Księga Jozuego 2:19 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment powstaje w chwili napięcia. Wywiadowcy, których Rachab spuściła przez okno, ustalają z nią warunki bezpieczeństwa: „Jeżeli ktokolwiek wyjdzie z drzwi twojego domu, jego krew spadnie na jego głowę, a my będziemy niewinni. Kto jednak pozostanie z tobą w domu, jego krew spadnie na naszą głowę, jeżeli czyjaś ręka go dotknie.” W tych słowach wyczuwa się niepokój, bo za murami czeka zagrożenie, a ochrona zostaje związana z pozostaniem w jednym miejscu. Warto zauważyć, że obietnica dotyczy tych, którzy zostają w domu, przy którym uwiązano purpurowy sznur (Księga Jozuego 2:21), a nie tych, którzy wychodzą na zewnątrz. Tekst nie opisuje, jak przebiegały kolejne godziny ani czy ktoś się wahał. Można jednak wyobrazić sobie, że w domu przebywali ludzie zmęczeni, niespokojni i kuszeni, by wybiec. Ich wytrwanie nie było bierne, wymagało zaufania do znaku i do słów wypowiedzianych przez obcych. Najbardziej poruszające jest to, że bezpieczeństwo zostało tu osadzone w zwykłych drzwiach i w konkretnym znaku przy oknie. Gdy lęk podpowiada, by szukać wyjścia na własną rękę, ten werset pokazuje, że czasem ochrona przychodzi przez cierpliwe pozostanie w tym, co zostało wskazane. Czekanie bywa wtedy ciche, ale nie jest puste.

W Księdze Jozuego 2:19 wywiadowcy określają granice odpowiedzialności wynikającej z przysięgi złożonej Rachab. Jeżeli ktoś opuści jej dom, sam odpowiada za swoje życie; jeśli natomiast pozostanie pod jej dachem, a zostanie skrzywdzony, wywiadowcy przyjmują odpowiedzialność za jego śmierć. To nie ogólna obietnica bezpieczeństwa dla każdego, lecz konkretne zobowiązanie związane z ratowaniem Rachab i jej rodziny. Ważne jest, że ochrona ma wyraźny warunek: rodzina ma zgromadzić się w domu, który wskazano w umowie. Werset 18 mówi też o purpurowym sznurze przy oknie jako znaku domu. Obietnica nie jest więc oderwana od ustalonych warunków ani od wzajemnej wierności. Werset 20 dodaje, że wywiadowcy będą wolni od przysięgi, jeśli Rachab zdradzi ich sprawę. Sformułowanie o krwi „na głowie” oznacza odpowiedzialność za śmierć, nie zaś samą obawę czy nieszczęście. W tym krótkim układzie widać powagę słowa: Rachab ma chronić gości, a oni zobowiązują się chronić tych, których obejmuje umowa. Tekst ukazuje ratunek jako konkretną obietnicę, której granice są jasno nazwane.

Ten werset wypowiadają izraelscy wywiadowcy do kobiety, która przyjęła ich w swoim domu. Najpierw mówią: „Jeżeli ktokolwiek wyjdzie z drzwi twojego domu, jego krew spadnie na jego głowę, a my będziemy niewinni”. Potem dodają: „Kto jednak pozostanie z tobą w domu, jego krew spadnie na naszą głowę, jeżeli czyjaś ręka go dotknie”. Warunki dotyczą więc tych, którzy przebywają w domu, a nie wszystkich ludzi w mieście. Kontekst pokazuje, skąd bierze się ta umowa. W Księdze Jozuego 2:18 wywiadowcy wiążą swoją obietnicę z konkretnym znakiem, czyli purpurowym sznurem w oknie, oraz ze zgromadzeniem rodziny w tym domu. Obietnica nie jest ogólnym gwarantem bezpieczeństwa. Jest zobowiązaniem związanym z określonym znakiem i określonym miejscem. Widać tu wyraźny podział odpowiedzialności. Kto wychodzi poza ten znak, ponosi skutki swojego kroku. Tekst nie mówi, co spotka tych, którzy wyszli, ani nie obiecuje, że nikt w domu nie dozna trudności. Wskazuje granicę i słowo, które ją wyznacza. Werset przypomina, że ochrona i odpowiedzialność idą w nim razem, a miejsce, które chroni, opiera się na wierności przyjętej umowie.

Wypowiedź wywiadowców w Księdze Jozuego 2:19 wyznacza granice przysięgi złożonej Rachab. Jej dom ma być schronieniem dla niej i rodziny, ale obietnica nie obejmuje tych, którzy wyjdą za jego próg. Za ich bezpieczeństwo wywiadowcy nie biorą odpowiedzialności; jeśli zaś ktoś skrzywdzi pozostających w środku, odpowiedzialność spadnie na nich. Próg domu staje się tu granicą wspólnej odpowiedzialności. Nie jest to ogólna obietnica, że wiara uchroni każdego przed krzywdą. To konkretne zobowiązanie, wypowiedziane w niebezpiecznej chwili i związane z warunkami opisanymi w tej rozmowie. W następnym wersecie pojawia się także warunek, by Rachab nie zdradziła sprawy wywiadowców. W tej scenie nadzieja nie odrywa się od odpowiedzialności. Rachab ma zgromadzić bliskich pod swoim dachem, a wywiadowcy przyjmują ciężar przysięgi wobec tych, którzy tam pozostaną. Dom nie usuwa zagrożenia za murami Jerycha; staje się miejscem, w którym dane słowo wiąże ludzi ze sobą. U podstaw tej obietnicy leży więc nie pewność łatwego ocalenia, lecz powaga zobowiązania i troska o powierzonych sobie ludzi.