Księga Jozuego 13:7 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu, jak Bóg poleca Jozuemu podzielić tę ziemię między plemiona, w tym także tę część, która nie została jeszcze w pełni podbita (Księga Jozuego 13:7). Jozue najwyraźniej sądził, że całą ziemię trzeba najpierw zdobyć, a dopiero potem ją podzielić. Bóg mówi jednak w istocie: „Na razie wystarczy tego, co już zostało zdobyte. Podziel tę ziemię, dobrze ją wykorzystaj, a z resztą poczekaj”. Powinniśmy uczyć się cieszyć tym, co mamy, nawet jeśli nie możemy mieć wszystkiego, czego pragniemy.

Ziemię należało podzielić między plemiona. Nie miały one na zawsze żyć jako jedna wspólnota. Niezależnie od tego, jak ktoś zgodnie z prawem zdobył swoją własność, wolą Boga jest, by ludzie mieli jasno określone prawa własności, wiedzieli, co do nich należy, i nie zabierali tego, co należy do innych. Światem powinny rządzić sprawiedliwość, a nie przemoc, oraz uczciwość, a nie oręż.

Ziemia miała zostać podzielona jako dziedzictwo, choć zdobyto ją w podboju. Po pierwsze, obietnica tej ziemi dotarła do Izraelitów jako dziedzictwo po ich przodkach. Ziemia obiecana należała do dzieci obietnicy, umiłowanych ze względu na ich przodków i na to, że Bóg dochował im wierności w przymierzu. Po drugie, mieli przekazać ją swoim dzieciom jako dziedzictwo. To, co zdobywa się siłą, często szybko się traci. Izrael miał jednak pewne prawo do tej ziemi, ponieważ otrzymał ją od Boga. Mógł więc ufać, że Bóg zachowa to dobrodziejstwo dla tysięcy pokoleń.

Jozue nie miał dzielić ziemi według własnego uznania. Choć był mądry, sprawiedliwy i dobry, nie pozostawiono mu decyzji, by dał każdemu plemieniu to, co sam uzna za stosowne. Podział miał się odbyć przez losowanie, a więc sprawa całkowicie spoczywała w rękach Boga, który wyznacza ludziom miejsce zamieszkania i każdemu przydziela jego część. Jozue nadal miał kierować tym procesem, dopilnować uczciwego losowania i zadbać, by każde plemię przyjęło swój przydział. Losowanie kładzie kres sporom (Księga Przysłów 18:18), a gdyby jednak doszło do nieporozumień, rozstrzygnęłyby je mądrość i autorytet Jozuego.

Jozue miał też zaszczyt podzielić ziemię, ponieważ wykonał trudną pracę jej zdobycia. Gdy każde plemię otrzymywało za jego pośrednictwem swoją część, łatwiej mogło odczuć, jak wiele mu zawdzięcza. Dla człowieka tak głęboko zatroskanego o lud jak Jozue musiało być wielką radością widzieć, że lud korzysta z owoców jego pracy. Wskazywało to również na Chrystusa, który pokonał dla nas bramy piekła i otworzył bramy nieba, a w swoim czasie wprowadzi wszystkich wierzących do ich wiecznego dziedzictwa.

W dalszej części rozdziału opisano ziemię po drugiej stronie Jordanu, wcześniej przydzieloną Rubenitom, Gadytom i połowie plemienia Manassesa. Zapis ten ma kilka celów. Po pierwsze, wyjaśnia, dlaczego ziemię na zachód od Jordanu należało podzielić tylko między dziewięć plemion i połowę plemienia, skoro pozostałe dwa i pół plemienia otrzymały już swoją część. Po drugie, daje Jozuemu wzór do naśladowania, bo widział, jak Mojżesz dzielił tamtą ziemię. Mojżesz uczynił to dzięki mądrości, którą dał mu Bóg, natomiast Jozue miał podzielić obecną ziemię przez losowanie. Po trzecie, zapis ten zachęcał Jozuego do pośpiechu, by dziewięć i pół plemienia nie musiało dłużej, niż to konieczne, czekać na swoje dziedzictwo, skoro ich bracia byli już osiedleni. Bóg, jako Ojciec ich wszystkich, nie chciałby tak nierówno traktować swoich dzieci.

