Księga Jozuego 15:13 – znaczenie i zastosowanie

Autor chętnie wspomina Kaleba i oddaje mu cześć, ponieważ Kaleb oddawał cześć Bogu, całkowicie za Nim podążając. Tutaj Jozue ponownie przydziela mu góry Hebronu jako dziedzictwo (Księga Jozuego 15:13). Tekst mówi, że Hebron został mu przekazany.

Ten dar został przyznany zgodnie z poleceniem Pana danym Jozuemu. Kaleb miał mocne podstawy, by powołać się na obietnicę Boga, ale Jozue nie chciał działać na własną rękę, nawet dla dawnego przyjaciela. Bóg polecił bowiem, by ziemię podzielić przez losowanie. W niepewnych sprawach wielkim błogosławieństwem jest znać wolę Boga i jasno rozumieć, co należy zrobić.

Powiedziano też, że Hebron przypadł Judzie. Choć Kaleb otrzymał go, zanim losowano ziemię dla Judy, Bóg tak rozporządził losami, że miasto znalazło się w obrębie tego pokolenia. Było to życzliwe zrządzenie, dzięki któremu Kaleb nie został odłączony od swojego ludu ani otoczony przez inne pokolenia.

Po otrzymaniu Hebronu Kaleb dowiódł swojej odwagi. Wraz z tymi, którzy mu pomagali, wypędził trzech synów Anaka. W ten sposób potwierdził ufność, którą wcześniej okazał, wierząc, że Pan będzie z nim (Księga Jozuego 14:12). Tekst nie mówi, że zabił olbrzymów, lecz że ich wypędził, co sugeruje, że uciekli przed nim.

Ich wielki wzrost i siła nie dodawały im odwagi. Wyglądali jak lwy, ale serca mieli płochliwe jak zające. Bóg często działa w ten sposób: poniża dumnych i odbiera odwagę przywódcom (Księga Psalmów 76:12; Księga Hioba 12:24). Podobnie, jeśli przeciwstawimy się diabłu, ryczącemu lwu, niekoniecznie od razu upadnie, ale ucieknie.

Kaleb dodał też innym odwagi podczas zdobywania Debiru, o czym czytamy dalej. Jozue zdobył Debir już wcześniej, lecz Kananejczycy odbili miasto, gdy wojsko ruszyło dalej, i trzeba je było zdobyć ponownie. Po zdobyciu Hebronu, co służyło głównie jego własnej rodzinie, Kaleb ruszył na Debir dla dobra całego pokolenia. Powinniśmy się z tego uczyć, by nie troszczyć się wyłącznie o siebie, lecz działać dla dobra wspólnoty, do której należymy.

Dawna nazwa miasta brzmiała Kirjat-Sefer, czyli „miasto księgi”, a także Kirjat-Sanna. Niektórzy rozumieją tę drugą nazwę jako „miasto nauki” i sądzą, że było to kananejskie centrum studiów, podobne do Aten w Grecji. Mogły się tam znajdować kroniki, zapiski lub dawne pisma Kananejczyków. Jeśli tak było, Kaleb mógł chcieć, by Izraelici zdobyli miasto i zapoznali się z tym, co się w nim znajdowało.

Kaleb obiecał swoją córkę wraz z dobrym posagiem temu, kto zdobędzie miasto i poprowadzi do tego zadania wojsko. Później Saul złożył podobną obietnicę temu, kto zabije Goliata (Pierwsza Księga Samuela 17:25). Żaden z tych ojców nie zamierzał zmuszać córki do małżeństwa z kimś, kogo nie mogłaby pokochać. Obaj jednak ufali, że córki podporządkują się woli ojca.

Rodzina Kaleba była nie tylko szanowana i zamożna, lecz także pobożna. Sam Kaleb całkowicie podążał za Panem i prawdopodobnie uczył tego samego swoje dzieci. Dlatego takie małżeństwo byłoby dla młodego mężczyzny pożądane. Kaleb chciał przede wszystkim przysłużyć się swojemu ludowi przez zdobycie ważnego miasta. Chciał też wydać córkę za człowieka uczonego i dzielnego w boju, który doceniłby miasto ksiąg i dobrze służył swojemu ludowi.

Miasto zdobył dzielnie Otniel, bratanek Kaleba, o którym Kaleb prawdopodobnie myślał, składając tę obietnicę. Później Otniel został wybawcą i sędzią w Izraelu, pierwszym samodzielnym przywódcą po śmierci Jozuego. Dobrze jest, gdy młodzi wcześnie podejmują wielkie i szlachetne zadania. Dzięki temu mogą wyróżniać się służbą w młodości, a na starość cieszyć się szacunkiem.

