Księga Hioba 34:16 – znaczenie i zastosowanie

Elihu zwraca się teraz do Hioba bardziej bezpośrednio. Wcześniej mówił do pozostałych jak do ludzi rozumnych, teraz zaś mówi Hiobowi, żeby uważnie słuchał i zważał na jego słowa, jeśli ma zrozumienie (Księga Hioba 34:16). Zaczyna od tego, że Boga nie wolno obwiniać za nic, co czyni. Oskarżanie Go i potępianie Jego postępowania, jak robił to Hiob w swoim cierpieniu, jest zuchwałe i niewłaściwe.

Elihu wskazuje, że byłoby to równie nierozsądne jak powierzenie rządów komuś, kto otwarcie sprzeciwia się sprawiedliwości: czy ktoś, kto nienawidzi tego, co słuszne, mógłby sprawować władzę? (Księga Hioba 34:17). Bóg tak doskonale miłuje sprawiedliwość, że w porównaniu z Nim nawet dobry człowiek, taki jak Hiob, mógłby się wydawać jej przeciwnikiem. Jak więc jakiekolwiek stworzenie mogłoby pouczać Boga, jak ma rządzić, albo poprawiać Jego postępowanie? Kiedy pamiętamy, jak bardzo grzech wypacza ludzką naturę, widzimy, jak bezwstydne jest mówienie Bogu, co jest sprawiedliwe.

Elihu przedstawia też inny obraz. Równie nierozsądne byłoby postawienie przed sądem człowieka całkowicie niewinnego i skazanie go, choć okazał się bez zarzutu. Chodzi o to, że Bóg jest sprawiedliwy we wszystkim, co czyni, i nie może być inaczej. Dlatego niedorzeczne jest podważanie Jego wyroków, jakby postąpił niesprawiedliwie.

Elihu dodaje, że byłoby to jeszcze bardziej obraźliwe niż powiedzenie królowi, że jest niegodziwy, albo sędziom, że są bezbożni (Księga Hioba 34:18). Takie słowa uznano by za poważną zniewagę wobec władzy. Nawet jeśli ludzie prywatnie podają w wątpliwość decyzję władcy, nie powinni wypowiadać się tak zuchwale i obraźliwie. Natan upomniał Dawida, ale uczynił to za pomocą przypowieści. Zwykli ludzie nie mają prawa zwracać się do Boga tak, jakby musiał się przed nimi tłumaczyć.

Tym bardziej obraźliwe jest więc oskarżanie Boga o niesprawiedliwość, skoro nie ma On względu na osoby i nie można Go skłonić do zła. Nie faworyzuje książąt ani nie wyróżnia bogatych bardziej niż ubogich (Księga Hioba 34:19). Bogaci i ubodzy są przed Bogiem równi. Majątek nie zapewnia człowiekowi szczególnych względów, a ubóstwo nie sprawia, że Bóg traktuje go niesprawiedliwie. Hiob, nawet w swoim ubóstwie, powinien wiedzieć, że Bóg wciąż widzi w nim jedno ze swoich stworzeń, tak samo jak wtedy, gdy był zamożny. Bogatych i ubogich stworzyła ta sama ręka.

Elihu mówi dalej, że Boga należy uznawać i poddawać się Mu we wszystkim, co czyni. Aby pomóc Hiobowi to zrozumieć, wskazuje na Bożą moc. Bóg jest wszechmocny i gdy sądzi, może strącić nawet najpotężniejszych. Potrafi wstrząsnąć całym narodem i usunąć z tronu potężnego władcę, a nawet pozbawić go życia (Księga Hioba 34:20). Może uczynić to nagle, w jednej chwili. Jego wyroki nie wymagają długich przygotowań, a Bóg nie ma obowiązku nikogo uprzedzać.

Elihu mówi też, że Bóg może uderzyć w środku nocy, kiedy ludzie czują się bezpiecznie i nie mogą się bronić. Może w ten sposób po cichu i skrycie ich usunąć, bez ludzkiej pomocy. Nie potrzebuje żadnej innej ręki, by wykonać swoje dzieło. Sam potrafi upokorzyć najpotężniejszego tyrana. Może też jednocześnie powalić wielu mocarzy, bo żadna połączona siła nie ostoi się przed Jego mocą (Księga Hioba 34:24).