Następnie podano szczegóły dotyczące ziemi na wschód od Jordanu. Tekst ponownie zaznacza, że przekazał ją im Mojżesz, a Jozue potwierdził jego decyzję (Księga Jozuego 13:8). Pokazuje to, że Jozue pod żadnym pozorem nie próbował jej zmieniać. Mojżesz rozstrzygnął tę sprawę i tak miało pozostać, ponieważ był sługą Pana i działał zgodnie z Bożym poleceniem.

Czytamy, jak wyznaczono granice tej ziemi, oddzielając Izrael od otaczających go narodów (Księga Jozuego 13:9 i następne wersety). Izraelici musieli wiedzieć, co do nich należy, i nie przekraczać wyznaczonych granic. Nie wolno im było wykorzystywać statusu ludu wybranego przez Boga jako pretekstu do najeżdżania ziemi sąsiadów i naruszania ich praw. Sąsiedzi także mieli rzeczywiste prawo do swojej własności z Bożej opatrzności, choć nie wynikało ono z obietnicy, jak w przypadku Izraela. Część ziemi pozostawała niezdobyta: terytorium Geszurytów i Maakatczyków (Księga Jozuego 13:13). Za czasów Mojżesza nie zdążono wyprzeć ich z odległych, mniej ważnych części kraju. Później Izraelici nie chcieli tego uczynić, bo zadowalali się tym, co już mieli. Widzimy tu, że ludzie mogą nie być ograniczeni Bożymi obietnicami, a mimo to ograniczać się przez własną słabą wiarę, modlitwę i wysiłek.

W dalszej części tekstu szczegółowo opisano dziedzictwa tych dwóch i pół plemienia, wskazując, jak podzielono ich ziemie oraz które miasta, osady, wsie i pola przypadły każdemu z nich. Zachowano ten dokładny zapis, by późniejsze pokolenia mogły lepiej dostrzec dobroć Boga wobec swoich przodków, kiedy poznają rozległą i żyzną ziemię, pełną sławnych miast, którą im dał. Boże dary wydają się jeszcze cenniejsze, gdy przyjrzymy się szczegółom. Zapis pomagał też zapobiegać sporom, ponieważ dokładnie określał granice ziemi każdego plemienia. Niejasne granice często prowadzą do konfliktów, a ten wiarygodny dokument dawał jasne i trwałe rozstrzygnięcie. Zapewne dobrze służył Izraelowi w późniejszych czasach i często pomagał rozstrzygać, co należy do kogo.

Opis zaczyna się od dziedzictwa plemienia Rubena, pierworodnego syna Jakuba. Ruben utracił zaszczyt i władzę związane z pierworództwem, ale najwyraźniej zachował przywilej otrzymania swojej części jako pierwszy. Być może także dlatego plemię to chciało osiedlić się po tej stronie Jordanu: nie mogło liczyć na najlepszą część, ale przynajmniej mogło otrzymać ją jako pierwsze.

Sichon był królem Amorytów i władał tą ziemią. Mógł zachować zarówno swoje ziemie, jak i życie, gdyby okazał życzliwość i pozwolił Izraelitom przejść przez swoje terytorium. Jednak próbując z nimi walczyć, sam ściągnął na siebie zasłużoną zgubę (Księga Liczb 21:21). Książęta Midianu zostali później zabici w innej wojnie (Księga Liczb 31:8), a jednak tutaj nazwano ich książętami Sichona i powiedziano, że zginęli razem z nim. Mogło tak być dlatego, że płacili mu daninę albo przyłączyli się do walki przeciw Izraelowi i wytrwale wspierali jego sprawę. Upadek Sichona wkrótce otworzył drogę do ich upadku.

Szczególnie wspomniano Balaama, człowieka, który chciałby przekląć Izrael, gdyby tylko mógł. Wkrótce poniósł karę za swoją niegodziwą próbę (Księga Psalmów 28:4), bo zginął wraz z tymi, którzy go wspierali. Odnotowano to już wcześniej (Księga Liczb 31:8), a tutaj powtórzono, ponieważ Bóg przemienił przekleństwo Balaama w błogosławieństwo. Pokazało to Bożą moc i dobroć tak wyraźnie, że zasługiwało na trwałą pamięć (Księga Micheasza 6:5).

