Ewangelia Jana 7:1 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu, dlaczego Chrystus spędzał więcej czasu w Galilei niż w Judei (Ewangelia Jana 7:1). Żydzi, czyli mieszkańcy Judei i Jerozolimy, usiłowali Go zabić, ponieważ uzdrowił człowieka niepełnosprawnego w szabat (Ewangelia Jana 5:16). Zamierzali doprowadzić do Jego śmierci, wzniecając zamieszki albo wnosząc oskarżenia. Dlatego Jezus trzymał się z dala od tej okolicy i przebywał w innej części kraju.

Nie czytamy, że bał się i nie chciał iść do Judei. Po prostu nie chciał tam iść w tamtym czasie. Nie wynikało to z tchórzostwa, lecz z roztropnej ostrożności, ponieważ Jego godzina jeszcze nie nadeszła. Światło Ewangelii słusznie zostaje odebrane tym, którzy próbują je zgasić. Chrystus wycofuje się przed tymi, którzy Go odtrącają, i słusznie ukrywa się przed tymi, którzy Go odrzucają.

W obliczu wyraźnego niebezpieczeństwa nie tylko wolno, ale i rozsądnie jest oddalić się w bezpieczne miejsce i służyć tam, gdzie jest bezpieczniej (Ewangelia Mateusza 10:23). Mamy oddać życie tylko wtedy, gdy nie możemy go ocalić bez grzechu. Jeśli Boża opatrzność stawia wartościowych ludzi w mało znanych miejscach, nie powinno nas to dziwić. Taką drogę obrał sam nasz Mistrz. Mógł zająć najwyższe miejsce na katedrze Mojżesza, a jednak wybrał życie pośród zwykłych ludzi w Galilei.

Nawet tam nie siedział bezczynnie ani się nie ukrywał. Chodził i czynił dobro. Kiedy nie możemy działać tak, jak byśmy chcieli, ani tam, gdzie byśmy chcieli, powinniśmy robić to, co możemy, tam, gdzie możemy.

Dowiadujemy się również, że zbliżało się Święto Namiotów (Ewangelia Jana 7:2). Było to jedno z trzech wielkich świąt, na które wszyscy dorośli mężczyźni mieli obowiązek przybyć do Jerozolimy. Miało przypominać Izraelowi o życiu w namiotach na pustyni, a także wskazywać na obecne życie duchowego Izraela Bożego na tym świecie. Święto zostało ustanowione wiele stuleci wcześniej, a mimo to nadal je obchodzono.

Pokazuje to, że ustanowione przez Boga obrzędy nie tracą aktualności tylko dlatego, że mija wiele czasu. Nigdy nie powinniśmy zapominać o łaskach, których Bóg udzielił nam na pustyni. W tym miejscu święto nazwano świętem Żydów, ponieważ wkrótce miało przestać być odrębnym żydowskim obrzędem i pozostać w rękach tych, którzy nadal służyli w ramach systemu przybytku.

Potem następuje rozmowa Chrystusa z Jego braćmi, czyli krewnymi. Nie wiadomo na pewno, czy byli spokrewnieni z Nim przez Jego matkę, czy przez prawnego ojca. Uważali, że łączy ich z Nim szczególna więź, i dlatego zaczęli doradzać Mu, jak powinien postępować. Ich rada świadczy o ambicji i pragnieniu publicznego sukcesu.

Namawiali Go, by opuścił tamto miejsce i poszedł do Judei (Ewangelia Jana 7:3). Sądzili, że tam będzie mógł pokazać się z lepszej strony niż w Galilei. Podawali dwa powody. Po pierwsze, myśleli, że zachęci to ludzi z Jerozolimy i okolic, którzy Go szanowali. Spodziewali się po Nim ziemskiego królestwa i zakładali, że jego stolicą będzie Jerozolima, dlatego chcieli, by Jego zwolennicy mogli częściej Go oglądać. Uważali, że czas spędzany wśród galilejskich uczniów jest zmarnowany, jeśli mieszkańcy Jerozolimy nie widzą Jego cudów.

