Księga Hioba 4:7 – znaczenie i zastosowanie

Elifaz dodaje teraz kolejny argument, by poprzeć swoje twierdzenie, że Hiob jest obłudnikiem. Uważa, że przeciwko Hiobowi świadczy jego niecierpliwość w cierpieniu, a także samo cierpienie: tak wielkie i niezwykłe, bez żadnej oznaki ulgi. Aby uzasadnić swój wywód, przedstawia dwie zasady, które na pierwszy rzut oka wydają się rozsądne.

Po pierwsze, twierdzi, że dobrych ludzi nigdy nie spotyka tak wielka klęska. Na dowód każe Hiobowi przypomnieć sobie wszystko, co widział, słyszał lub czytał, i wskazać choć jednego niewinnego i prawego człowieka, który zginął w taki sposób i został zgładzony (Księga Hioba 4:7). Jeśli ma na myśli ostateczną, wieczną zgubę, to jego twierdzenie jest prawdziwe. Nikt naprawdę niewinny i prawy nie ginie na wieki; ginie tylko człowiek grzechu, syn zatracenia (Drugi List do Tesaloniczan 2:3). Nie odnosi się to jednak do Hioba, bo nie zginął on w takim sensie ani nie został zgładzony. Człowiek nie jest naprawdę zgubiony, dopóki nie znajdzie się w piekle.

Jeśli Elifaz mówi o jakimkolwiek doczesnym nieszczęściu, jego twierdzenie jest fałszywe. Prawi także umierają (Księga Izajasza 57:1), a w życiu i śmierci to samo spotyka prawych i nieprawych (Księga Koheleta 9:2). Wielka i pewna różnica ujawnia się dopiero po śmierci. Już przed czasami Hioba było dość przykładów, które przeczyły słowom Elifaza. Niewinny Abel przecież zginął i odszedł z tego świata przedwcześnie. Prawy Lot został wypędzony z domu i zmuszony zamieszkać w samotnej jaskini. Prawy Jakub, Aramejczyk tułający się po obcej ziemi, był bliski zguby (Księga Powtórzonego Prawa 26:5). Niewątpliwie były też inne podobne przypadki, których nie zapisano.

Po drugie, Elifaz twierdzi, że niegodziwych często spotyka taka klęska. Powołuje się na własne doświadczenie: ci, którzy orzą nieprawość i sieją nieszczęście, zbierają plon tego samego rodzaju. Giną od podmuchu Boga (Księga Hioba 4:8–9). Według niego dzieje się to na tyle często, że cierpienie Hioba musi oznaczać, iż sam postępował tak samo. Innymi słowy: „Widziałem to u innych, więc widzę to również w tobie”.

Najpierw mówi o grzesznikach w ogóle, o ludziach zajętych grzechem i usilnie nad nim pracujących, jak rolnik orzący pole w oczekiwaniu na plon. Co jednak zbierają? Plon tego samego rodzaju, co zasiane ziarno. Z ciała zbiorą zepsucie i zgubę (List do Galatów 6:7–8). Ich żniwem będzie stos cierpienia i beznadziejnego smutku (Księga Izajasza 17:11). Zbierają właściwy plon z tego, co sami zasiali. Grzesznik sieje to, co jego zdaniem przyniesie zysk, lecz Bóg nadaje temu ciało: ciało śmierci, kres, do którego prowadzą takie czyny (List do Rzymian 6:21).

Niektórzy rozumieją nieprawość i zło w tym fragmencie jako krzywdzenie innych. Ci, którzy orzą i sieją takie zło, zbiorą podobny plon, czyli odpłatę na własną miarę. Kto sprowadza kłopoty na innych, sam ich doświadczy (Drugi List do Tesaloniczan 1:6; Księga Jozuego 7:25). Łupieżcy zostaną ograbieni (Księga Izajasza 33:1), a ci, którzy uprowadzali innych do niewoli, sami pójdą w niewolę (Apokalipsa św. Jana 13:10).

