Księga Jozuego 10:15 – znaczenie i zastosowanie

Pięciu królów wystąpiło przeciw Gibeonowi z wielką śmiałością i potężnym wojskiem. Szybko jednak popadli w zamęt, a potem zostali pokonani przez grad. Jozue uznał, że zadanie zostało wykonane i że jego wojsko może odpocząć. Być może na naradzie wojennej postanowiono więc natychmiast wrócić do obozu w Gilgal (Księga Jozuego 10:15) i czekać, aż Bóg wyda dalsze polecenia dotyczące podboju ziemi, której część była już zdobyta. Wkrótce jednak Jozue przekonał się, że wciąż jest wiele do zrobienia.

Zwycięstwo należało wykorzystać do końca, aby można było podzielić łupy. Jozue z nową energią wrócił więc do działania. Rozproszone oddziały wroga trzeba było ścigać i rozbić. Gdy Jozue dowiedział się, gdzie ukryli się królowie, rozkazał na razie pilnować ich w jaskini (Księga Jozuego 10:18), aby pozostali tam do dnia sądu. Jak czytamy w Księdze Hioba, niegodziwi są zachowani na dzień gniewu (Księga Hioba 21:30). Jozue polecił swoim ludziom ścigać zwykłych żołnierzy tak daleko, jak to możliwe, żeby nie zdołali dotrzeć do swoich ufortyfikowanych miast i utrudnić ich zdobycia (Księga Jozuego 10:19). Jak roztropny dowódca, Jozue najpierw zajął się tym, co najpilniejsze, a świętowanie odłożył do czasu, gdy podbój będzie zabezpieczony. Nie tak bardzo pragnął szydzić z pojmanych królów, by zaniedbać powstrzymania rozproszonych oddziałów przed ponownym zebraniem sił.

Dzięki temu starannemu pościgowi wielu wrogów Boga i Izraela poniosło śmierć. Pole bitwy zostało oczyszczone; pozostali jedynie ci, którym udało się uciec do warownych miast. Nie mogli tam jednak długo czuć się bezpiecznie ani wiele pomóc tym miastom, jeśli nie potrafili przezwyciężyć własnego strachu. Nikt nie ruszył językiem przeciw Izraelitom (Księga Jozuego 10:21). Można to rozumieć na trzy sposoby. Po pierwsze, Izraelici byli całkowicie bezpieczni i mogli odpocząć. Niektórzy odczytują to wyrażenie w świetle Księgi Wyjścia 11:7: nawet pies nie szczeknął przeciw nim, a w czasie bitwy i pościgu żaden Izraelita nie doznał krzywdy. Po drugie, zachowali honor. Nikt nie miał powodu, by im coś zarzucić ani ich znieważać. Bóg nie tylko powstrzymał ręce wrogów, lecz także uciszył ich usta i kłamliwe słowa. Po trzecie, według dawnego przekładu aramejskiego Izraelici cieszyli się niezmąconą radością ze zwycięstwa. Gdy po bitwie policzono żołnierzy, nie było ani zabitych, ani rannych, ani zaginionych. Nikt nie musiał opłakiwać przyjaciela ani nawet utraty kończyny. Zwycięstwo to zostało więc odniesione niewielkim kosztem, łatwo i chwalebnie.

Teraz królowie, którzy się ukryli, mieli odpowiedzieć za bunt przeciw Izraelowi, ludowi Bożemu. Zgodnie z Bożą obietnicą i darem ziemia należała się Izraelowi, a królowie powinni byli ustąpić, gdy ich o to wezwano. Po pierwsze, zobaczmy, jak ich ujęto. Jaskinia, do której uciekli i w której szukali schronienia, stała się ich więzieniem; zamknięto ich tam do czasu, gdy Jozue będzie mógł ich osądzić (Księga Jozuego 10:18). Wydaje się, że uniknęli zarówno gradu, jak i miecza, ponieważ tak zarządził Bóg. Nie po to, by okazać im łaskę, lecz by zachować ich na egzekucję jeszcze bardziej uroczystą i straszliwą. Z tego samego powodu faraon przetrwał plagi egipskie: Bóg chciał przez niego ukazać swoją moc (Księga Wyjścia 9:16). Wszyscy królowie uciekli i trafili w to samo miejsce, prowadzeni przez Bożą opatrzność. Ci sami ludzie, którzy niedawno spiskowali przeciw Izraelowi, teraz podejmowali kolejne plany, by ratować siebie, i zgodnie postanowili ukryć się w jednej jaskini.

Z wiadomości, którą otrzymał Jozue, wynika, że w kraju byli ludzie znający kryjówki i sprzyjający Izraelowi. Troska Jozuego o to, by królowie pozostali w jaskini, świadczy o jego umiejętnościach i jasności myślenia nawet w samym środku bitwy. Pokazuje też, jak ludzie zwodzą samych siebie i sprowadzają na siebie zgubę, gdy sądzą, że mogą ukryć się przed Bogiem. Fałszywe schronienie nie uchroni ich przed Bożym sądem.

