Księga Jozuego 7:1 – znaczenie i zastosowanie

Opowieść w tym rozdziale zaczyna się od słowa „lecz”. Pan był z Jozuem, a jego sława rozeszła się po całym kraju. Poprzedni rozdział nie pozostawiał wątpliwości, że Jozue będzie dalej postępował tak jak dotąd: będzie zwyciężał za zwycięstwem. Czynił to, co słuszne, i we wszystkim trzymał się Bożych wskazówek. Lecz Izraelici sprzeniewierzyli się Bogu i ściągnęli na siebie Jego gniew. Odtąd nie mogły im już pomóc ani imię Jozuego, ani jego sława, mądrość i odwaga. Gdy tracimy Bożą przychylność, tracimy też wsparcie przyjaciół, którzy nie mogą nam pomóc, jeśli nie ma z nami Boga.

Grzech Akana zostaje tu tylko ogólnie wspomniany; później usłyszymy o nim więcej z jego własnych ust (Księga Jozuego 7:1). Polegał na zabraniu tego, co było objęte klątwą, wbrew Bożemu nakazowi i pomimo ostrzeżenia (Księga Jozuego 6:18). W Jerychu Izraelitom nakazano nie oszczędzać nikogo ani nie zatrzymywać dla siebie żadnych skarbów. Nie czytamy o złamaniu pierwszego nakazu, bo nie oszczędzono tam nikogo. Złamano jednak drugi. Miłosierdzie ustąpiło miejsca Bożemu prawu, ale dopuszczono do głosu chciwość. Miłość do świata jest jak gorzki korzeń i należy do najtrudniejszych grzechów do wykorzenienia.

Z historii Akana wynika jednak, że spośród tysięcy Izraelitów tylko on dopuścił się tego grzechu. Gdyby winnych było więcej, z pewnością byśmy o tym usłyszeli. Zadziwia, że nie było ich więcej. Pokusa była silna. Łatwo było pomyśleć, jak szkoda, że tyle cennych rzeczy ma zostać spalonych, i zapytać: „Po co takie marnotrawstwo?”. W mieście zdobytym siłą każdy mógł sobie wmówić, że ma prawo do wszystkiego, co zdoła zagarnąć. Łatwo też było obiecać sobie, że nikt się nie dowie i nie będzie kary. Lecz dzięki Bożej łasce Izraelitów kształtowały Boże przykazania i ustanowienia, takie jak obrzezanie i Pascha, które niedawno otrzymali, a także Boże działania w ich życiu. Bali się więc Bożego nakazu i sądu, a posłuszni Bogu, dobrowolnie odmawiali sobie tego, czego pragnęli.

Choć zgrzeszył jeden człowiek, o Izraelitach mówi się, że dopuścili się występku, bo uczynił to jeden z nich, a wspólnota jeszcze go nie odłączyła ani nie odrzuciła. W tym sensie cały lud poniósł konsekwencje winy Akana, ponieważ sprowadziła ona nieszczęście na wspólnotę, do której należał. Powinno nas to ostrzec, byśmy sami wystrzegali się grzechu i nie kalali ani nie pogrążali wielu innych (List do Hebrajczyków 12:15). Powinno nas też przestrzec przed wiązaniem się z grzesznikami i udziałem w ich planach, bo możemy podzielić ich winę. Wielu przezornych właścicieli firm poniosło straty z powodu nieostrożnego wspólnika. Powinniśmy też czuwać nad sobą nawzajem i pomagać sobie w powstrzymywaniu grzechu, bo grzechy innych mogą również nas zranić.

Za ten grzech ucierpiał obóz Izraela. Gniew Pana zapłonął przeciw Izraelowi. Bóg dostrzegł występek, choć Izraelici go nie zauważyli, i podjął działania, by także oni go dostrzegli. Prędzej czy później ukryte grzechy wychodzą na jaw. Jeśli ludzie ich nie zbadają, zrobi to Bóg, a Jego poszukiwanie skłoni ich do własnych dociekań. Niejedna wspólnota ściąga na siebie winę i sąd, nie zdając sobie z tego sprawy, aż wybucha pożar. W tym przypadku stało się to szybko.