Gdy wszyscy się zgodzili, Otniel poślubił Aksę, córkę Kaleba. Prawdopodobnie już ją kochał, a to dodatkowo zmobilizowało go do tak śmiałego czynu. Mogły mieć znaczenie także miłość do ojczyzny, nadzieja na zaszczyty i pragnienie zdobycia przychylności przywódców Izraela, lecz uczucie do Aksy dodało mu szczególnego zapału. Miłość jest mocna jak śmierć, a zazdrość nieubłagana jak grób.

Ponieważ autor pisze teraz o podziale ziemi, opowiada również o działce Aksy. Jej częścią było pole, cenne dlatego, że stanowiło dar związany z Bożą obietnicą, choć zdobywcy Kanaanu zyskali także wiele bogactw z łupów miast. Część ziemi Aksa otrzymała w darze od Kaleba, co było stosowne, skoro wyszła za mąż w obrębie swojego pokolenia i rodu, podobnie jak córki Selofchada. Kaleb dał jej ziemię na południu, a więc ziemię suchą, zapewne gorącą i łatwo wysychającą.

Aksa otrzymała więcej, gdy o to poprosiła. Chciała, by jej mąż poprosił o pole, prawdopodobnie konkretny kawałek dobrej ziemi należący do Kaleba, przylegający do południowej ziemi, którą dostała przy ślubie.

Aksa sądziła, że jej mąż będzie miał na względzie dobro jej ojca. Kaleb z pewnością bardzo się cieszył ze wspaniałego zwycięstwa. Jej mąż uznał jednak, że właściwiej będzie, jeśli poprosi sama, bo wtedy łatwiej jej będzie uzyskać to, o co zabiega. Zastosowała się do jego rady, choć była ona inna niż jej własne zdanie, i przeprowadziła sprawę bardzo umiejętnie.

Po pierwsze, wybrała odpowiedni moment: ojciec odprowadzał ją wtedy do domu jej męża. Radość z tego, że wydał córkę za tak dobrego mężczyznę, mogła skłonić go do życzliwego potraktowania jej prośby. Po drugie, zsiadła z osła, okazując ojcu szacunek. Nawet po ślubie nadal chciała go czcić. Schodząc, zapłakała lub westchnęła, jak oddają to Septuaginta i przekład łaciński. Okazała smutek i zaniepokojenie, żeby ojciec zapytał ją, czego potrzebuje.

Po trzecie, nazwała to błogosławieństwem, bo dar ten bardzo poprawiłby warunki w jej nowym domu. Wyszła za mąż nie tylko za zgodą ojca, lecz także z posłuszeństwa wobec jego polecenia, więc była pewna, że nie odmówi jej błogosławieństwa. Po czwarte, poprosiła tylko o wodę, bez której jej ziemia niewiele nadawałaby się pod uprawę czy na pastwisko. W rzeczywistości chodziło jej o pole ze źródłami. Prośba była skromna i rozsądna, a przez to szczególnie przekonująca.

Ziemia pozbawiona wody jest jak drzewo bez soków albo ciało bez krwi. Dlatego gdy Bóg zgromadził wody w jednym miejscu, mądrze i życzliwie pozostawił ich część w wielu innych miejscach, by ziemia dobrze służyła ludziom (Księga Psalmów 104:10). Aksa otrzymała to, o co prosiła. Ojciec dał jej górne i dolne źródła, zapewne dwa pola nazwane od źródeł wody, podobnie jak mówimy o polu górnym i dolnym. Jeśli chodzi o jedno pole, które nawadniały zarówno deszcze z nieba, jak i źródła wypływające z ziemi, nadal pasuje to do sposobu, w jaki mówimy o błogosławieństwach duchowych.

Z tej historii uczymy się po pierwsze, że umiarkowane pragnienie wygód i dóbr tego życia, jeśli można je zdobyć uczciwie i we właściwy sposób, nie jest naruszeniem dziesiątego przykazania. Po drugie, mąż i żona powinni rozmawiać i wspólnie uzgadniać, co służy dobru ich rodziny. Co więcej, powinni razem prosić swojego niebiańskiego Ojca o najlepsze błogosławieństwa, o błogosławieństwa płynące z górnych źródeł. Po trzecie, rodzice nie powinni uważać, że coś tracą, gdy dają dzieciom to, co naprawdę służy ich dobru. Powinni chętnie przekazywać im zarówno część majątku, jak i środki do życia, zwłaszcza jeśli dzieci są posłuszne. Kaleb miał synów (Pierwsza Księga Kronik 2:49), a mimo to tak hojnie obdarował córkę. Rodzice zapominają o swoich obowiązkach i miejscu, gdy skąpią dzieciom tego, co jest dla nich stosowne, choć mogą sobie pozwolić na rozsądny dar.