Księga Hioba 5:6 – znaczenie i zastosowanie

Elifaz dotknął Hioba w bardzo bolesnym miejscu. Powiedział, że utrata majątku i śmierć dzieci były słuszną karą za grzech Hioba. Teraz jednak, by nie pogrążyć go w rozpaczy, zaczyna go pocieszać i wskazywać mu drogę do pokoju. Jego ton wyraźnie się zmienia. Mówi łagodniej, jakby chciał naprawić krzywdę wyrządzoną wcześniejszymi surowymi słowami (List do Galatów 4:20).

Najpierw przypomina Hiobowi, że żadne nieszczęście nie przychodzi przypadkiem i nie należy przypisywać go przyczynom pośledniejszym. Nie wyrasta z prochu ani nie wschodzi z ziemi jak trawa (Księga Hioba 5:6). Nie przychodzi przez przypadek ani w ustalonych porach, jak zjawiska przyrody będące skutkiem łańcucha pomniejszych przyczyn. Boża opatrzność, czyli mądre panowanie Boga nad światem, nie zawsze zachowuje równowagę między spokojem a trudnościami tak dokładnie jak między dniem a nocą czy latem a zimą. Wszystko dzieje się zgodnie z wolą i zamysłem Boga, w czasie i sposób, które uznaje za najlepsze.

Niektórzy odczytują ten werset tak, że grzech nie wyrasta z prochu, a nieprawość nie wschodzi z ziemi. Jeśli ludzie postępują źle, nie powinni obwiniać gleby, pogody ani gwiazd, lecz samych siebie. Kto gardzi, sam poniesie tego konsekwencje. Nie należy obwiniać losu za nasze grzechy, bo pochodzą od nas, ani przypadku za nasze cierpienia, bo pochodzą od Boga. Dlatego każde cierpienie powinno uczyć nas cierpliwości, a każdy grzech — skłaniać do pokuty.

Po drugie, Elifaz przypomina Hiobowi, że w tym świecie każdy człowiek powinien liczyć się z cierpieniem. Człowiek rodzi się do niedoli (Księga Hioba 5:7), nie jako istota w pierwotnej niewinności, lecz jako grzeszny człowiek, zrodzony z kobiety (Księga Hioba 14:1), który popadł w grzech. Rodzimy się w grzechu, dlatego rodzimy się także do cierpienia. Nawet ci, którzy przychodzą na świat wśród zaszczytów i bogactwa, są w tym życiu skazani na cierpienie. Nasza natura jest upadła, dlatego grzech przychodzi nam naturalnie, a jego naturalnym skutkiem są trudności (List do Rzymian 5:12).

Na tym świecie nie ma niczego, co naprawdę moglibyśmy nazwać swoim, poza grzechem i cierpieniem. Oba są jak iskry lecące w górę. Nasze konkretne grzechy przypominają iskry wzniecane przez ogień pierwotnego zepsucia. Skoro już od łona matki jesteśmy nazywani przestępcami, nie dziwi, że postępujemy zdradliwie (Księga Izajasza 48:8). Nasze ciała są słabe, a wszystko, co przynosi nam pociechę, przemija. Dlatego cierpienia pojawiają się w naturalnym biegu rzeczy i często następują jedno po drugim. Czemu mielibyśmy być wstrząśnięci cierpieniem, jakby było czymś obcym, albo narzekać na nie, jakby było niesprawiedliwe, skoro należy do naszej kondycji? Jak podaje tekst na marginesie, człowiek rodzi się do trudu. Został skazany na zdobywanie chleba w pocie czoła, a to powinno uczyć go cierpliwszego znoszenia trudności.

Po trzecie, Elifaz mówi Hiobowi, jak powinien reagować na cierpienie (Księga Hioba 5:8). „Ja zwróciłbym się do Boga” — mówi; w oryginale dodaje: „Z pewnością bym tak zrobił”. Kryje się w tym łagodna nagana, bo Hiob spierał się z Bogiem, zamiast zwrócić się do Niego. Elifaz ma na myśli: „Hiobie, gdybym był na twoim miejscu, nie byłbym tak rozżalony i gniewny. Przyjąłbym wolę Boga”. Łatwo powiedzieć, co zrobilibyśmy w cudzym nieszczęściu, ale prawdziwa próba pokazuje, jak trudne to może być.

Mimo to jest to dobra i właściwa rada, którą Elifaz przedstawia tak, jakby była jego własnym zamiarem. W cierpieniu najlepiej zwrócić się do Boga. Nie powinniśmy dawać przyjaciołom rad, których sami nie chcielibyśmy zastosować, gdybyśmy znaleźli się na ich miejscu. W ten sposób możemy odnaleźć oparcie w ucisku, czerpać z niego pomoc i doczekać się dobrego skutku.

