Ewangelia Jana 13:7 – znaczenie i zastosowanie

Piotr sprzeciwia się, gdy Jezus chce mu umyć nogi. Słowa z Ewangelii Jana 13:7 nie wyjaśniają mu wszystkiego, lecz zapowiadają późniejsze zrozumienie: „Tego, co Ja czynię, ty teraz nie rozumiesz, ale później będziesz to wiedział”. Nazywają coś bardzo ludzkiego, czyli chwilę, w której sens działania Boga pozostaje zakryty, a mimo to trzeba go przyjąć. Warto zauważyć, że Jezus nie odmawia Piotrowi pytania i nie karze go za opór. Nie tłumaczy też w tej chwili całego znaczenia gestu, który wykonuje. Wskazuje raczej horyzont, w którym sens się ujawni. Piotr, widząc Mistrza klęczącego jak sługa, protestuje z szacunku, a właśnie ten szacunek nie pozwala mu jeszcze przyjąć daru. Tekst nie mówi, kiedy dokładnie uczniowie zrozumieją ani co właściwie oznacza późniejsze poznanie. Wiemy jedynie, że obietnicę wypowiada Ten, który wie, skąd przyszedł i dokąd idzie. Dla kogoś, kto dziś nie rozumie własnej drogi, ten fragment nie daje gotowych odpowiedzi. Daje natomiast oparcie w tym, że niezrozumienie nie jest końcem tego, co Bóg czyni.

Piotr widzi konkretny gest: Jezus, nauczyciel i Pan, klęka, by umyć mu nogi. Nie potrafi pogodzić tej sceny ze swoim wyobrażeniem o tym, jak powinien wyglądać autorytet, więc protestuje. Odpowiedź Jezusa z Ewangelii Jana 13:7 nie gani go za niezrozumienie. Rozróżnia chwilę działania od późniejszego rozpoznania jego znaczenia. Bezpośredni kontekst nadaje temu słowu głębię. Mycie nóg jest służbą, ale Jezus mówi też, że przyjęcie Jego umycia warunkuje udział z Nim. Sens gestu wiąże się więc z czymś więcej niż pokorą jako wzorem postępowania: ujawnia, że uczniowie potrzebują tego, co Jezus czyni dla nich. Ewangelia nie wyjaśnia w tym wersecie każdego wymiaru tego znaku, dlatego ostrożność jest właściwa. Obietnica „później będziesz to wiedział” nie oznacza, że Piotr od razu rozumie ani że każda trudność szybko odsłoni swój sens. Dotyczy tego czynu Jezusa, którego znaczenie stanie się dla ucznia czytelniejsze z czasem. Wiara nie zawsze zaczyna się od pełnego wyjaśnienia; czasem najpierw spotyka działanie Chrystusa, które dopiero później potrafi nazwać.

Piotr chciał zrozumieć wszystko od razu. Gdy Jezus podszedł do niego z miednicą, Piotr zaprotestował: „Panie, Ty chcesz mi umyć nogi?” Jezus nie wyjaśnił mu wtedy całego sensu tego gestu. Odpowiedział: „Tego, co Ja czynię, ty teraz nie rozumiesz, ale później będziesz to wiedział” (Ewangelia Jana 13:7). Warto zauważyć, czego ta obietnica dotyczy. Jezus mówi o zrozumieniu, które dopiero nadejdzie, ale nie określa, kiedy to nastąpi. Tekst nie podaje żadnego harmonogramu. Daje natomiast pewność, że sens tego, co Bóg czyni, zostanie kiedyś odsłonięty. Ta scena ma w sobie coś z doświadczenia wielu ludzi. Ktoś, kto traci pracę mimo uczciwych starań, może długo nie widzieć sensu tej straty. Wiara nie wymaga od niego udawania, że wszystko rozumie. Może mu pozwolić zrobić to, co dziś możliwe, i zostawić pytanie otwarte. Ta odpowiedź nie usuwa niewiedzy od razu. Pokazuje jednak, że niepełne zrozumienie nie oznacza, iż Bóg przestał prowadzić. Najpełniej uczy tego, że wiara może zacząć się od zaufania, zanim przyjdzie wyjaśnienie.

Piotr widzi przed sobą miskę z wodą i Jezusa, który wykonuje pracę sługi. Jego sprzeciw jest zrozumiały: trudno przyjąć, że ktoś tak ważny pochyla się nad nim. Jezus nie odpowiada jednak wyjaśnieniem, które od razu usuwa niezrozumienie. Mówi, że sens tego, co czyni, stanie się jasny później. Ten „później” należy najpierw do konkretnej chwili przy wieczerzy. Jezus myje uczniom nogi, a Piotr jeszcze nie pojmuje, co znaczy przyjąć taki gest od swojego Pana. W szerszym świetle rozdziału czyn ten wypływa z miłości, którą Jezus okazuje swoim aż do końca, i z Jego świadomości drogi powrotu do Ojca. Pokora nie jest tu ozdobą nauczania, lecz czymś, co Jezus sam czyni wobec uczniów. Te słowa nie obiecują, że każda trudność życiowa z czasem otrzyma dla człowieka pełne wyjaśnienie. Wskazują na cierpliwość wobec niezrozumiałego działania Jezusa. Czasem wiara zaczyna się od przyjęcia Jego bliskości, zanim umysł potrafi pojąć jej znaczenie. Miska z wodą pozostaje znakiem miłości, która nie boi się służby.