Jozue wysłał niewielki oddział, by zdobył kolejne miasto na ich drodze, Aj. Wysłano tylko trzy tysiące ludzi, bo zwiadowcy uznali, że miasto jest małe i nie potrzeba większej armii, by je zdobyć (Księga Jozuego 7:2–3). Być może okazała się w tym naganna pewność siebie, a raczej fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Może chodziło też o oszczędzenie wysiłku, bo nie chciano, by poszedł tam cały lud. Być może Izraelici mniej chętnie ruszali do walki, skoro nie pozwolono im zabrać łupów z Jerycha, a zwiadowcy chcieli im się przypodobać. Kiedy jednak zdobywano Jerycho, wszyscy musieli wykonać swoją część zadania, nawet jeśli polegała tylko na obchodzeniu miasta, choć mury miały runąć dzięki mocy Boga. Nie wróżyło dobrze, że Izrael Boga tak prędko zaczął się zastanawiać, jak uniknąć trudu. Nadal mamy zabiegać o własne zbawienie, choć to Bóg działa w nas.

Często źle się kończy lekceważenie przeciwnika. „Jest ich niewielu” — mówili zwiadowcy, lecz w tamtej chwili nawet ta niewielka liczba była dla Izraela zbyt wielka. Pamięć o tym, że zmagamy się z władcami i mocami, powinna skłaniać nas do większej czujności i gorliwości w chrześcijańskiej walce.

Oddział wysłany przez Jozuego został odparty już podczas pierwszego ataku i poniósł straty (Księga Jozuego 7:4–5). Izraelici uciekali przed ludźmi z Aj, ogarnięci dziwnym zniechęceniem. Ich przeciwnicy ruszyli na nich z większą siłą i determinacją, niż się spodziewali. Podczas odwrotu zginęło około trzydziestu sześciu ludzi. Wobec liczebności całej armii nie była to wielka strata, ale dla tych, którzy spodziewali się łatwego, taniego i pewnego zwycięstwa, był to wstrząs. Jak się okazało, dobrze, że wysłano tylko trzy tysiące ludzi. Gdyby ruszyła cała armia, nie potrafiłaby skuteczniej utrzymać pozycji, bo ciążyły na niej wina i Boży sąd. Dla tak licznego wojska porażka byłaby znacznie bardziej bolesna i hańbiąca.

Porażka była jednak wystarczająco dotkliwa. Po pierwsze, miała upokorzyć lud Boży i nauczyć go, by zawsze radował się z bojaźnią. Kto wkłada zbroję, niech się nie chełpi, jakby ją zdejmował. Po drugie, umocniła Kananejczyków i dodała im pewności siebie pomimo odczuwanego wcześniej lęku, tak że ich późniejsza zagłada miała być jeszcze straszniejsza. Po trzecie, ukazała niezadowolenie Boga z Izraela i wezwała lud do usunięcia starego zakwasu, czyli ukrytego grzechu spośród siebie. To ostatnie było głównym celem tej porażki.

Nieuporządkowany odwrót napełnił cały obóz Izraela strachem. Ludziom zabrakło odwagi nie tyle z powodu strat, ile z powodu zawiedzionych oczekiwań. Jozue zapewniał ich, że Bóg żywy z pewnością wypędzi przed nimi Kananejczyków (Księga Jozuego 3:10). Jak tę porażkę pogodzić z taką obietnicą? Każdemu, kto zastanawiał się nad tym uważnie, wydawała się znakiem Bożego niezadowolenia i zapowiedzią czegoś jeszcze gorszego. Nic dziwnego, że Izraelici byli tak wstrząśnięci. Jeśli Bóg zwraca się przeciw nim i walczy przeciwko nim, co się z nimi stanie? Prawdziwi Izraelici drżą, gdy Bóg się gniewa.