sędziów 10:1 – znaczenie i zastosowanie

Spokojne czasy często najtrudniej opisać, bo dają najmniej różnorodnego materiału. Tak było za dni dwóch sędziów: Toli i Jaira. Zajmują niewiele miejsca w historii, ale nie znaczy to, że byli nieważni. Bez wątpienia Bóg powołał ich obu, by służyli swojemu ludowi jako sędziowie, w przeciwieństwie do Abimeleka, który sam sięgnął po władzę królewską i przywłaszczył sobie zaszczyty.

O Toli czytamy, że po Abimeleku wystąpił, aby ratować Izraela (Księga Sędziów 10:1). Abimelek sprowadził na Izraelitów grzech swoim niegodziwym postępowaniem, niepokoił ich niespokojną ambicją i naraził na ataki wrogów z zewnątrz. Wtedy Bóg wzbudził tego dobrego człowieka, by naprawił wyrządzone szkody. Tola podjął działania, by położyć kres nadużyciom i bałwochwalstwu, uspokoić niepokoje oraz uleczyć rany, jakie rządy Abimeleka zadały narodowi. W ten sposób ocalił Izraelitów przed nimi samymi i ochronił przed wrogami.

Tola pochodził z pokolenia Issachara, o którym mówiono, że chętnie służy i ugina ramię, by dźwigać ciężary (Księga Rodzaju 49:14–15). A jednak właśnie z tego pokolenia wywodził się człowiek powołany do sprawowania władzy, bo ci, którzy się uniżają, będą wywyższeni. Nosił imię przodka ze swojego pokolenia. Tola był bowiem wymieniony jako pierwszy wśród synów Issachara (Księga Rodzaju 46:13; Księga Liczb 26:23). Jego imię znaczy „robak”, ale ponieważ nosił je także jego przodek, nie wstydził się go.

Choć Tola pochodził z pokolenia Issachara, po objęciu władzy zamieszkał na pogórzu efraimskim. Było to miejsce położone bardziej centralnie, więc ludowi łatwiej było przychodzić do niego po rozstrzygnięcia. Sądził Izraela przez dwadzieścia trzy lata (Księga Sędziów 10:2). Dbał o porządek w narodzie, choć nie zapisano niczego szczególnie pamiętnego o jego rządach.

Jair pochodził z Gileadu, podobnie jak jego następca Jefte. Obaj wywodzili się z połowy pokolenia Manassesa, która mieszkała na wschód od Jordanu. Mogło się wydawać, że są odłączeni od swoich braci, ale Bóg od czasu do czasu powierzał im zaszczyt przywództwa, zanim władza na stałe skupiła się w Judzie. W ten sposób okazywał szczególny szacunek tej części ludu, która nie cieszyła się nim w równym stopniu.

Jair również nosił imię sławnego człowieka z tego samego pokolenia, który za czasów Mojżesza brał udział w zajmowaniu tej ziemi (Księga Liczb 32:41; Księga Jozuego 13:30). Najbardziej wyróżniały Jaira zaszczyt i liczebność jego rodziny. Miał trzydziestu synów (Księga Sędziów 10:4). Zajmowali oni wysoką pozycję, bo jeździli na trzydziestu młodych osłach. Byli sędziami, którzy przemieszczali się po wyznaczonych sobie okręgach, by wymierzać sprawiedliwość. Później widzimy, że Samuel ustanowił swoich synów sędziami, choć nie zdołał uczynić z nich prawych ludzi (Pierwsza Księga Samuela 8:1–3).

Mieli też znaczny majątek: każdy z nich posiadał miasto należące do osad nazywanych Jawot-Jair, czyli „osady Jaira”. Nazywa się je miastami albo dlatego, że ci młodzi ludzie rozbudowali je i umocnili, albo dlatego, że byli z nich zadowoleni, jak gdyby były wielkimi miastami. Człowiek zadowolony z tego, co ma, może uważać nawet osady za miasta.