Elifaz opisuje następnie ich zgubę: giną od podmuchu Boga. Plany, nad którymi tak ciężko pracują, spełzają na niczym. Bóg przecina więzy tych, którzy orzą zło (Księga Psalmów 129:3–4). Sami zostają zniszczeni, a jest to sprawiedliwa kara za ich grzech. Giną, czyli zostają całkowicie zrujnowani, i są trawieni, czyli ich zguba postępuje stopniowo. Dzieje się to za sprawą podmuchu i tchnienia Boga, a więc Jego gniewu i Jego słowa. Gniew Boga powala grzeszników, a o Jego tchnieniu mówi się, że rozpala ogień sądu (Księga Izajasza 30:33). Któż może pojąć moc Jego gniewu? (Księga Psalmów 90:11). Bóg mówi, a to się dzieje — z łatwością i w pełni. Duch Boga, działając przez Jego słowo, niszczy grzeszników. Tym słowem uśmierca ich (Księga Ozeasza 6:5). U Boga mówienie i działanie nie są od siebie oddzielone. O człowieku grzechu mówi się, że zostanie zgładzony tchnieniem ust Chrystusa (Drugi List do Tesaloniczan 2:8; por. Księga Izajasza 11:4; Apokalipsa św. Jana 19:21).

Niektórzy sądzą, że Elifaz nawiązuje też do wiatru, który zawalił dom na dzieci Hioba, jakby ich cierpienie miało dowodzić, że były większymi grzesznikami niż inni (Ewangelia Łukasza 13:2). Jeśli tak, wyciągnął okrutny i niesprawiedliwy wniosek.

Elifaz mówi też szczególnie o tyranach i okrutnych ciemiężycielach, posługując się obrazem lwów (Księga Hioba 4:10–11). W języku hebrajskim istnieje kilka określeń lwa; wszystkie pojawiają się tutaj, by ukazać gwałtowną, rozszarpującą siłę dumnych ciemiężycieli. Ryczą, rozszarpują i polują na wszystkich wokół, a swoje młode wychowują, by postępowały tak samo (Księga Ezechiela 19:3). Diabeł jest ryczącym lwem, a tacy ludzie mają podobną naturę i wykonują jego wolę. Są silni jak lwy i podstępni jak lwy (Księga Psalmów 10:9; Księga Psalmów 17:12). Wszędzie, gdzie panują, zostawiają po sobie zniszczenie.

Elifaz opisuje także ich upadek — zarówno utratę władzy, jak i osobistą zgubę. Zostaną powstrzymani od wyrządzania dalszej krzywdy i pociągnięci do odpowiedzialności za wyrządzone zło. Bóg podejmie skuteczne działanie, by nie mogli już terroryzować innych. Ucichnie ich ryk. Nie będą mogli rozszarpywać i niszczyć, bo Bóg odbierze im zdolność krzywdzenia. Ich zęby zostaną połamane, jak w Księdze Psalmów 3:7. W ten sposób zostanie powściągnięta reszta gniewu.

Nie będą też mogli bogacić się przez rabunek. Nawet stary lew będzie głodował i umrze z braku zdobyczy. Ci, którzy żyli z grabieży i przemocy, mogą popaść w taką biedę, że umrą z głodu. Nie pozostawią po sobie, jak się spodziewali, silnego rodu. Ich młode zostaną rozproszone i będą musiały same szukać pożywienia, zamiast otrzymywać je od starego lwa (Księga Nahuma 2:12). Lew zdobywał pokarm dla swoich młodych, lecz teraz będą musiały radzić sobie same.

Elifaz mógł w ten zawoalowany sposób zaatakować Hioba, sugerując, że Hiob, największy spośród mieszkańców wschodu, zdobył bogactwo przez rabunek i wykorzystywał swoją władzę, by uciskać sąsiadów. Jeśli tak było, haniebnie potraktował człowieka, którego Bóg pochwalił.