Góra Pisga leżała na terenie tego plemienia. Z jej szczytu Mojżesz spojrzał na ziemię Kanaan, a potem w wierze zwrócił się ku swojej niebiańskiej ojczyźnie. Niedaleko stamtąd Eliasz został wzięty do nieba na ognistym rydwanie. Rzeka Jordan oddzielała to plemię od pozostałych, a Debora ubolewała nad tym podziałem. Potępiła też stawianie własnych interesów ponad wspólne dobro (Księga Sędziów 5:15–16).

Na terenie tego plemienia leżały również Cheszbon i Sibma, miasta znane z urodzajnych pól i winnic. Zobacz Księgę Izajasza 16:8–9 oraz Księgę Jeremiasza 48:32. Chazael, król Syrii, dotkliwie spustoszył ziemię tego plemienia, a także Gada (Druga Księga Królewska 10:33). Później jego mieszkańcy zostali uprowadzeni do niewoli dwadzieścia lat przed tym, jak król Asyrii uprowadził pozostałe dziesięć plemion (Pierwsza Księga Kronik 5:26).

Następnie opisano los Gada (Księga Jozuego 13:24–28). Ziemia tego plemienia leżała na północ od ziemi Rubena. Do Gada należała kraina Gilead, znana z leczniczego balsamu, tak że aż dziwiło pytanie, czy nie ma balsamu w Gileadzie. Znajdowały się tam także często wspominane w Piśmie Świętym miasta Jabesz-Gilead i Ramot-Gilead. W granicach tego plemienia leżały również Sukot i Penuel, o których czytamy w opowieści o Gedeonie. Był tam też las nazwany lasem Efraima, od rzezi Efraimitów dokonanej w nim przez Jeftego. Właśnie tam pokonano buntownicze wojsko Absaloma, gdy Dawid przebywał w Machanaim, jednym z miast granicznych Gada (Księga Jozuego 13:26). W tym plemieniu leżała także Szaron, słynąca ze swoich róż. Na jego terenie mieszkali nawet Gadareńczycy, którzy bardziej kochali swoje świnie niż Zbawiciela. Przypominali raczej Girgaszytów niż prawdziwych Izraelitów.

Następnie wspomniane jest półplemię Manassesa (Księga Jozuego 13:29–31). Baszan, królestwo Oga, stanowił część tego dziedzictwa. Słynął z najlepszego drewna, zwłaszcza z dębów Baszanu, oraz ze znakomitego bydła, takiego jak byki i barany. Terytorium tego plemienia leżało na północ od ziem Gada i sięgało aż do góry Hermon. Obejmowało też część Gileadu. Znajdowała się tam Mispa, a Jefte był jedną z chlub tego regionu. Inną był Eliasz, ponieważ Tiszbe leżało na terenie tego plemienia i dlatego nazywano go Tiszbitą. Jair również był znaną postacią pochodzącą z tych stron. Przy granicy terytorium plemienia leżał Chorazyn, miasto wyróżnione potężnymi dziełami Chrystusa, a jednak skazane na zagładę przez Jego sprawiedliwe ostrzeżenie, ponieważ nie skorzystało z tych dzieł.

Dwukrotnie w tym rozdziale zaznaczono, że Mojżesz nie przyznał plemieniu Lewiego dziedzictwa (Księga Jozuego 13:14, 33), ponieważ tak nakazał Bóg (Księga Liczb 18:20). Gdyby Lewici otrzymali całe własne terytorium, Mojżesz zająłby się tą sprawą jako pierwszą — nie dlatego, że było to jego plemię, lecz dlatego, że należało do Boga. Zamiast tego mieli otrzymywać utrzymanie w inny sposób. Ich domy miały być rozproszone między wszystkimi plemionami, a wszystkie plemiona miały ich wspierać. Sam Bóg był ich udziałem — zarówno ich dziedzictwem, jak i kielichem (Księga Powtórzonego Prawa 10:9; Księga Powtórzonego Prawa 18:2).