Po drugie, sądzili, że pomoże to Jego reputacji. Twierdzili, że nikt, kto chce być powszechnie znany, nie działa po kryjomu. Zakładali, że Chrystus pragnie rozgłosu, i dlatego dziwiło ich, że ukrywa swoje cuda. Ich zdaniem, skoro rzeczywiście potrafił czynić takie rzeczy i zdobywać uznanie ludzi, powinien wyjść na widok publiczny i otwarcie wystąpić z tym, co miał do zaoferowania.

Na pierwszy rzut oka ich rada może nie wydawać się szkodliwa, jednak Jan zaznacza, że świadczyła o ich niewierze: bracia Jezusa w Niego nie wierzyli (Ewangelia Jana 7:5). Gdyby naprawdę w Niego wierzyli, nie mówiliby w ten sposób. Przynależność do rodziny Chrystusa była zaszczytem, ale nie była zaszczytem, który daje zbawienie. Więź, którą Chrystus ceni, łączy Go z tymi, którzy słuchają Jego słowa i zachowują je.

Pokazuje to również, że Chrystus nie zabiegał o ziemskie korzyści. Gdyby tak było, Jego krewni dołączyliby do Niego od początku, a On zadbałby o to, by znaleźli się na pierwszym miejscu. Niektórzy Jego krewni uwierzyli, w tym trzech spośród Dwunastu, którzy byli Jego braćmi. Inni, równie blisko z Nim spokrewnieni, nie uwierzyli. Wielu ludzi ma podobne zewnętrzne przywileje, a jednak nie wszyscy korzystają z nich w ten sam sposób.

W ich radzie kryło się jednak coś jeszcze. Ośmielali się kierować Chrystusem, jakby wiedzieli lepiej od Niego. Pokazywało to, że nie ufali Mu, iż potrafi pokierować samym sobą, a tym bardziej nimi. Nie troszczyli się też zbytnio o Jego bezpieczeństwo: chcieli, by poszedł do Judei, gdzie wiedzieli, że Żydzi zamierzają Go zabić. Ci, którzy później naprawdę Go kochali, namawiali Go, by nie szedł do Judei (Ewangelia Jana 11:8).

Niektórzy sądzili, że chcieli, aby cuda Jezusa zostały poddane próbie w Jerozolimie, gdzie faryzeusze i przywódcy mogliby wykryć oszustwo, gdyby jakieś miało miejsce, i w ten sposób utwierdzić się w niewierze. Inni uważają, że po prostu mieli dość Jego obecności w Galilei i chcieli, by opuścił ich okolice. W gruncie rzeczy mówili Mu: „Odejdź z naszej okolicy”.

Niesprawiedliwie sugerowali też, że zaniedbuje swoich uczniów, jakby potrzebowali oglądać więcej Jego dzieł, aby zachować wiarę. Zdawali się zarzucać Mu brak odwagi, jakby nie śmiał stanąć publicznie przed wpływowymi ludźmi. Dali do zrozumienia, że gdyby miał w sobie wielkość ducha, wyszedłby na otwartą przestrzeń zamiast ukrywać się w jakimś zakątku. W ten sposób pokora i uniżenie Chrystusa, a także niewielki widoczny sukces Jego religii w świecie, często stawały się powodem szyderstw zarówno z Niego, jak i z niej.

Zdają się również podważać prawdziwość Jego cudów, mówiąc w istocie: „Jeśli naprawdę to robisz, pozwól, by poddano to publicznej ocenie”. Traktowali Chrystusa tak, jakby był taki jak oni: kierował się ziemską kalkulacją i pragnął zrobić na innych wrażenie. On jednak nie zabiegał o uznanie ludzi. U podstaw tego wszystkiego leżał własny interes. Być może liczyli na to, że jeśli stanie się wielki, oni jako Jego krewni będą mogli dzielić Jego zaszczyty i zyskać szacunek dzięki Niemu.