W modlitwie powinniśmy prosić Boga o miłosierdzie i łaskę. Powinniśmy przychodzić do Niego jak do Ojca i Przyjaciela, nawet gdy karci nas i wychowuje, bo tylko On może nas podtrzymać i wesprzeć. Gdy stracimy wszystko na świecie, nadal powinniśmy szukać Jego przychylności, bo jest źródłem i Ojcem wszelkiego dobra oraz pociechy. Kto cierpi, niech się modli. Modlitwa przynosi sercu ulgę i leczy każdą ranę.

Powinniśmy także cierpliwie powierzyć Bogu siebie i swoją sprawę. Gdy już przedstawimy Mu naszą sprawę, zostawmy ją w Jego rękach. Gdy złożymy ją u Jego stóp, powierzmy ją Jego dłoni. „Oto jestem. Niech Pan postąpi ze mną tak, jak uzna za słuszne”. Jeśli nasza sprawa jest słuszna, nie musimy obawiać się powierzyć jej Bogu, bo jest zarówno sprawiedliwy, jak i dobry. Ci, którzy pragną znaleźć pomoc, powinni powierzyć Mu siebie.

Po czwarte, Elifaz zachęca Hioba do takiej postawy, wskazując na moc i panowanie Boga. Bóg dokonuje wielkich dzieł (Księga Hioba 5:9), naprawdę wielkich, bo może uczynić wszystko i wszystko czyni zgodnie ze swoją wolą. Jego dzieła są wielkie na trzy sposoby. Przekraczają nasze zrozumienie, bo nikt nie potrafi prześledzić ich od początku do końca (Księga Koheleta 3:11). Dzieła przyrody są tajemnicze i nawet najdokładniejsze badania nie pozwalają poznać ich wszystkich. Dzieła Bożej opatrzności są jeszcze głębsze i trudniejsze do wyjaśnienia (List do Rzymian 11:33).

Jego dzieła są także niezliczone. Bóg dokonuje wielkich rzeczy bez końca. Jego moc się nie wyczerpuje, a wszystkie Jego zamysły wypełnią się dopiero u kresu czasu. Jego dzieła są również zdumiewające, tak cudowne, że nigdy nie zdołamy podziwiać ich dość. Nawet wieczność nie byłaby zbyt długa, by spędzić ją na uwielbianiu tych dzieł.

Elifaz posługuje się tą prawdą w dwóch celach. Chce wskazać Hiobowi jego błąd i nierozsądek w spieraniu się z Bogiem. Nie powinniśmy osądzać dzieł Boga, bo są zbyt głębokie, byśmy mogli je zgłębić. Nie powinniśmy walczyć z naszym Stwórcą, bo z pewnością jest od nas silniejszy i może w jednej chwili nas powalić. Elifaz chce jednak także zachęcić Hioba, by zwrócił się do Boga i powierzył Mu swoją sprawę. Co może być bardziej pocieszające niż świadomość, że moc należy do Boga? Może On dokonać wielkich i cudownych rzeczy, by przynieść nam ulgę, nawet gdy jesteśmy bardzo przygnębieni.

Na koniec Elifaz podaje przykład mocy i panowania Boga. Bóg dokonuje wielkich dzieł w świecie przyrody: zsyła deszcz na ziemię (Księga Hioba 5:10). Deszcz symbolizuje tu wszystkie dary Bożej powszechnej opatrzności i wszystkie urodzajne pory roku, które napełniają nasze serca pokarmem i radością (Dzieje Apostolskie 14:17). Chcąc ukazać wielkie dzieła Boga, Elifaz mówi o deszczu. Deszcz wydaje się czymś zwyczajnym, dlatego często skłonni jesteśmy uważać go za mało ważny. Jeśli jednak uważnie zastanowimy się, jak przychodzi i jakie przynosi skutki, dostrzeżemy w nim wielkie dzieło mocy i dobroci.

Bóg dokonuje wielkich dzieł także w sprawach ludzkich. Deszcz, który zsyła, nie tylko wzbogaca ubogich i przynosi ulgę potrzebującym (Księga Hioba 5:10). Bóg podnosi też ludzi z niskiego stanu, udaremniając zamysły przebiegłych. Wersety 11 i 12 z Księgi Hioba należy czytać razem. Zobacz także, jak współbrzmi to z Ewangelią Łukasza 1:51–53. Bóg rozprasza pysznych w zamysłach ich serc, a ludzi niskiego stanu wywyższa i napełnia dobrem.

