Księga Joela 4:9 – znaczenie i zastosowanie

To, co psalmista dawno temu polecił ogłosić wśród narodów (Księga Psalmów 96:10), prorok każe rozgłosić wszystkim ludom: Pan króluje i nadchodzi, aby sądzić ziemię, tak jak od dawna sprawuje na niej sąd. Ostrzeżenie o sądzie Boga nad narodami może odnosić się do upadku Sennacheryba, Nabuchodonozora, Antiocha, a zwłaszcza Antychrysta, a także wszystkich dumnych wrogów Kościoła chrześcijańskiego. Niektórzy jednak spośród najlepszych komentatorów, dawnych i współczesnych, a szczególnie uczony doktor Polock, sądzą, że wersety te opisują sąd ostateczny za pomocą obrazu Boga prowadzącego wojnę z wrogami swojego królestwa i zbierającego żniwo ziemi. Oba te obrazy pojawiają się również w Apokalipsie św. Jana (Apokalipsa św. Jana 19:11; Apokalipsa św. Jana 14:18).

Najpierw mamy tu wyzwanie rzucone wszystkim wrogom królestwa Bożego: niech czynią, co najgorsze. Aby pokazać im, że Bóg już szykuje się do wojny, poleca się im przygotować do wojny przeciwko Niemu (Księga Joela 3:9–11). Gdy nadejdzie godzina sądu Bożego, użyte zostaną potężne środki, by zgromadzić wszystkie narody do bitwy w ów wielki dzień Boga Wszechmogącego (Apokalipsa św. Jana 16:14; Apokalipsa św. Jana 20:8). Słowa te brzmią ironicznie: „Ogłoście to wśród narodów. Zwołajcie wszystkie armie świata, by zjednoczyły się przeciw Bogu i Jego ludowi”. Podobny ton pobrzmiewa w Księdze Izajasza 7:9: „Zjednoczcie się, narody, uzbrójcie się, a jednak zostaniecie rozbite”.

Rozlega się więc wezwanie: przygotujcie się do wojny, zbierzcie siły, obudźcie potężnych wojowników, sprowadźcie ich, pobudźcie do czujności i odwagi. Niech wszyscy wojownicy wystąpią i staną naprzeciw Wszechmocy, jeśli się odważą. Niech nie skarżą się na brak broni, lecz przekują lemiesze na miecze, a sierpy na włócznie. Niech postanowią, jeśli chcą, że już nigdy nie wrócą do pracy na roli, lecz albo zwyciężą, albo zginą. Niech nikt nie tłumaczy, że nie nadaje się do walki, ale niech słaby mówi: „Jestem silny” i rusza do boju.

W ten sposób Bóg wszechmocny rzuca wyzwanie wszystkim siłom ciemności. Niech narody się burzą, a królowie ziemscy spiskują przeciw Panu i Jego Pomazańcowi. Niech się gromadzą, a Ten, który zasiada w niebie, będzie się z nich śmiał i wzgardzi nimi, choć sam ich wzywa (Księga Psalmów 2:1; Księga Psalmów 2:4). Narody mają się obudzić, jakby powstały z martwych, i wejść do Doliny Jozafata, by usłyszeć wyrok (Księga Joela 3:12). Mają, by tak rzec, wyjść ze swoich grobów i wznieść się w powietrze, aby tam spotkać Pana.

Jozafat znaczy „Pan sądzi”. Ta nazwa wskazuje więc na miejsce sądu Bożego i zapewne przede wszystkim dlatego użyto jej tutaj. Pasuje również do nazwy rzeczywistego miejsca, o którym wspomniano wcześniej. Tam Bóg zasiądzie, by sądzić narody, przed tronem chwały, wokół którego zgromadzą się wszystkie ludy (Ewangelia Mateusza 25:32). Wszyscy muszą stanąć przed trybunałem Chrystusa.

Wyzwanie z Księgi Joela 3:9 staje się w Księdze Joela 3:12 wezwaniem do stawienia się. Nie chodzi już tylko o słowa: „Przyjdźcie, jeśli się odważycie”, lecz także o: „Przyjdziecie, czy tego chcecie, czy nie”, bo nikt nie ucieknie przed sądem Boga. Po drugie, słudzy Bożej sprawiedliwości otrzymują rozkaz, by wystąpili przeciw zuchwałym wrogom Jego królestwa: „Sprowadź, Panie, swoich potężnych wojowników!” (Księga Joela 3:11). Gdy wrogowie wprowadzą swoje wojska na pole walki, niech Bóg również sprowadzi swoje. Niech zabrzmi trąba archanioła, wzywając Jego potężnych wojowników, czyli aniołów. Być może dlatego o przyjściu Chrystusa z nieba w dniu ostatecznym mówi się, że nastąpi wraz z Jego potężnymi aniołami (Drugi List do Tesaloniczan 1:7). To zastępy Pana, które będą toczyć Jego boje, gdy obali wszelką przeciwną władzę, moc i zwierzchność oraz dokona sądu nad narodami (Księga Psalmów 110:6).