Wielu ludzi nastawionych na sprawy tego świata chodzi na publiczne nabożeństwa, a nawet na nabożeństwa świąteczne, tylko po to, by ich zauważono. Najbardziej zależy im na tym, by dobrze wypaść i zrobić dobre wrażenie na innych. Podobnie wielu z tych, którzy zdają się troszczyć o chwałę Chrystusa, tak naprawdę szuka własnych korzyści i wykorzystuje religię, by sobie pomóc.

Roztropność i pokora Jezusa wyraźnie widać w Jego odpowiedzi na radę braci (Ewangelia Jana 7:6–8). Choć ich słowa były nieuprzejme i niesprawiedliwe, odpowiedział łagodnie. Powinniśmy uczyć się od naszego Mistrza łagodności, nawet wobec nachalnych lub niestosownych słów. Kiedy ktoś mówi coś niewłaściwego, a jego błąd łatwo zauważyć, często lepiej pominąć zniewagę milczeniem, niż odpowiadać w gniewie.

Bracia Jezusa prawdopodobnie spodziewali się, że pójdzie z nimi na święto, być może nawet liczyli, że pokryje ich wydatki. Pokazał, czym się od nich różni, na dwa sposoby. Po pierwsze, Jego czas był wyznaczony, a oni zawsze mogli wyruszyć.

Kiedy Jezus powiedział, że Jego czas jeszcze nie nadszedł, a dla nich każda chwila jest odpowiednia, mówił o tym, kiedy pójdzie na święto. Dla nich nie miało większego znaczenia, kiedy wyruszą, bo nic pilnego nie zatrzymywało ich ani nie zmuszało do pośpiechu. Tymczasem każda chwila czasu Chrystusa była cenna, ponieważ każda miała wyznaczone zadanie. W Galilei miał jeszcze ważne rzeczy do zrobienia, zanim opuścił ten region. Z harmonii Ewangelii wynika, że między namową krewnych a późniejszą podróżą na święto Jezus wysłał siedemdziesięciu uczniów (Ewangelia Łukasza 10:1 i następne). Było to bardzo ważne zadanie. Jego czas jeszcze nie nadszedł, ponieważ najpierw musiał wykonać tę pracę.

Ludzie, którzy prowadzą bezużyteczne życie, zawsze mają wolny czas. Mogą przychodzić i odchodzić, kiedy chcą. Ci, których czas wypełniają obowiązki, często są tak zajęci, że nie mogą robić tego, co innym przychodzi bez trudu w dowolnej chwili. Każdy jest sługą Boga, a szczególnie ten, kto postanowił służyć innym, nie powinien oczekiwać, że będzie rozporządzać każdą godziną swojego życia. Ciężar pożytecznej pracy jest o wiele lepszy niż swoboda bezczynności.

Jezus mógł mieć też na myśli właściwy czas, by ukazać się publicznie w Jerozolimie. Znał wszystkich ludzi i wszystkie sprawy, dlatego wiedział, że najlepszy moment przypadnie mniej więcej w połowie święta. Często pośpiesznie mówimy Mu, co powinno wydarzyć się właśnie teraz, jakby obecna chwila była odpowiednia na wszystko. On jednak najlepiej potrafi to ocenić. Jego czas może jeszcze nie nadszedł, ponieważ Jego lud nie jest gotowy na wybawienie albo Jego wrogowie nie są gotowi na zagładę. Powinniśmy więc cierpliwie czekać na Jego czas, bo wszystko, co czyni, przynosi najwięcej chwały, gdy dzieje się we właściwej porze.