Zobaczmy, jak Bóg udaremnia zamysły pysznych i przebiegłych (Księga Hioba 5:12–14). Nad ludźmi, którzy uważają się za wolnych i samowystarczalnych, panuje wyższa władza. Realizuje ona własne zamysły nawet wtedy, gdy ludzie układają swoje plany. Uparci, którzy występują przeciwko Bogu i dobru Jego królestwa, często bywają bardzo przebiegli. Wywodzą się od pradawnego węża, Szatana, znanego ze swojej chytrości. Uważają się za mądrych, ale w końcu okażą się głupi.

Wrogowie Boga układają plany, obmyślają strategie i potajemnie spiskują przeciwko Niemu oraz Jego wiernemu ludowi. Nie ustają w swoich działaniach, starannie planują spotkania, pewnie liczą na powodzenie, prowadzą złożoną politykę i mocno trzymają się zawieranych sojuszy (Księga Psalmów 2:1–2). Bóg może jednak z łatwością, a dla swojej chwały z pewnością to uczyni, obrócić wniwecz wszystkie plany swoich wrogów i wrogów swojego ludu. Pomyślmy o tym, jak spełzły na niczym intrygi Achitofela, Sanballata i Hamana. Pomyślmy też o rozbiciu sojuszy Syrii i Efraima przeciw Judzie, Gebala, Ammonu i Amaleka przeciw Izraelowi Bożemu, a także królów i władców przeciwko Panu i Jego Pomazańcowi. Wyciągnięte przeciwko Bogu i Jego Kościołowi ręce nie osiągnęły celu, a broń wymierzona w Syjon nie przyniosła powodzenia.

To, co wrogowie zamierzają na zgubę Kościoła, często obraca się przeciwko nim samym (Księga Hioba 5:13). Bóg chwyta mędrców w ich własną przebiegłość i zastawia na nich pułapkę z dzieł ich rąk (Księga Psalmów 7:15–16; Księga Psalmów 9:15–16). Apostoł przytacza te słowa (Pierwszy List do Koryntian 3:19), by pokazać, jak próżna filozofia uczyniła głupcami uczonych tego świata. Gdy Bóg wprowadza ludzi w zamęt, gubią się nawet w sprawach, które wydają się zupełnie jasne i proste (Księga Hioba 5:14). Nawet w biały dzień napotykają ciemność. Albo, jak podaje tekst na marginesie, sami rzucają się w ciemność, pędzeni siłą i pośpiechem własnych zamierzeń. Zobacz także Księgę Hioba 12:20, 12:24–25.

Z drugiej strony Bóg opowiada się po stronie ubogich i pokornych oraz bierze ich w obronę. Podnosi pokornych (Księga Hioba 5:11). Tych, których pyszni próbują podeptać, podnosi spod ich stóp i zapewnia im bezpieczeństwo (Księga Psalmów 12:5). Wywyższa pokornych sercem i tych, którzy się smucą, pociesza ich i daje im mieszkanie na wysokościach, w skalnych twierdzach (Księga Izajasza 33:16). Ci, którzy lamentują na Syjonie, są oznaczeni i przeznaczeni do ocalenia (Księga Ezechiela 9:4).

Bóg wybawia także uciśnionych (Księga Hioba 5:15). Przebiegli dążą do zguby ubogich. Ich język, ręce i miecze służą temu celowi. Bóg otacza jednak szczególną opieką tych, którzy są ubodzy, nie mogą sami sobie pomóc, należą do Niego i powierzyli Mu siebie, by Go chwalić. Ratuje ich przed ustami tych, którzy mówią przeciwko nim okrutne słowa, i przed rękami tych, którzy wyrządzają im krzywdę, bo może, kiedy tylko zechce, uciszyć język i osłabić rękę.

Przynosi to dwa skutki (Księga Hioba 5:16). Słabi i zalęknieni wierzący doznają pocieszenia, bo ubodzy, którzy zaczęli już tracić nadzieję, odzyskują ją. Doświadczenie niektórych zachęca innych, by nawet w najgorszych czasach spodziewali się dobra, bo chwałą Boga jest niesienie pomocy bezradnym i dawanie nadziei tym, którzy ją utracili. Zarazem bezczelni i groźni grzesznicy zostają zawstydzeni. Nieprawość zamyka usta, zaskoczona niezwykłym sposobem, w jaki Bóg wybawił swój lud; wstydzi się nienawiści do tych, którzy zdają się cieszyć szczególną przychylnością niebios, jest złamana przez zawód i zmuszona przyznać, że drogi Boga są sprawiedliwe. Ci, którzy niegdyś panowali nad ubogimi Boga, przerażali ich, grozili im i fałszywie ich oskarżali, nie będą mieli już nic do powiedzenia, gdy Bóg się za nimi ujmie (Księga Psalmów 76:8–9; Księga Izajasza 26:11; Księga Micheasza 7:16).