Niektórzy sądzą, że słowa z Księgi Joela 3:9–10: „Przygotujcie się do wojny, obudźcie potężnych wojowników”, nie są wyzwaniem rzuconym wrogim armiom, lecz rozkazem dla wojsk Boga. Niech wystąpią i przyjdą. Gdy trzeba bronić sprawy Boga, czy to w sądzie, czy na polu bitwy, On ma gotowych ludzi, którzy będą Mu dobrze służyć. Ma świadków gotowych przemawiać w Jego obronie podczas sądu i żołnierzy gotowych walczyć w Jego imieniu. Jeśli trzeba, przekują lemiesze na miecze. Widać jednak jasno, że w Księdze Joela 3:13 otrzymują rozkaz: „Zapuśćcie sierp, bo żniwo dojrzało”. Oznacza to, że nieprawość ludu jest wielka, wina dopełniona, a lud dojrzał do zagłady. Nasz Zbawiciel wyjaśnił to w Ewangelii Mateusza 13:39: żniwem jest koniec świata, a żeńcami są aniołowie. Poleca się im wziąć ostry sierp i zebrać zarówno plon, jak i winobranie (Apokalipsa św. Jana 14:15; Apokalipsa św. Jana 14:18). Wniosek jest jasny: wielka nieprawość sprawia, że ludzie dojrzewają do sądu Bożego.

Po trzecie, w ów wielki i uroczysty dzień zgromadzi się ogromny tłum (Księga Joela 3:14): „Tłumy, tłumy w Dolinie Rozstrzygnięcia”. To samo miejsce nazwano wcześniej Doliną Jozafata, czyli Doliną Sądu Pana, bo w tej dolinie jest bliski dzień Pana. O dniu sądu od zawsze mówiono jako o bliskim. Henoch głosił: „Pan nadchodzi”, jak gdyby Sędzia już stał u drzwi, bo ten dzień na pewno nadejdzie w wyznaczonym czasie. Dla Boga tysiąc lat jest jak jeden dzień. Wszystko szybko dojrzewa do tego dnia, a my powinniśmy zawsze być gotowi, bo nasz sąd jest bliski.

Dzień sądu będzie dniem rozstrzygnięcia: wtedy zostanie na zawsze ustalony wieczny los każdego człowieka, a długi konflikt między królestwem Chrystusa a królestwem szatana dobiegnie końca. W przekładzie chaldejskim miejsce to nazwano Doliną Rozdzielenia Wyroków, gdzie każdy otrzyma stosownie do tego, co czynił w ciele. Uwaga na marginesie nazywa je Doliną Młócenia, nawiązując do obrazu żniwa z Księgi Joela 3:13. Tam dumni wrogowie ludu Bożego zostaną zmiażdżeni i rozbici, jak pył na letnim klepisku.

Niezliczone tłumy zgromadzą się tam, by usłyszeć ostateczny wyrok, podobnie jak przy opisie zagłady Goga czytamy o Dolinie Hamon-Gog i mieście Hamona (Księga Ezechiela 39:15–16). Nazwy te oznaczają tłum pokonanych wrogów. Tego samego słowa użyto tutaj, i to ze zdumieniem, jakby chciało się powiedzieć: „Jakże wielkie tłumy grzeszników zostaną tego dnia zniszczone, a sprawiedliwość Boża objawi swoją chwałę!”. Jeden z rabinów powiedział, że będzie to tłum żywych i tłum umarłych, bo Chrystus przyjdzie sądzić żywych i umarłych.

Po czwarte, nastąpi wtedy zdumiewająca przemiana w świecie przyrody (Księga Joela 3:15). Słońce i księżyc zostaną zaćmione, jak zapowiedziano wcześniej w Księdze Joela 2:31.

Ich blask i świetność przyćmi o wiele większa chwała Sędziego, gdy się ukaże. Co więcej, same te ciała niebieskie zostaną usunięte, gdy wszystko ulegnie rozkładowi. Potępieni w piekle nie będą mieć własnego światła, bo sam Bóg będzie ich światłością na wieki (Księga Izajasza 60:19). Ci, którzy w owym dniu znajdą się pod gniewem Boga, zostaną pozbawieni wszelkiej pociechy i radości. Przedstawia to obraz ciemności, która ogarnie nie tylko słońce i księżyc, lecz także gwiazdy.

Skutki tego dnia dla ludzi tego świata i dla ludu Bożego będą całkowicie różne, zależnie od tego, czym ten dzień będzie dla każdej z tych grup. Dla bezbożnych będzie straszny. Pan przemówi wtedy z Syjonu i Jerozolimy, z tronu swojej chwały, z nieba, gdzie objawia się w szczególny sposób. W dawnych czasach przemawiał czasem z chwalebnego, wyniosłego tronu swojego sanktuarium, ale było to tylko blade wyobrażenie chwały tamtego dnia. Przemówi z nieba, spośród swoich świętych i aniołów, jak niektórzy rozumieją te słowa. To święte zgromadzenie można nazwać Syjonem i Jerozolimą, bo gdy przychodzimy do niebiańskiego Jeruzalem, przychodzimy do niezliczonej rzeszy aniołów (List do Hebrajczyków 12:22, 25).