Kiedy jednak Bóg obala złych władców, nie oznacza to, że chce zaprowadzić bezprawie. Usunięcie złego władcy nie znaczy, że ludzie mają pozostać bez żadnego przywódcy. Bóg może postawić na jego miejscu innych, a jeśli oni również będą źle rządzić, może ich także obalić, nawet nocą (Księga Hioba 34:25). Wyraźnym przykładem jest Baltazar, król babiloński. Jeśli zaś Bóg daje takim władcom czas na nawrócenie, może nie zgładzić ich od razu, lecz uderzyć w nich jako w ludzi niegodziwych, zsyłając bolesne i upokarzające sądy (Księga Hioba 34:26). Czyni to jawnie, jako ostrzeżenie dla innych. Chodzi o to, że skoro królowie nie mogą się przed Nim ostać, my również nie możemy.

Elihu przechodzi następnie do doskonałej wiedzy Boga. Skoro nikt nie może oprzeć się Jego mocy, nikt też nie może uciec przed Jego wzrokiem. Jeśli więc niektórzy ludzie zostają ukarani mniej lub bardziej, niż naszym zdaniem powinni, nie oskarżajmy Boga. Powinniśmy przyjąć, że istnieje jakiś ukryty powód, znany tylko Jemu. Jego oczy śledzą ludzkie drogi (Księga Hioba 34:21). Bóg nie tylko może je dostrzec, ale nieustannie je obserwuje. Gdziekolwiek idziemy, jesteśmy pod Jego wzrokiem. Każde działanie jest dostrzegane, zapisywane i zachowywane na sąd, gdy zostaną otwarte księgi.

Nic nie może się przed Nim ukryć, nawet najciemniejsze miejsce. Nie ma takiego mroku ani cienia śmierci, w którym złoczyńcy mogliby skryć się przed Jego wzrokiem i sądem (Księga Hioba 34:22). Ludzie czyniący zło mogą ze wstydu próbować ukryć się przed innymi, a ze strachu przed Bogiem, jak Adam, który schował się pośród drzew w ogrodzie. Nadejdzie dzień, gdy możni i pyszni będą wołać do skał i gór, by ich ukryły.

Chętnie ukryliby się nawet w cieniu śmierci i pozostali na zawsze w grobie, byle nie stanąć przed sądem Chrystusa. Nie ma sensu myśleć, że da się uciec przed Bożą sprawiedliwością lub ukryć, gdy dosięga nas Jego gniew. Ludzie czyniący zło mogą znaleźć sposób, by ukryć się przed innymi, ale przed Bogiem się nie ukryją. Zna On ich czyny, zarówno te, które już popełnili, jak i te, które zamierzają popełnić (Księga Hioba 34:25).

Bóg jest sprawiedliwy i wszystko, co czyni, jest zgodne z tym, co słuszne. Nawet gdy obala i miażdży potężnych przywódców, nikogo nie krzywdzi ani nie wykracza poza granice sprawiedliwości (Księga Hioba 34:23). Nie ukarze niewinnego i nie zażąda od winnego więcej, niż zasługują jego grzechy. Tylko doskonała mądrość Boga może właściwie określić, jaka kara odpowiada danemu grzechowi. Nikt nie może słusznie oskarżyć Go o surowe traktowanie ani wnieść przeciwko Niemu sprawy i ją wygrać. Jeśli ktoś spróbuje, okaże się, że Bóg ma rację w tym, co mówi, i jest bez zarzutu w swoich wyrokach.

Hiob mylił się więc, gdy skarżył się na Boga. Elihu w istocie mówi mu, by wycofał swoje oskarżenie, bo z pewnością przegrałby sprawę. Głupotą jest planować, że człowiek stanie do sądu z Wszechmocnym. Hiob nieraz pragnął przedstawić Bogu swoją sprawę, lecz Elihu wskazuje, że nie miałoby to sensu. Wydany już wyrok dotyczący Hioba pozostałby w mocy, bo nie można znaleźć w nim błędu ani podważyć go żadnym zarzutem. Wszystko, co czyni Bóg, jest słuszne i ostatecznie zostanie to uznane.

Aby wykazać, że Bóg nie karze możnych bardziej, niż zasługują, Elihu wskazuje na ich niegodziwość (Księga Hioba 34:27–28). Wystarczy porównać ich grzechy z cierpieniem, a potem ocenić, czy dostali mniej, niż zasługiwali. Ci niesprawiedliwi władcy, których Bóg słusznie osądza, nie bali się Boga ani nie szanowali ludzi (Ewangelia Łukasza 18:2). Odwrócili się od Boga, odrzucili bojaźń przed Nim i przestali o Nim pamiętać. Nie chcieli zastanawiać się nad Jego drogami, czyli ani nad Jego przykazaniami, ani nad Jego działaniem w świecie. Żyli tak, jakby Bóg nie miał żadnych praw do ich życia.