Po drugie, ich życie nie było zagrożone, ale na Jego życie czyhali, jak czytamy w Ewangelii Jana 7:7. Kiedy pokazywali się światu, nie narażali się na niebezpieczeństwo. „Świat nie może was nienawidzić”, powiedział Jezus, „bo należycie do świata”. Ludzie należący do świata są jego dziećmi i sługami, a świat kocha to, co do niego należy. Kiedy jednak Chrystus ukazał się światu, wystawił się na wielkie niebezpieczeństwo, bo świat Go znienawidził.

Nie traktowano Go tylko jak kogoś nieważnego, kogo świat nie znał. Nienawidzono Go tak, jakby był dla świata zagrożeniem. Taka była Jego nagroda za to, że umiłował świat. Grzech panujący w ludzkim sercu głęboko nienawidzi Chrystusa. Dlaczego jednak świat Go nienawidził? Jakie zło uczynił? Czy, jak Aleksander, udawał, że chce podbić świat, aby go zniszczyć? Nie. Powiedział, że świadczy o świecie, iż jego uczynki są złe.

Uczynki złego świata są złe, tak jak owoc odpowiada drzewu, na którym wyrasta. To świat pogrążony w ciemności, świat, który odwrócił się od Boga, a jego dzieła są dziełami ciemności i buntu. Nasz Pan Jezus, zarówno przez własne nauczanie, jak i przez swoich sług, nieustannie ujawnia i potępia złe uczynki tego niegodziwego świata. To głęboko go niepokoi. Ludzie źli nie chcą słuchać o swoim grzechu, bo własne sumienie zawstydza ich z jego powodu i napełnia lękiem przed karą, która za nim idzie.

Bez względu na to, co jeszcze się o tym mówi, prawdziwym powodem, dla którego świat nienawidzi Ewangelii, jest to, że potępia ona grzech i grzeszników. Świadkowie Chrystusa, przez to, czego nauczają, i przez sposób, w jaki żyją, niepokoją mieszkańców ziemi, dlatego tak okrutnie są traktowani (Księga Objawienia 11:10). Lepiej jednak narazić się światu, mówiąc przeciwko jego złu, niż zdobyć jego przyjaźń przez przyłączenie się do niego.

Jezus wysłał braci przodem, zamierzając jeszcze przez jakiś czas pozostać w Galilei, jak czytamy w Ewangelii Jana 7:8. Pozwolił im pójść na święto, choć kierowali się cielesnymi pobudkami i byli obłudni. Nie należy odmawiać ani odradzać przyjścia na święte zgromadzenie nawet tym, którzy przychodzą ze złymi motywami, bo kto wie, czy tam się nie zmienią. Jezus nie poszedł z nimi, ponieważ ich zamiary były światowe i nieszczere.

Ci, którzy idą na nabożeństwo, żeby się popisać albo zdobyć coś doczesnego, idą bez Chrystusa i poniosą tego konsekwencje. Jakże smutny to stan, gdy ktoś uważa się za bliskiego Chrystusowi, a Chrystus mówi mu: „Idź na nabożeństwo. Idź się modlić. Idź słuchać Słowa. Idź przyjąć sakrament, ale Ja z tobą nie pójdę”. Przypomina to ostrzeżenie z Księgi Wyjścia 33:1–3: „Idź dalej, ale Ja z tobą nie pójdę”. Jeśli nie towarzyszy nam obecność Chrystusa, po co w ogóle iść?

W drodze na uroczyste nabożeństwa i w powrotnej drodze powinniśmy uważać na towarzystwo. Należy unikać ludzi próżnych i przywiązanych do świata, żeby złe rozmowy nie zgasiły dobrych pragnień. Jezus powiedział: „Jeszcze nie idę na to święto”. Nie powiedział: „Nigdy tam nie pójdę”, lecz: „Jeszcze nie”. Mogą istnieć powody, by odłożyć wypełnienie obowiązku, nie porzucając go całkowicie, jak w Księdze Liczb 9:6–11. Jezus wyjaśnił: „Mój czas jeszcze w pełni nie nadszedł”. Nasz Pan dokładnie i uważnie rozporządza swoim czasem. A skoro nadszedł czas wyznaczony, był to zarazem najlepszy czas.