Po drugie, Jozue publicznie pokazał klęskę królów. Polecił wyprowadzić ich z jaskini, postawić przed sobą jak oskarżonych i wymienić ich imiona (Księga Jozuego 10:22–23). Gdy związani i bezbronni leżeli na ziemi albo błagali o życie, Jozue wezwał dowódców wojska i rozkazał im postawić stopy na karkach królów. Nie zrobiono tego dla żartu ani dla rozrywki tłumu. Uczyniono to z powagą należną sługom Bożej sprawiedliwości, którzy nie mieli zaspokajać własnej dumy czy gniewu, lecz oddać cześć Bogu Izraela. On jest ponad wszystkimi i miażdży władców jak glinę (Księga Izajasza 41:25), budząc trwogę wśród królów ziemi (Księga Psalmów 76:12).

Ten czyn wydaje się surowy, bo upokorzył ludzi, którzy nagle spadli z wyżyn honoru w głęboką hańbę. Ciężko było znosić, gdy deptano po głowach koronowanych władców, zwłaszcza że robili to nie tylko Jozue, lecz wszyscy dowódcy. Nie należy jednak traktować tego jako wzoru zwykłego postępowania. Była to sytuacja wyjątkowa i prawdopodobnie działano z Bożego polecenia. Bóg dokonywał przez to trzech rzeczy. Po pierwsze, karał straszną niegodziwość tych królów, których grzech dojrzał już do sądu. Publicznie osądzając przywódców Kanaanu, umacniał w swoim ludzie odrazę do grzechów narodów, które wypędzał z tej ziemi — grzechów, do naśladowania których Izraelici mogli być kuszeni. Po drugie, wypełniał obietnicę wypowiedzianą przez Mojżesza, że Izrael będzie deptał po wyżynach swoich wrogów, czyli po ich możnych (Księga Powtórzonego Prawa 33:29). Właściwe było, by spełniło się to szybko i dosłownie, bo są to ostatnie zapisane słowa Mojżesza. Po trzecie, umacniał wiarę i nadzieję Izraelitów przed kolejnymi wojnami. Dlatego Jozue powiedział, by się nie bali ani nie tracili odwagi (Księga Jozuego 10:25).

Nie bójcie się tych królów ani ich zwolenników, jak gdyby wciąż istniało niebezpieczeństwo, że pomszczą to upokorzenie. Wielu ludzi powstrzymuje się przed zbyt śmiałym traktowaniem pokonanych wrogów, bo nie wie, jak szybko losy wojny mogą się odwrócić. Jozue zapewnia jednak swoich ludzi, że nie muszą się tego obawiać: nikt nie powstanie, by pomścić tę krzywdę.

Nie bójcie się też innych królów, którzy mogą w przyszłości zjednoczyć siły przeciw wam. Widzieliście, jak upadli ci potężni władcy, choć wydawali się niezwyciężeni. Podobnie Pan rozprawi się ze wszystkimi waszymi wrogami. Gdy ich upadek zajdzie tak daleko, że będziecie mogli postawić stopy na ich karkach, możecie być pewni, że nie zdołają się wam przeciwstawić, lecz na pewno poniosą klęskę (Księga Estery 6:13).

Wydarzenie to wskazywało również na zwycięstwo Chrystusa nad mocami ciemności oraz na zwycięstwo wierzących, które mają dzięki Niemu. Wszyscy wrogowie Odkupiciela, posłanego przez Boga, by zbawić, zostaną położeni pod Jego stopami (Księga Psalmów 110:1). Królowie ziemi występują przeciw Niemu (Księga Psalmów 2:2), lecz przyjdzie czas, gdy wszystko zostanie Mu poddane (List do Hebrajczyków 2:8), a zwierzchności i władze zostaną jawnie pokonane (List do Kolosan 2:15). Dzięki tym zwycięstwom jesteśmy więcej niż zwycięzcami. Możemy deptać lwa i żmiję, czyli najgroźniejsze niebezpieczeństwa i wrogów (Księga Psalmów 91:13), oraz wznieść się ponad trudności (Księga Izajasza 58:14). Możemy też być pewni, że Bóg pokoju wkrótce całkowicie i ostatecznie zmiażdży szatana pod naszymi stopami (List do Rzymian 16:20). Zobacz także Księgę Psalmów 149:8–9.

Po trzecie, królowie zostali straceni. Być może po straszliwym upokorzeniu, gdy dowódcy Izraela deptali po ich karkach, pomyśleli — jak Agag — że najgorsze już minęło. Mogli sądzić, że kara wymierzona przez tak wielu ludzi jest wystarczająca. Królewska godność nie mogła jednak ocalić ich życia, bo już je utracili.

Jozue zabił ich mieczem, a potem kazał powiesić ich ciała aż do wieczora. Następnie zdjęto je i wrzucono do jaskini, w której wcześniej się ukrywali (Księga Jozuego 10:26–27). To, co miało być dla nich schronieniem, stało się najpierw więzieniem, a potem grobem. Tak dzieje się z tymi, którzy uciekają przed Bogiem i szukają schronienia gdzie indziej. Dla ludzi pobożnych grób pozostaje jednak miejscem ukrycia (Księga Hioba 14:13).

Gdyby tych pięciu królów w porę się ukorzyło i poprosiło o pokój, zamiast wszczynać wojnę, mogliby ocalić życie. Teraz jednak zapadł już wyrok i nie było miejsca na pokutę ani zmianę orzeczenia. Za późno było oczekiwać miłosierdzia, nawet gdyby błagali o nie ze łzami.