Księga Jozuego 17:12 – znaczenie i zastosowanie

Ten krótki werset mówi o czymś niedokończonym. „Synowie Manassesa nie mogli jednak wziąć w posiadanie tych miast i dlatego Kananejczycy pozostali w tym kraju” (Księga Jozuego 17:12). Tekst nie wyjaśnia szczegółowo, dlaczego tak się stało, ale w dalszej części rozdziału pojawia się obawa przed żelaznymi rydwanami i wzmianka, że gdy Izraelici wzmocnili się, zmusili Kananejczyków do robót, lecz ich nie wypędzili. Dział został już wyznaczony, a mimo to codzienność pokazuje tylko częściowe posiadanie. Jest w tym coś bardzo ludzkiego. Pismo nie upiększa tej sytuacji. Nie kończy jej zwycięskim akordem i nie udaje, że wszystko przebiegło zgodnie z planem. Pokazuje granicę między tym, co już przyjęte, a tym, co wciąż czeka na zdobycie, i zostawia ją widoczną. To miejsce, w którym dobrze widać napięcie między obietnicą a jej pełnią, która jeszcze nie nadeszła. Werset nie mówi nic o karze ani o tym, że Bóg się odwrócił. Mówi o stanie rzeczy, który trwa. Dzięki temu staje się świadectwem, że Biblia zapisuje także to, co pozostaje niedokończone, a wierność nie zawsze oznacza pełnię od razu.

Werset 12 opisuje granicę między przydzieleniem ziemi a rzeczywistym objęciem jej w posiadanie. Potomkowie Manassesa otrzymali dział, obejmujący miasta i okoliczne tereny, lecz Kananejczycy nadal mieszkali w części tych miejsc. Tekst nie wyjaśnia tutaj, dlaczego Izraelici nie zdołali ich usunąć; nie należy więc dopisywać jednej pewnej przyczyny, na przykład braku wiary czy słabości wojskowej. Kluczowe jest to, że „posiadać” ziemię nie znaczyło automatycznie sprawować nad nią pełną kontrolę. W następnym wersecie czytamy, że gdy Izraelici stali się silniejsi, zmusili Kananejczyków do robót publicznych, ale ich nie wypędzili. Zmienił się zatem układ sił, lecz obecność dawnych mieszkańców nie ustała. To pokazuje różnicę między uzyskaniem przewagi a doprowadzeniem do końca tego, co zostało rozpoczęte. Fragment nie przedstawia tej sytuacji jako spełnienia wszystkich obietnic ani jako ostatecznej porażki. Relacjonuje niepełny rezultat podziału kraju, bez ukrywania napięcia między otrzymanym działem a trudnością jego zajęcia. Właśnie ta szczerość pomaga czytać opis historyczny bez zamieniania go w prostą opowieść o nieprzerwanym sukcesie.

Ten werset mówi krótko, lecz jego zdania są precyzyjne. Synowie Manassesa nie mogli „wziąć w posiadanie tych miast”, i właśnie dlatego Kananejczycy pozostali w tym kraju. Brak zwycięstwa nie skończył się jednym przegranym starciem. Jego skutek trwał dalej, bo mieszkańcy, których nie wypędzono, zostali na swoich miejscach. Tekst nie podaje wprost, co powstrzymało synów Manassesa. Księga Jozuego 17:16 pokazuje jednak lęk przed silniejszym przeciwnikiem, bo Kananejczycy mieli żelazne rydwany. Strach przed przeszkodą potrafi zmniejszyć odwagę, zanim ktokolwiek sprawdzi, czy przeszkoda jest aż tak wielka. Werset opisuje też zatrzymanie, a nie klęskę. Lud stanął w połowie drogi do pełnego posiadania ziemi, która została mu przydzielona. Między tym, co już otrzymane, a tym, co faktycznie zajęte, łatwo wkrada się zwłoka. Może ona z czasem zacząć wyglądać jak stan normalny. Księga Jozuego 17:13 dodaje, że Izraelici zmusili Kananejczyków do robót publicznych, ale ich nie wypędzili. Ich siła była już wystarczająca, by obciążyć innych pracą, lecz jeszcze nie na tyle, by dokończyć zadanie. Ten fragment pokazuje, że wierność zadaniu nie kończy się wraz z przydziałem, lecz trwa w działaniu.

„Synowie Manassesa nie mogli jednak wziąć w posiadanie tych miast i dlatego Kananejczycy pozostali w tym kraju”. W tym krótkim zdaniu zapisano granicę ludzkich możliwości: przydzielona ziemia nie stała się od razu ziemią w pełni zajętą. Obietnica i jej urzeczywistnienie nie są tu tym samym. Tekst nie ukrywa niedokończonego podboju ani nie przedstawia go jako zwycięstwa. W następnym wersecie mówi, że gdy Izraelici stali się silniejsi, Kananejczycy zostali zmuszeni do robót publicznych, lecz nie wypędzono ich. Pozostali więc w kraju, choć układ sił się zmienił. Biblia zachowuje tę niejednoznaczność bez dopisywania łatwego rozwiązania. Dla wiary może to być ważne świadectwo: historia ludu Bożego nie składa się z samych chwil spełnienia. Są w niej także granice, napięcia i sprawy pozostawione w stanie niepełnym. Nie należy z tego wyprowadzać obietnicy, że każda trudność zniknie z czasem ani że każde niedokończenie ma ukryty, łatwy do odczytania sens. Ten fragment pozostawia raczej uczciwy obraz drogi, na której dar ziemi nie oznaczał natychmiastowego posiadania wszystkiego. Nadzieja biblijna nie wymaga przemilczania tego, co pozostało nierozstrzygnięte.