U źródeł wszelkiej niegodziwości leży odwrócenie się od Boga. Ludzie nie grzeszą dlatego, że nie potrafią zrozumieć. Grzeszą, bo nie chcą się zastanawiać. Gdy przestają zwracać uwagę na Boga, stają się bezbożni, a stąd biorą się rozmaite złe czyny. Ci władcy byli też okrutni wobec innych ludzi (Księga Hioba 34:28). Sami nie wołali do Boga, ale doprowadzali ubogich do płaczu, a ich wołanie wznosiło się przeciwko ciemięzcom. Krzywdzili ubogich, przygniatali ich i pogłębiali ich niedostatek, dokładając cierpienia tym, którzy już cierpieli.

Ubodzy wołali do Boga, a On ich słuchał i brał ich sprawę w swoje ręce. Kto ma przeciwko sobie modlitwy i łzy ubogich, znajduje się w niebezpiecznym położeniu. Wołanie uciśnionych prędzej czy później sprowadzi sąd na tych, którzy ich uciskają, i nikt nie może powiedzieć, że jest to niesprawiedliwe (Księga Wyjścia 22:23).

Bóg sprawuje też pełną władzę nad wszystkim, co dzieje się w życiu ludzi. Prowadzi całe narody i pojedyncze osoby, tak że nie da się powstrzymać tego, co zamierza, ani zmienić tego, co czyni (Księga Hioba 34:29). Jeśli Bóg daje pokój, któż może sprowadzić niepokój? Cały świat, wraz ze wszystkimi siłami piekła i ziemi, nie zdoła zachwiać tymi, którym Bóg dał pokój. Jeśli daje narodowi pokój zewnętrzny, może go zachować w bezpieczeństwie. Jeśli daje człowiekowi pokój wewnętrzny, cichą pewność płynącą ze sprawiedliwości, nie zachwieją nią oskarżenia szatana, obecne cierpienia, a nawet sama śmierć (List do Filipian 4:7).

Z drugiej strony, jeśli Bóg jest niezadowolony i zakrywa swoje oblicze, nikt nie potrafi przynieść prawdziwego pocieszenia. Kto może stanąć przed Bogiem, który zakrył oblicze i jest rozgniewany, znieść Jego gniew albo go odwrócić? Kto może zmusić Go do okazania łaski, gdy postanowił jej nie udzielić? I kto może naprawdę przynieść ulgę grzesznikowi, gdy sam Bóg występuje przeciwko niemu? Nikt nie usunie trudności w życiu doczesnym bez Bożej pomocy. Jeśli Pan nie pomaga, skąd może nadejść pomoc? (Druga Księga Królewska 6:27). Nikt nie ukoi winnego sumienia, gdy przygniata je gniew Boga. Ludzkie pocieszenie jest wtedy bezsilne. Ta sama zasada dotyczy narodów i pojedynczych osób. Nie da się zapanować nad dziełami Boga, niezależnie od tego, czy działa jawnie przeciwko narodowi, czy w ukryciu przeciwko jednej osobie.

Bóg jest również mądry i troszczy się o dobro ludzi. Dlatego dba o to, by obłudnik nie sprawował władzy, aby ludzie nie zostali uwikłani (Księga Hioba 34:30). Obłudnicy często pragną władzy i ludzkiego uznania. Tyrani mogą nawet wykorzystywać religię jako osłonę dla własnych ambicji i zdobywać tron, udając pobożność. Gdy tacy ludzie rządzą, ludowi grozi uwikłanie w grzech, nieszczęścia albo jedno i drugie.

Władza w rękach obłudników często odbiera ludziom prawa i wolności, które łatwiej odebrać, przekonując ludzi do ich oddania, niż siłą. Pod pozorem samej pobożności wyrządzono też wiele szkód autentycznej pobożności.

Troskę Boga o ludzi widać w tym, że obłudnik nie panuje albo nie panuje długo. Jeśli Bóg zamierza okazać ludowi miłosierdzie, albo nie dopuści do objęcia władzy przez takich rządzących, albo szybko doprowadzi do ich upadku.