Po tej rozmowie pozostał w Galilei, aż nadszedł właściwy czas, jak czytamy w Ewangelii Jana 7:9. Właśnie z powodu tej rozmowy tam został. Nie dał się poprowadzić tym, którzy namawiali Go do publicznego pokazu, ani nie przyłączył się do ich pokusy, by zabiegać o ludzkie uznanie. Nie odstąpił też od decyzji, którą podjął z pełną świadomością i namysłem. Skoro powiedział, że jeszcze nie pójdzie na święto, pozostał w Galilei.

Naśladowcy Chrystusa powinni być stanowczy i nie działać lekkomyślnie. Jezus poszedł na święto we właściwym czasie, ale znaczenie miało również to, jak tam się udał.

Nie poszedł z braćmi, bo nie chciał, by wzniecili wokół Niego hałaśliwe poruszenie, udając, że pokazują Go światu. Było to zgodne zarówno z proroctwem, jak i z Jego duchem: nie miał się spierać ani podnosić głosu, a na ulicach nie miało być słychać Jego głosu (Księga Izajasza 42:2). Poszedł jednak po nich. Można uczestniczyć we wspólnym publicznym nabożeństwie z ludźmi, których bliskiego towarzystwa należy unikać, bo błogosławieństwo płynące z nabożeństwa zależy od łaski Boga, a nie od tego, czy otaczający nas ludzie są dobrzy.

Bracia Jezusa, przywiązani do świata, poszli pierwsi, a On udał się tam później. W sprawach religii zewnętrznej ludzie obłudni i pyszni czasem wyprzedzają szczerych wierzących. Wielu przychodzi do świątyni jako pierwsi, bo chce zwrócić na siebie uwagę, a odchodzi bez pojednania z Bogiem, jak faryzeusz z Ewangelii Łukasza 18:11. Nie chodzi o to, kto przychodzi pierwszy, lecz kto przychodzi z właściwym nastawieniem. Jeśli przychodzimy z sercem gotowym na spotkanie z Bogiem, nie ma znaczenia, kto dotarł przed nami.

Jezus udał się tam jakby potajemnie, nie jawnie, lecz po cichu, niemal się ukrywając. Uczynił tak bardziej po to, by nie dawać powodu do zgorszenia, niż by uniknąć krzywdy. Poszedł, bo święto dawało Mu sposobność, by oddać cześć Bogu i czynić dobro, ale zrobił to po cichu, bo nie chciał prowokować władz. Dzieło Boga często najlepiej wykonuje się bez rozgłosu. Królestwo Boże nie musi przychodzić w zewnętrznym przepychu (Ewangelia Łukasza 17:20). Możemy wykonywać dzieło Boga w ukryciu, nie postępując przy tym nieuczciwie.

W Jerozolimie Żydzi z wielkim zainteresowaniem oczekiwali Jezusa, bo przychodził już na wcześniejsze święta i dał się poznać przez dokonywane cuda. Ludzie nie mogli więc przestać o Nim rozmawiać. Podczas święta szukali Go i pytali: „Gdzie On jest?”. Niektórzy z tłumu chcieli Go zobaczyć z ciekawości, interesowała ich Jego osoba i cuda. Nie udali się do Galilei, by Go tam szukać, choć nie byłaby to zmarnowana wyprawa. Liczyli, że święto sprowadzi Go do Jerozolimy i będą mogli zobaczyć Go na miejscu. Ludzie mogą nie zadać sobie trudu, by spotkać Chrystusa, ale kiedy pojawia się blisko nich, chętnie z tego korzystają.

