Ewangelia Jana 7:42 – znaczenie i zastosowanie

Pytanie, które pada w tłumie, brzmi jak przypomnienie tego, co ludzie znali z Pisma: „Czy Pismo nie mówi, że Mesjasz będzie pochodził z potomstwa Dawidowego i z miasteczka Betlejem?”. Słychać w nim nadzieję, bo Boża obietnica ma tu konkretne miejsce i ród. Słychać też niepokój, który szuka pewności i nie od razu ją znajduje. Ewangelista nie rozstrzyga sporu w tym miejscu. Wcześniej, w Ewangelii Jana 7:41, pojawia się wątpliwość, czy Mesjasz może przyjść z Galilei, a w wersetach 43 i 44 tłum dzieli się z powodu Jezusa. Pytanie z wersetu 42 nie zamyka rozmowy, lecz ją pogłębia, bo pokazuje, jak łatwo patrzeć na Jezusa przez mapę i rodowód, zamiast słuchać tego, co mówi. W tym pytaniu jest coś bardzo ludzkiego. Pismo, które miało wskazywać drogę, stało się dla tłumu miarą, a miara łatwo zamienia się w sito. Zamiast szukać w Jezusie tego, co obiecane, ludzie sprawdzają, czy pasuje do wcześniej ustalonego wzoru, i właśnie ten wzór zaczyna ich dzielić.

W Ewangelii Jana 7:42 tłum przywołuje Pismo, by zakwestionować, że Jezus może być Mesjaszem: oczekiwany Pomazaniec ma pochodzić z rodu Dawida i z Betlejem, a Jezus kojarzy się rozmówcom z Galileą. To ważne rozróżnienie: nie odrzucają biblijnego oczekiwania, lecz wyciągają wniosek o Jezusie na podstawie niepełnego obrazu Jego pochodzenia. Werset nie rozstrzyga sam, skąd Jezus pochodzi. Pokazuje natomiast, jak wiedza o proroctwie może stać się narzędziem pochopnego osądu, gdy ktoś uznaje, że zna wszystkie fakty. W tle brzmi podział tłumu: jedni widzą w Jezusie Mesjasza, inni odrzucają tę możliwość, powołując się na Pismo. Jan nie przedstawia tu sporu jako zwykłej różnicy zdań. W kolejnych wersetach pojawiają się próba pojmania Jezusa i podziw strażników dla Jego słów. Przywołane oczekiwanie łączy królewskie pochodzenie z Dawida z Betlejem, miastem Dawida. Samo poprawne przytoczenie biblijnej przesłanki nie gwarantuje jednak trafnego rozpoznania jej wypełnienia. W tym napięciu Jan ukazuje granicę interpretacji: Pismo wskazuje kryteria, lecz jego czytelnik może błędnie ocenić osobę, do której te kryteria prowadzą.

Ten werset wypowiada tłum, który zna Pismo, ale wyciąga z niego pochopny wniosek. Słuchacze pytają, czy Mesjasz nie powinien pochodzić z potomstwa Dawida i z Betlejem. Przywołują w ten sposób obietnicę, która wskazywała na ten ród i to miasto. Problem polega na tym, że pochodzenie Jezusa oceniają na podstawie Galilei, z której, jak sądzą, pochodzi. Ich pytanie ma w sobie coś z mądrości, bo opiera się na tekście, a nie na pogłoskach. Brakuje im jednak uważności. Nie pytają, skąd naprawdę pochodzi Ten, którego słuchają, ani nie zastanawiają się, co Jezus mówi i czyni. Tak łatwo wiedza o Piśmie przechodzi w osąd o człowieku, zanim dojdzie do rozeznania. Ewangelista nie rozstrzyga sporu w tym miejscu. Zapisuje jedynie, że z powodu Jezusa w tłumie powstał podział. Fragment pokazuje, że Słowo Boże potrafi prowadzić do zastanowienia i wątpliwości, a nie zawsze od razu do oczywistej odpowiedzi. Znajomość Pisma nie chroni przed uprzedzeniem, jeśli zabraknie uważności wobec faktów.

W tłumie, który słucha Jezusa, Pismo staje się miarą rozpoznania Mesjasza. Jedni uznają Go za proroka, inni za Mesjasza, a kolejni sprzeciwiają się temu, powołując się na to, co wiedzą o Jego pochodzeniu. Werset 42 przywołuje Dawida i Betlejem: oczekiwanie zakorzenione w obietnicy, nie w chwilowym nastroju. Sama znajomość biblijnego oczekiwania nie rozstrzyga jednak, czy zostało ono rozpoznane w konkretnej osobie. Rozmówcy trafnie pamiętają, skąd według Pisma ma pochodzić Mesjasz, lecz ich wiedza nie prowadzi wszystkich do tej samej odpowiedzi. W następnym wersecie Jan mówi o podziale w tłumie. To ważne: prawda o Jezusie nie zostaje przyjęta jednomyślnie, nawet gdy rozbrzmiewają słowa Pisma. Można wyobrazić sobie mapę z zaznaczonym Betlejem. Sam znak pomaga odnaleźć miejsce, ale nie opowiada całej drogi ani nie przesądza, kto właśnie nią idzie. Ewangelia Jana pokazuje tu napięcie między obietnicą a jej rozpoznaniem. Wiara nie polega na porzuceniu Pisma, lecz na pozwoleniu, by prowadziło dalej niż pierwsze, niepełne rozeznanie.