W dniu sądu Jego głos zabrzmi dla bezbożnych jak ryk, gwałtowny niczym ryk lwa — takie jest znaczenie użytego słowa. Przez długi czas milczał, lecz teraz nasz Bóg przyjdzie i nie będzie milczał (Księga Psalmów 50:3; Księga Psalmów 50:21). Sąd w wielkim dniu sprawi, że zadźwięczą uszy tych, którzy uparcie trwają jako wrogowie królestwa Bożego. Głos Boga straszliwie wstrząśnie wtedy niebem i ziemią (Księga Izajasza 2:21), i stanie się to jeszcze raz (Księga Aggeusza 2:6; List do Hebrajczyków 12:26). Pokazuje to, że głos Boga w wielkim dniu przerazi bezbożnych tak bardzo, jakby miał wprawić w panikę niebo i ziemię.

Gdy Bóg przyjdzie, by obalić i zniszczyć swoich wrogów oraz uczynić ich podnóżkiem swoich stóp, próby obrony ich przez niebo i ziemię nie zdadzą się na nic. Zadrży przed Nim samo stworzenie i nie zapewni bezpiecznego schronienia tym, którzy doświadczą Jego gniewu. Błogosławieństwa płynące z Syjonu są najsłodsze, tak wielkie, że niebo i ziemia mogą z ich powodu śpiewać. Podobnie przerażenie płynące z Syjonu jest najdotkliwsze, tak wielkie, że niebo i ziemia zadrżą.

Dla sprawiedliwych będzie to radosny dzień. Gdy niebo i ziemia zadrżą, rozpadną się i spłoną, Pan stanie się nadzieją swojego ludu i siłą synów Izraela (Księga Joela 3:16), a Jerozolima będzie święta (Księga Joela 3:17). Święci są Izraelem Bożym. Są Jego ludem, a Kościół jest Jego Jerozolimą. Żyją z Nim w przymierzu i wspólnocie. W tym wielkim dniu spełnią się ich najgłębsze pragnienia. Pan będzie nadzieją swojego ludu. Zawsze był źródłem i podstawą tej nadziei, a wtedy stanie się jej ukoronowaniem. Będzie przystanią swojego ludu, miejscem odpoczynku, schronieniem i domem.

W tym wielkim dniu święci dotrą do upragnionej przystani. Po burzliwej podróży dobiją do brzegu. Zamieszkają na zawsze z Bogiem, w domu swojego Ojca, którego nie zbudowały ludzkie ręce. Ich szczęście także zostanie umocnione. Tego dnia Bóg będzie siłą synów Izraela, pomoże im powitać ten dzień i udźwignąć ciężar jego chwały i radości. Na tym świecie, gdy Boże sądy dosięgają ziemi, a grzesznicy padają pod ich ciężarem, Bóg jest i będzie nadzieją oraz siłą swojego ludu, mocą ich serc i ich udziałem, podczas gdy serca innych ogarnia strach.

Dopełni się także ich świętość (Księga Joela 3:17). Wtedy Jerozolima będzie święta, naprawdę święta. Taka będzie niebiańska Jerozolima i taki będzie chwalebny Kościół, bez skazy, zmarszczki ani niczego podobnego. Jerozolima będzie świętością, czyli miejscem doskonale świętym. Nie pozostanie w niej żaden ślad grzechu. Kościół oparty na Ewangelii już teraz jest świętym ludem, choć wciąż toczy walkę tego życia. Dopiero jednak po zwycięstwie stanie się w pełni święty. Nie będzie już przez niego przechodził żaden obcy. Do Nowej Jerozolimy nie wejdzie nic, co kala lub czyni zło. Będą w niej tylko ci, którzy mają do niej prawo, jej obywatele. Będzie to czysta wspólnota.

Wszystko to objawi Boga i ukaże Jego wielkość. Wtedy będzie wiadomo, że On jest Panem, Bogiem swojego ludu. Uświęcając Kościół i obdarzając go chwałą, Bóg objawi swoją świętość i chwałę jako Ten, który mieszka na swojej świętej górze i uświęca ją swoją obecnością. Ci, którzy zostają uświęceni i otoczeni chwałą, dostępują tego dzięki poznaniu Tego, który ich powołał. Poznanie Boga przez prawdziwie wierzących ma po pierwsze osobisty charakter. Wiedzą, że On jest ich Panem i Bogiem, choć nie tylko ich, lecz także całego Kościoła. Jest ich Bogiem, a zarazem mieszka na Syjonie, swojej świętej górze. Wiara przyjmuje Boże obietnice, ale nie odbiera ich innym ani nie czyni z nich prywatnej własności. Po drugie, jest to poznanie oparte na doświadczeniu. W najtrudniejszych chwilach przekonają się, że Bóg jest ich nadzieją i siłą, i tak poznają, że jest ich Panem i Bogiem. Najlepiej poznają Bożą dobroć ci, którzy sami jej zakosztowali i zobaczyli, jak dobry jest dla nich.