Gdy ludzie gromadzą się, by oddawać cześć Bogu, powinni szukać tam Chrystusa. Ci, którzy chcą Go zobaczyć podczas święta, powinni Go tam szukać. Możliwe jednak, że wrogowie Jezusa wypatrywali Go, by pojmać Go i powstrzymać Jego dzieło. Pytali: „Gdzie On jest?” z pogardą, jakby chcieli powiedzieć: „Gdzie jest ten człowiek?”. Powinni byli przyjąć święto jako czas służenia Bogu, a zamiast tego potraktowali je jak okazję do zaatakowania Chrystusa. Podobnie Saul czekał na Dawida podczas nowiu (Pierwsza Księga Samuela 20:27). Wypatrywanie okazji do grzechu podczas świętego nabożeństwa jest straszną obrazą Boga, jakby ktoś zadawał cios w samym pałacu króla.

Ludzie byli podzieleni w swoich opiniach o Jezusie. Nienawiść przywódców i poszukiwania Jezusa sprawiały, że jeszcze więcej o Nim mówiono. Sprzeciw wobec Ewangelii często przyczyniał się do jej szerzenia: skoro wszędzie ją zwalczano, wszędzie też o niej dyskutowano i coraz więcej ludzi przyglądało się jej twierdzeniom. Ludzie nie szemrali dokładnie przeciwko Chrystusowi, lecz rozmawiali o Nim. Jedni zarzucali przywódcom, że Go nie popierają, inni — że Go nie powstrzymują. Niektórzy narzekali, że ma zbyt wielu zwolenników w Galilei, inni — że zbyt mało w Jerozolimie. Chrystus i Jego religia zawsze wzbudzali spory, jak zapowiedział (Ewangelia Łukasza 12:51–52). Gdyby wszyscy przyjmowali Chrystusa tak, jak powinni, panowałby doskonały pokój. Skoro jednak jedni przyjmują światło, a inni je odrzucają, dochodzi do sporów.

Niektórzy mówili: „To dobry człowiek”. Była to prawda, ale nie cała prawda. Jezus nie był jedynie dobrym człowiekiem, lecz kimś więcej niż człowiekiem: był Synem Bożym. Wielu mówi o Chrystusie dobrze, a jednak nie oddaje Mu należnej czci, bo nie mówi o Nim wystarczająco wiele. Było jednak zaszczytem dla Niego i hańbą dla Jego prześladowców, że nawet ci, którzy nie chcieli uznać Go za Mesjasza, nie mogli zaprzeczyć, że był dobrym człowiekiem.

Inni mówili: „Nie, zwodzi ludzi”. Gdyby to była prawda, byłby bardzo złym człowiekiem. Jego nauczanie było jednak prawdziwe, cuda rzeczywiste, a sposób, w jaki żył, wyraźnie święty i dobry. Mimo to ludzie zakładali, że musi kryć się za tym jakiś podstęp, ponieważ arcykapłani Mu się sprzeciwiali i chcieli Go uciszyć. Podobne opinie można usłyszeć również dzisiaj. Niektórzy mówią, że Chrystus był tylko dobrym człowiekiem i niczym więcej. Inni nawet tego Mu nie przyznają i twierdzą, że zwodził ludzi. Jedni umniejszają Jego znaczenie, inni Go atakują, ale prawda pozostaje niezachwiana.

Zastraszeni przez swoich przywódców, ludzie nie mówili o Nim otwarcie, z obawy przed Żydami. Niektórzy nie mieli odwagi mówić o Nim dobrze publicznie. Każdy mógł Go krytykować i obrażać, ale nikt nie śmiał Go bronić. Inni nie odważali się w ogóle o Nim mówić.

Skoro nie było słusznych podstaw, by mówić coś przeciwko Niemu, nie pozwalano mówić nic na Jego korzyść. Wspominanie Jego imienia niemal uchodziło za przestępstwo. Wielu próbowało tłumić prawdę, twierdząc, że chce jedynie położyć kres sporom na jej temat. W ten sposób mieli nadzieję uciszyć samą religię.